ประสิทธิผลของโปรแกรมการจัดการตนเองของผู้สูงอายุโรคเบาหวานโดยใช้การพยาบาลทางไกล โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านจู้ด จังหวัดลำปาง

สุพิชญา บุญเจริญ; นันทวรรณ  ตีระวงศา

ผู้แต่ง

สุพิชญา บุญเจริญ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านจู้ด จังหวัดลำปาง
นันทวรรณ ตีระวงศา วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครลำปาง, คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

ผู้สูงอายุโรคเบาหวาน, การจัดการตนเอง, การพยาบาลทางไกล

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบผลของโปรแกรมการจัดการตนเองโดยใช้พยาบาลทางไกล กับโปรแกรมแบบดั้งเดิมในผู้สูงอายุโรคเบาหวาน ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านจู้ด จังหวัดลำปางเป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุโรคเบาหวานจำนวน 84 ราย คัดเลือกโดยการเลือกแบบเจาะจง แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 42 ราย และกลุ่มควบคุม 42 ราย กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการจัดการตนเองโดยใช้พยาบาลทางไกล ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับโปรแกรมแบบปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ได้แก่ โปรแกรมการจัดการตนเอง แบบวัดความรู้ และแบบประเมินพฤติกรรมการจัดการตนเอง ได้รับการตรวจสอบคุณภาพโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่านความเชื่อมั่นของเครื่องมือ 0.81, 0.89 และ 0.91 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าทีแบบอิสระ
ผลการทดลองพบว่ากลุ่มทดลองมีค่าคะแนนเฉลี่ยด้านความรู้สูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) และค่าคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการจัดการตนเองก็สูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) และกลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ย HbA1C <7% สูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ดังนั้น โปรแกรมการจัดการตนเองโดยใช้พยาบาลทางไกลช่วยเพิ่มพูนความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองในผู้สูงอายุโรคเบาหวานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าโปรแกรมแบบดั้งเดิม ควรนำแนวทางนี้ไปพัฒนาเป็นแนวปฏิบัติในการดูแลผู้ป่วย

เอกสารอ้างอิง

Audthiya, P., Wiwoot, P., & Kreuangchai, S. (2024). The effects of autonomy support program on self-management behaviors and HbA1c among older persons with diabetes mellitus in Hang Chat District, Lampang Province. Journal of Health Sciences Scholarship, 11(1). https://he01.tci-thaijo.org/index.php/johss/article/view/267771/181162 (in Thai)

Bingham, J. M., Black, M., Anderson, E. J., Li, Y., Toselli, N., Fox, S., et al. (2021). Impact of telehealth interventions on medication adherence for patients with type 2 diabetes, hypertension, and/or dyslipidemia: A systematic review. Annals of Pharmacotherapy, 55(5), 637–649.

Chaisena, C. (2014). The effects of a health education program on health belief and diabetes prevention behaviors among risk groups in Pasang District, Lamphun Province (Master's thesis, Chiang Mai University). (in Thai)

Diabetes Association of Thailand. (2023). Clinical practice guideline for diabetes 2023. Srimung Printing. (in Thai)

Hatayakan, C. (2014). The effects of a health education program on health belief and diabetes prevention behaviors among risk groups in Pasang District, Lamphun Province (Master's thesis, Chiang Mai University, Thailand). (in Thai)

Kanfer, F. H., & Gaelick-Buys, L. (1991). Self-management methods. In F. H. Kanfer & A. P. Goldstein (Eds.), Helping people change: A textbook of methods. Pergamon Press.

Knowles, M. S. (1984). Andragogy in action: Applying modern principles of adult learning. Jossey-Bass.

Mananchaya, J. (2023). The effects of health literacy promotion based on the Pitts principle on self-management among older adults with multiple chronic diseases (Master's thesis, Chiang Mai University, Thailand). (in Thai)

National Statistical Office. (2023). Summary of important results: Survey on the use of information and communication technology in households 2023. Ministry of Digital Economy and Society. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2024/20240426085831_43202.pdf (in Thai)

Nittaya, S., & Wichet, C. (2023). Effects of a self-management program combined with the "Bau-Jai" diabetes mobile application on foot ulcer prevention behaviors among patients with type 2 diabetes. Journal of Behavioral Science for Development, 15(2), 1–16. (in Thai)

Partiprajak, S., Hanucharurnkul, S., & Piaseu, N. (2014). Factors predicting self-care abilities and quality of life in persons with type 2 diabetes. Nursing Research and Innovation Journal, 20(1), 97–111. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RNJ/article/view/19200 (in Thai)

Phaitoon, S. (2020). The relationship between diabetes knowledge and self-management among patients with type 2 diabetes. Journal of Nursing and Health Sciences, 14(2), 86–100. (in Thai)

Sriprasert, K., Aungwattana, S., & Tamdee, D. (2023). The Effect of a Tele-Nursing-Based Self-Management Program on Health Behavior of Persons with Uncontrolled Diabetes Mellitus in a Community. Nursing Journal CMU, 50(3), 99–115. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/cmunursing/article/view/262506 (in Thai)

World Health Organization. (2016). Global report on diabetes. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789241565257

Wong, Z. S., Siy, B., Da Silva Lopes, K., & Georgiou, A. (2020). Improving patients' medication adherence and outcomes in nonhospital settings through eHealth: Systematic review of randomized controlled trials. Journal of Medical Internet Research, 22(8), e17015. https://doi.org/10.2196/17015