ปัจจัยทำนายการเข้ามามีส่วนร่วมของบิดาในผู้เป็นบิดาครั้งแรกในระยะหลังบุตรเกิด Factors Predicting Father Involvement Among First-time Fathers in Postnatal Period

Abstract

การเข้ามามีส่วนร่วมของผู้เป็นบิดาครั้งแรกในระยะหลังบุตรเกิดมีความสำคัญต่อภาวะสุขภาพทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจและสังคม ของบิดา มารดาและบุตร การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายการเข้ามามีส่วนร่วมของบิดาในผู้เป็นบิดาครั้งแรกในระยะหลังบุตรเกิด กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้เป็นบิดาครั้งแรกที่มีภรรยาอยู่ในระยะหลังบุตรเกิด 6 - 8 สัปดาห์ พาภรรยามารับบริการคลินิกตรวจหลังคลอดและพาบุตรมารับบริการคลินิกสุขภาพเด็กดี โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 1 เชียงใหม่ และโรงพยาบาลลำพูน ระหว่างเดือนมีนาคม ถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2561 คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างบิดาตามคุณสมบัติที่กำหนดครบถ้วน จำนวน 120 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามการเข้ามามีส่วนร่วมของบิดาในระยะหลังคลอดของ ศุภกร ไชยนา และนันทพร แสนศิริพันธ์ (2558) แบบสอบถามความเครียดของ สุวัฒน์ มหัตนิรันดร์กุล, วนิดา พุ่มไพศาลชัย และพิมพ์มาศ ตาปัญญา (2540) แบบวัดสมรรถนะของการเป็นบิดาของ ตติรัตน์ สุวรรณสุจริต, ภรณี วัฒนสมบูรณ์, แนน เกย์ลอร์ด และปัญญรัตน์ ลาภวงศ์วัฒนา (2013) และแบบสอบถามสัมพันธภาพระหว่างคู่สมรสของ พัชรินทร์ เราจุติธรรม (2006) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติถดถอยเชิงเส้นพหุคูณแบบขั้นตอน

ผลการวิจัย พบว่า

1. 1. การเข้ามามีส่วนร่วมของบิดาในผู้เป็นบิดาครั้งแรกในระยะหลังบุตรเกิดอยู่ในระดับมาก ร้อยละ 85.83 มีคะแนนเฉลี่ย 108.15 คะแนน (S.D. = 10.09)
2. 2. สัมพันธภาพระหว่างคู่สมรสสามารถทำนายการเข้ามามีส่วนร่วมของบิดาในผู้เป็นบิดาครั้งแรกในระยะหลังบุตรเกิดได้ร้อยละ 22.8 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001

   ผลการวิจัยครั้งนี้ สามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับการวางแผนการพยาบาลที่มีประสิทธิภาพเพื่อส่งเสริมการเข้ามามีส่วนร่วมของบิดาในผู้เป็นบิดาครั้งแรกในระยะหลังบุตรเกิด