(บทความวิจัย) การหาปริมาตรปัสสาวะที่น้อยที่สุดในการตรวจวิเคราะห์ทางเคมีและการตรวจด้วย กล้องจุลทรรศน์ในผู้ป่วยเด็ก

บทคัดย่อ

การตรวจวิเคราะห์ปัสสาวะแบบมาตรฐานต้องใช้ตัวอย่างประมาณ 10 มิลลิลิตรแต่ในผู้ป่วยเด็กโดยเฉพาะเด็กแรกเกิดที่สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี ยากที่จะเก็บปัสสาวะให้ได้ 10 มิลลิลิตร การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อหาปริมาตรปัสสาวะขั้นต่ำที่สามารถใช้ในการตรวจวิเคราะห์ด้านเคมีและกล้องจุลทรรศน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเปรียบเทียบปัสสาวะที่ปริมาตรน้อยที่สุดกับที่ 10 มิลลิลิตร จากตัวอย่าง 50 ราย ผลการวิเคราะห์เคมีของปัสสาวะที่ปริมาตร 0.5, 1.0 และ 5.0 มิลลิลิตร พบมีความสัมพันธ์ที่ดีโดยมีระดับความสอดคล้องโดยรวมมากกว่าร้อยละ 80 ทั้ง 10 พารามิเตอร์ ความถ่วงจำเพาะ (specific gravity) มีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (R) ที่ดีมากคือ 0.907, 0.950 และ 0.979 ตามลำดับ ส่วนการเปรียบเทียบผลตะกอนภายใต้กล้องจุลทรรศน์ที่ปริมาตรปัสสาวะ 0.5 และ 1.0 มิลลิลิตร มีจำนวนแตกต่างจากที่ปริมาตร 10 มิลลิลิตรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) โดยเม็ดเลือดแดงและเม็ดเลือดขาวให้ค่าความสอดคล้องระดับน้อย (k = 0.042-0.056) ส่วนเซลล์คาสท์ (cellular cast) เซลล์เยื่อบุผิวชนิดสแควมัส (squamous epithelial cell) เมือก (mucous) เซลล์แบคทีเรีย ผลึก (crystal) ผลึกอสัณฐาณ (amorphous) และเซลล์ยีสต์ ให้ค่าความสอดคล้องในระดับพอใช้ถึงปานกลาง (k = 0.220-0.481) ส่วนที่ปริมาตรปัสสาวะ 5.0 มิลลิลิตร เปรียบเทียบกับที่ปริมาตร 10 มิลลิลิตร ให้ค่าความสอดคล้องดีมาก (k = 0.858-1.000) จากผลการศึกษาพบว่าปริมาตรของปัสสาวะน้อยที่สุดที่สามารถตรวจวิเคราะห์ด้านเคมีคือ 0.5 มิลลิลิตร ส่วนการตรวจ
วิเคราะห์ด้านกล้องจุลทรรศน์คือ 5.0 มิลลิลิตร อย่างไรก็ตามเมื่อจำเป็นต้องใช้ปริมาตรปัสสาวะน้อยกว่า 5.0 มิลลิลิตร ควรระบุปริมาตรปัสสาวะที่ตรวจวิเคราะห์ไว้ด้วย