(บทความวิจัย) การประเมินการมีส่วนร่วมในชั้นเรียนและผลลัพธ์การเรียนรู้จากกิจกรรมการเรียนรู้ที่ผู้เรียนร่วมออกแบบและร่วมสอนในรายวิชาสารสนเทศทางสุขภาพ

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจรูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับผู้เรียนในยุค VUCA (volatility, uncertainty, complexity, and ambiguity) ซึ่งเต็มไปด้วยความผันผวน ความไม่แน่นอน ความซับซ้อน และความคลุมเครือ นอกจากนั้นเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์กำลังเข้ามามีส่วนสำคัญในการเปลี่ยนวิธีการเรียนรู้ของผู้เรียนมากขึ้น การเรียนการสอนแบบเดิมที่ออกแบบและกำหนดโดยอาจารย์อาจต้องปรับมาเน้นการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ด้วยตนเองของผู้เรียน และเพิ่มการคิดวิเคราะห์และการประยุกต์ใช้ความรู้ในสถานการณ์จริง งานวิจัยนี้เป็นการประเมินการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้และการมีส่วนร่วมของผู้เรียนจากการให้นักศึกษาร่วมออกแบบและร่วมสอน เริ่มตั้งแต่กำหนดเนื้อหาและความรู้ที่จำเป็น ออกแบบรูปแบบ วิธีการสอนและสื่อ ซึ่งกระบวนการนี้จะช่วยส่งเสริมความเป็นเจ้าของในการเรียนรู้และเพิ่มระดับการมีส่วนร่วมของผู้เรียน กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยนักศึกษาเทคนิคการแพทย์ชั้นปีที่ 4 มหาวิทยาลัยมหิดล จำนวน 96 คน แบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม แต่ละกลุ่มออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ในหัวข้อ “การจัดการข้อมูลสุขภาพด้วยระบบฐานข้อมูล” ตามผลลัพธ์การเรียนรู้ที่กำหนด จากนั้นดำเนินกิจกรรมการเรียนรู้และประเมินผลด้วยแบบสอบถามและการสนทนากลุ่ม (focus group) ผลการศึกษาพบว่า นักศึกษามีส่วนร่วมในการเรียนรู้อย่างกระตือรือร้นและให้ความสำคัญกับการทำความเข้าใจเนื้อหาอย่างลึกซึ้งก่อนถ่ายทอดให้ผู้อื่น ซึ่งส่งผลให้เกิดการพัฒนาทักษะด้านการคิดวิเคราะห์ ความคิดสร้างสรรค์ การสื่อสาร การทำงานเป็นกลุ่ม และความรับผิดชอบต่อการเรียนรู้ของตนเอง บรรยากาศในห้องเรียนเอื้อต่อการตั้งคำถาม การแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และการเรียนรู้แบบเพื่อนสอนเพื่อนที่เป็นกันเอง แม้จะมีข้อจำกัดบางประการด้านขอบเขตเนื้อหาและทักษะการสอน แต่ภาพรวมของผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าแนวทางการเรียนรู้ที่ร่วมออกแบบและร่วมสอนโดยผู้เรียนสามารถส่งเสริมทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเป็นแนวทางที่สอดคล้องกับบริบทการศึกษายุคใหม่ที่มุ่งเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง