ภูมิคุ้มกันบำบัดแบบมุ่งเป้า
คำสำคัญ:
การดัดแปลงเซลล์ภูมิคุ้มกันชนิดที, สารยับยั้งจุดตรวจ, วัคซีนมะเร็งเฉพาะบุคคล, ภูมิคุ้มกันบำบัดแบบมุ่งเป้าบทคัดย่อ
ภูมิคุ้มกันบำบัดแบบมุ่งเป้าเป็นความก้าวหน้าสำคัญในการรักษามะเร็ง โดยอาศัยการปรับระบบภูมิคุ้มกันให้สามารถจดจำและทำลายเซลล์มะเร็งได้อย่างจำเพาะเจาะจง เป็นการลดผลกระทบต่อเซลล์ปกติ และเพิ่มประสิทธิภาพการรักษา บทความนี้รวบรวมข้อมูลจากเอกสารวิชาการมากกว่า 100 เรื่อง ซึ่งคัดสรรเนื้อหาที่สำคัญเพื่ออธิบายเกี่ยวกับแนวคิด หลักการ และเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง โดยกล่าวถึงกลไกการออกฤทธิ์การประยุกต์ใช้ทางคลินิกในมะเร็งชนิดต่าง ๆ ผลลัพธ์การรักษาที่สำคัญ ข้อจำกัด ความท้าทาย ตลอดจนแนวโน้มในอนาคต ข้อมูลปัจจุบันชี้ว่าภูมิคุ้มกันบำบัดแบบมุ่งเป้าสามารถเพิ่มอัตราการรอดชีวิตและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยได้อย่างมีนัยสำคัญ แม้ว่ายังมีปัญหา ได้แก่ การดื้อยา ผลข้างเคียง และการขาดตัวบ่งชี้ทำนายผล แต่ด้วยความก้าวหน้าของเทคโนโลยีด้านจีโนมิกส์ ปัญญาประดิษฐ์ และวัคซีนเฉพาะบุคคล ทำให้ภูมิคุ้มกันบำบัดแบบมุ่งเป้ามีศักยภาพที่จะกลายเป็นแนวทางหลักของการรักษาโรคมะเร็งอย่างแม่นยำได้ในอนาคตอันใกล้
เอกสารอ้างอิง
Ahn, M. J., Tanaka, K., Paz-Ares, L., Cornelissen, R., Girard, N., Pons-Tostivint, E., Vicente Baz, D., Sugawara, S., Cobo, M., Perol, M., Mascaux, C., Poddubskaya, E., Kitazono, S., Hayashi, H., Hong, M. H., Felip, E., Hall, R., Juan-Vidal, O., Brungs, D. (2025). Datopotamab Deruxtecan Versus Docetaxel for Previously Treated Advanced or Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer: The Randomized, Open-Label Phase III TROPION-Lung01 Study. Journal of Clinical Oncology, 43(3), 260-272. https://doi.org/10.1200/JCO-24-01544
Arbelaez, C. A., Estrada, J., Gessner, M. A., Glaus, C., Morales, A. B., Mohn, D., Phee, H., Lipford, J. R., & Johnston, J. A. (2020). A nanoparticle vaccine that targets neoantigen peptides to lymphoid tissues elicits robust antitumor T cell responses. NPJ Vaccines, 5(1), 106. https://doi.org/10.1038/s41541-020-00253-9
Brahmer, J. R., Lee, J. S., Ciuleanu, T. E., Bernabe Caro, R., Nishio, M., Urban, L., Audigier-Valette, C., Lupinacci, L., Sangha, R., Pluzanski, A., Burgers, J., Mahave, M., Ahmed, S., Schoenfeld, A. J., Paz-Ares, L. G., Reck, M., Borghaei, H., O'Byrne, K. J., Gupta, R. G., Ramalingam, S. S. (2023). Five-Year Survival Outcomes With Nivolumab Plus Ipilimumab Versus Chemotherapy as First-Line Treatment for Metastatic Non-Small-Cell Lung Cancer in CheckMate 227. Journal of Clinical Oncology, 41(6), 1200-1212. https://doi.org/10.1200/JCO.22.01503
Cho, B. C., Abreu, D. R., Hussein, M., Cobo, M., Patel, A. J., Secen, N., Lee, K. H., Massuti, B., Hiret, S., Yang, J. C. H., Barlesi, F., Lee, D. H., Ares, L. P., Hsieh, R. W., Patil, N. S., Twomey, P., Yang, X., Meng, R., Johnson, M. L. (2022). Tiragolumab plus atezolizumab versus placebo plus atezolizumab as a first-line treatment for PD-L1-selected non-small-cell lung cancer (CITYSCAPE): primary and follow-up analyses of a randomised, double-blind, phase 2 study. The Lancet Oncology, 23(6), 781-792. https://doi.org/10.1016/S1470-2045(22)00226-1
Ferlay, J., Ervik, M., Lam, F., Laversanne, M., Colombet, M., Mery, L., Piñeros, M., Znaor, A., Soerjomataram, I., Bray, F. (2024). Global Cancer Observatory: Cancer Today — Thailand fact sheet (GLOBOCAN 2022, version 1.1). International Agency for Research on Cancer. https://gco.iarc.who.int/today/data/factsheets/populations/764-thailand-fact-sheet.pdf
Ganjalikhani Hakemi, M., Jafarinia, M., Azizi, M., Rezaeepoor, M., Isayev, O., Bazhin, A. V. (2020). The Role of TIM-3 in Hepatocellular Carcinoma: A Promising Target for Immunotherapy? Frontiers in Oncology, 10, 601661. https://doi.org/10.3389/fonc.2020.601661
Gao, Q., Yang, L., Lu, M., Jin, R., Ye, H., & Ma, T. (2023). The artificial intelligence and machine learning in lung cancer immunotherapy. Journal of Hematology & Oncology, 16(1), 55. https://doi.org/10.1186/s13045-023-01456-y
Jotte, R., Cappuzzo, F., Vynnychenko, I., Stroyakovskiy, D., Rodriguez-Abreu, D., Hussein, M., Soo, R., Conter, H. J., Kozuki, T., Huang, K. C., Graupner, V., Sun, S. W., Hoang, T., Jessop, H., McCleland, M., Ballinger, M., Sandler, A., & Socinski, M. A. (2020). Atezolizumab in combination with carboplatin and nab-paclitaxel in advanced squamous NSCLC (IMpower131): Results from a randomized phase III trial. Journal of Thoracic Oncology, 15(8), 1351-1360. https://doi.org/10.1016/j.jtho.2020.03.028
Klichinsky, M., Ruella, M., Shestova, O., Lu, X. M., Best, A., Zeeman, M., Schmierer, M., Gabrusiewicz, K., Anderson, N. R., Petty, N. E., Cummins, K. D., Shen, F., Shan, X., Veliz, K., Blouch, K., Yashiro-Ohtani, Y., Kenderian, S. S., Kim, M. Y., O'Connor, R. S., Gill, S. (2020). Human chimeric antigen receptor macrophages for cancer immunotherapy. Nature Biotechnology, 38(8), 947-953. https://doi.org/10.1038/s41587-020-0462-y
Levy, B. P., Paz-Ares, L. G., Lin, C.-C., Herbert, S., Yang, T.-Y., Tolcher, A. W., Lou, Y., Zenke, Y., Cortinovis, D., Felip, E., Domine, M., Leventakos, K., Calvo, E., Horiike, A., Pan, E., Matsubara, K., Jia, X., Chiaverelli, R. A., Chisamore, M. J., & Goto, Y. (2025). TROPION-Lung02: Datopotamab deruxtecan (Dato-DXd) plus pembrolizumab (pembro) with or without platinum chemotherapy (Pt-CT) as first-line (1L) therapy for advanced non-small cell lung cancer (aNSCLC). Journal of Clinical Oncology, 43(16_suppl), 8501-8501. https://doi.org/10.1200/JCO.2025.43.16_suppl.8501
Lonial, S., Lee, H. C., Badros, A., Trudel, S., Nooka, A. K., Chari, A., Abdallah, A. O., Callander, N., Lendvai, N., Sborov, D., Suvannasankha, A., Weisel, K., Karlin, L., Libby, E., Arnulf, B., Facon, T., Hulin, C., Kortum, K. M., Rodriguez-Otero, P., Cohen, A. D. (2020). Belantamab mafodotin for relapsed or refractory multiple myeloma (DREAMM-2): a two-arm, randomised, open-label, phase 2 study. The Lancet Oncology, 21(2), 207-221. https://doi.org/10.1016/S1470-2045(19)30788-0
Modi, S., Jacot, W., Yamashita, T., Sohn, J., Vidal, M., Tokunaga, E., Tsurutani, J., Ueno, N. T., Prat, A., Chae, Y. S., Lee, K. S., Niikura, N., Park, Y. H., Xu, B., Wang, X., Gil-Gil, M., Li, W., Pierga, J. Y., Im, S. A., (2022). Trastuzumab deruxtecan in previously treated HER2-low advanced breast cancer. The New England Journal of Medicine, 387(1), 9-20. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2203690
Moreau, P., Garfall, A. L., van de Donk, N., Nahi, H., San-Miguel, J. F., Oriol, A., Nooka, A. K., Martin, T., Rosinol, L., Chari, A., Karlin, L., Benboubker, L., Mateos, M. V., Bahlis, N., Popat, R., Besemer, B., Martinez-Lopez, J., Sidana, S., Delforge, M., & Usmani, S. Z. (2022). Teclistamab in relapsed or refractory multiple myeloma. The New England Journal of Medicine, 387(6), 495–505. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2203478
Mullard, A. (2021). FDA approves 100th monoclonal antibody product. Nature Reviews Drug Discovery, 20(7), 491-495. https://doi.org/10.1038/d41573-021-00079-7
Munshi, N. C., Anderson, L. D., Jr., Shah, N., Madduri, D., Berdeja, J., Lonial, S., Raje, N., Lin, Y., Siegel, D., Oriol, A., Moreau, P., Yakoub-Agha, I., Delforge, M., Cavo, M., Einsele, H., Goldschmidt, H., Weisel, K., Rambaldi, A., Reece, D., & San-Miguel, J. (2021). Idecabtagene vicleucel in relapsed and refractory multiple myeloma. The New England Journal of Medicine, 384(8), 705-716. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2024850
NCI (National Cancer Institute), Thailand. (2022). Hospital-based cancer registry 2022. https://www.nci.go.th/th/cancer_record/download/Hosbased-2022-1.pdf
Noringriis, I. M., Donia, M., Madsen, K., Schmidt, H., Haslund, C. A., Bastholt, L., Svane, I. M., & Ellebaek, E. (2025). Long-term clinical outcome of patients with metastatic melanoma and initial stable disease during anti-PD-1 checkpoint inhibitor immunotherapy with pembrolizumab. British Journal of Cancer. 133, 337–345. https://doi.org/10.1038/s41416-025-03048-8
Phuna, Z. X., Kumar, P. A., Haroun, E., Dutta, D., & Lim, S. H. (2024). Antibody-drug conjugates: Principles and opportunities. Life Sciences, 347, 122676. https://doi.org/10.1016/j.lfs.2024.122676
Schmid, P., Cortes, J., Pusztai, L., McArthur, H., Kümmel, S., Bergh, J., Denkert, C., Park Yeon, H., Hui, R., Harbeck, N., Takahashi, M., Foukakis, T., Fasching Peter, A., Cardoso, F., Untch, M., Jia, L., Karantza, V., Zhao, J., Aktan, G., & O’Shaughnessy, J. (2020). Pembrolizumab for early triple-negative breast cancer. The New England Journal of Medicine, 382(9), 810-821. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1910549
Siegel, R. L., Miller, K. D., Wagle, N. S., & Jemal, A. (2023). Cancer statistics, 2023. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 73(1), 17-48. https://doi.org/10.3322/caac.21763
Siegler, E. L., & Kenderian, S. S. (2020). Neurotoxicity and cytokine release syndrome after chimeric antigen receptor T cell therapy: Insights into mechanisms and novel therapies. Frontiers in Immunology, 11, 1973. https://doi.org/10.3389/fimmu.2020.01973
Sung, H., Ferlay, J., Siegel, R. L., Laversanne, M., Soerjomataram, I., Jemal, A., & Bray, F. (2021). Global cancer statistics 2020: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 71(3), 209-249. https://doi.org/10.3322/caac.21660
Tawbi, H. A., Schadendorf, D., Lipson, E. J., Ascierto, P. A., Matamala, L., Castillo Gutierrez, E., Rutkowski, P., Gogas, H. J., Lao, C. D., De Menezes, J. J., Dalle, S., Arance, A., Grob, J. J., Srivastava, S., Abaskharoun, M., Hamilton, M., Keidel, S., Simonsen, K. L., & Sobiesk, A. M. (2022). Relatlimab and nivolumab versus nivolumab in untreated advanced melanoma. The New England Journal of Medicine, 386(1), 24-34. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2109970
Wang, R., Hu, B., Pan, Z., Mo, C., Zhao, X., Liu, G., Hou, P., Cui, Q., Xu, Z., Wang, W., Yu, Z., Zhao, L., He, M., Wang, Y., Fu, C., Wei, M., & Yu, L. (2025). Antibody-drug conjugates (ADCs): Current and future biopharmaceuticals. Journal of Hematology & Oncology, 18(1), 51. https://doi.org/10.1186/s13045-025-01704-3
Wu, M., Huang, Q., Xie, Y., Wu, X., Ma, H., Zhang, Y., & Xia, Y. (2022). Improvement of the anticancer efficacy of PD-1/PD-L1 blockade via combination therapy and PD-L1 regulation. Journal of Hematology & Oncology, 15(1), 24. https://doi.org/10.1186/s13045-022-01242-2
Zafar, A., Khatoon, S., Khan, M. J., Abu, J., & Naeem, A. (2025). Advancements and limitations in traditional anti-cancer therapies: A comprehensive review of surgery, chemotherapy, radiation therapy, and hormonal therapy. Discover Oncology, 16(1), 607. https://doi.org/10.1007/s12672-025-02198-8
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครลำปาง
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารวารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือก่อนเท่านั้น
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
อนึ่ง ข้อความและข้อคิดเห็นต่างๆ เป็นของผู้เขียนบทความนั้นๆ ไม่ถือเป็นความเห็นของวารสารฯ และวารสารฯ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยกับข้อความและข้อคิดเห็นใดๆ ของผู้เขียน วารสารฯ ขอสงวนสิทธิ์ในการพิจารณาตีพิมพ์ตามความเหมาะสม รวมทั้งการตรวจทานแก้ไขหรือขัดเกลาภาษาให้ถูกต้องตามเกณฑ์ที่กำหนด
