(บทความวิจัย) การศึกษาคุณภาพผลิตภัณฑ์เกล็ดเลือดชนิดเม็ดเลือดขาวน้อยที่สุด ที่เตรียมด้วยวิธี Pooled Buffy Coat และวิธี Pooled Platelet Concentrate

ศิริญญา  พรมศร

ผู้แต่ง

ศิริญญา พรมศร กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์และพยาธิวิทยาคลินิก โรงพยาบาลเลย จังหวัดเลย

คำสำคัญ:

เกล็ดเลือดชนิดเม็ดเลือดขาวน้อยที่สุด, การควบคุมคุณภาพ , ระยะเวลาเตรียมผลิตภัณฑ์

บทคัดย่อ

เกล็ดเลือดมีความสำคัญในการรักษาผู้ป่วยหลากหลายโรค เช่น ไข้เลือดออก มะเร็ง ไขกระดูกฝ่อ เป็นต้น เทคโนโลยีการเตรียมเกล็ดเลือดในยุคปัจจุบันก้าวหน้าไปมาก การเตรียมเกล็ดเลือดจากผู้บริจาคหลายคนที่ปลอดภัยและคุ้มค่าที่สุดคือเกล็ดเลือดชนิดเม็ดเลือดขาวน้อยที่สุด (leukodepleted pooled platelet concentrates, LDPPC) งานธนาคารเลือด โรงพยาบาลเลยจึงมีเป้าหมายพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์เกล็ดเลือดชนิดเม็ดเลือดขาวน้อยที่สุด ให้ดีขึ้นตามมาตรฐานสากลเพื่อความปลอดภัยอย่างที่สุดของผู้ป่วย ลดเวลาการผลิต ลดค่าใช้จ่าย และลดภาระงานนอกเวลา โดยเปรียบเทียบคุณภาพระหว่างวิธีเดิม วิธี pooled buffy coat (P-BC) และวิธีใหม่ วิธี pooled platelet concentrate (P-PC) ด้าน volume, platelet yield, leukocyte count, pH, swirling และ preparation time การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสังเกต ภายใต้บริบทจริงของการผลิตเกล็ดเลือด โดยใช้ถุงเลือดชนิด quadruple bag ชนิด top and bottom bag จากการรับบริจาคเลือดระหว่างเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม พ.ศ. 2568 ที่สุ่มมาตรวจคุณภาพตามแผนการสุ่มตัวอย่างตามมาตรฐาน จำนวน 72 ยูนิต แบ่งเป็นกลุ่มละ 36 ยูนิต และวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมานตามลักษณะของตัวแปร ผลการศึกษา พบว่า P-PC มีปริมาตรมากกว่า P-BC อย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.001) แต่ platelet yield ต่ำกว่า (p = 0.006) swirling อยู่ในระดับ 3+ ถึง 5+ ขณะที่ P-BC อยู่ในระดับ 5+ (p = 0.001) ระยะเวลาเตรียมผลิตภัณฑ์ด้วย P-PC น้อยกว่า P-BC อย่างชัดเจน (p < 0.001) ส่วนค่า pH และจำนวนเม็ดเลือดขาวไม่แตกต่างกัน สรุปได้ว่า P-PC เป็นวิธีใหม่ที่ผ่านเกณฑ์ Council of Europe (COE) และใช้เวลาน้อยกว่า จึงควรพิจารณานำมาใช้ในการผลิต LDPPC เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ลดเวลาและงบประมาณในการให้บริการผู้ป่วย

เอกสารอ้างอิง

Chiewsilp P, Bejrachandra S, Thongthaisin A, editors. Standards for blood banks and transfusion services. 5th ed. Samut Prakan: Udomsuksa Publishing; 2024. (in Thai)

Aonseng S, Insawang J. Preparation of whole blood-derived platelet component. J Hematol Transfus Med 2020; 30: 379-92. (in Thai)

Lebkhurt M, Worachun N, Chanyim P, Saneesod S. Study of the quality of leukodepleted pooled platelet concentrates (LDPPC) treated with pathogen inactivation: amotosalen-UVA light treatment through 7 days of storage. J Hematol Transfus Med 2023; 33: 269-76. (in Thai)

Kanpai P, Kladed S, Siriboonrit U, Meesamut V, Permpikul P. Essential composition of blood products: what is different in platelet concentrate and pooled leukocyte-poor platelet concentrate?. J Hematol Transfus Med 2019; 29: 91-9. (in Thai)

Klom-Iam A, Witthayawiwat P. Study on the centrifugation speed that affects swirling phenomenon in platelet concentrates by using Heraeus Cryofuge 8500i. J Hematol Transfus Med 2009; 19: 87-92. (in Thai)

Chiewsilp P, Bejrachandra S, Thongthaisin A, editors. The appropriate use of blood and blood components. 2nd ed. Bangkok: Pimnapat Publishing; 2023. (in Thai)

Doerr P, editor. Guide to the preparation, use, and quality assurance of blood components. 22nd ed. Strasbourg: European Directorate for the Quality of Medicines & HealthCare (EDQM), Council of Europe; 2025. ISBN: 978-92-871-9481-7.

Bunvisuthi P, Tanthien P, Chanthnakajornfung A. Quality and stability of the inline leukocyte filter blood bag assembled by National Blood Centre, Thai Red Cross Society. Thai J Hematol Transfus Med 2002; 12: 105-13. (in Thai)

Kalanchai L, Vejbaesya S, Chongkolwatana V, Siriboonrit U, Wichitchinda K, Suratanarungsun V. Effectiveness and comparison of two filters between Sepacell R-500(II) and Sepacell RZ-200B1 in pre-storage leukocyte reduction. Thai J Hematol Transfus Med 2006; 16: 15-24. (in Thai)

El-Sayed H, Hassanein A, Fawzy R, Zahran M, Mahmoud O, Yacoub E, et al. Impact of different preparation methods on the in vitro quality of 8-day storage platelet concentrates. Life Sci J 2014; 11: 50-7.