การพัฒนาและทดสอบคุณสมบัติแบบประเมินทักษะชีวิตวัยรุ่นไทย : รายงานเบื้องต้น
DOI:
https://doi.org/10.64838/jmht.2026.284032คำสำคัญ:
เกณฑ์มาตรฐาน, คุณสมบัติทางจิตมิติ, ทักษะชีวิต, แบบประเมิน, วัยรุ่นบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ : เพื่อพัฒนาและทดสอบคุณสมบัติทางจิตมิติ และจัดทำเกณฑ์มาตรฐานของแบบประเมินทักษะชีวิตสำหรับวัยรุ่นไทย
วิธีการ : การศึกษาประกอบด้วย 3 ระยะ ระยะที่ 1 การสร้างต้นแบบของแบบประเมินทักษะชีวิตวัยรุ่นไทยจากการทบทวนวรรณกรรมร่วมกับการประชุมผู้เชี่ยวชาญและผู้เกี่ยวข้อง และคัดเลือกข้อคำถามด้วยวิธีเดลฟายและการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา ระยะที่ 2 การทดลองใช้เพื่อทดสอบคุณภาพด้านความเป็นปรนัยและความเชื่อมั่นด้วยสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค ในวัยรุ่นอายุ 10 - 19 ปี จำนวน 80 คน และระยะที่ 3 การวิเคราะห์กลุ่มในวัยรุ่นอายุ 10 - 19 ปี จาก 13 เขตสุขภาพทั่วประเทศ จำนวน 2,192 คน เพื่อจัดกลุ่มคะแนนแบบประเมินทักษะชีวิตวัยรุ่นไทย และหาค่าพิสัยของแต่ละระดับโดยอิงตามค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์แยกตามเพศและช่วงอายุ
ผล : แบบประเมินทักษะชีวิตวัยรุ่นไทย ฉบับประเมินตนเอง จำนวน 49 ข้อ (คิดคะแนนรวม 47 ข้อ) ครอบคลุมองค์ประกอบหลัก 4 ด้าน ได้แก่ ความคิดสร้างสรรค์ การมองตนเองเชิงบวก การมีความสัมพันธ์ที่ดี และความฉลาดในการใช้ดิจิทัล มีค่าความตรงเชิงเนื้อหาตั้งแต่ 0.80 และมีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.86 และมีเกณฑ์มาตรฐานโดยรวมและรายด้าน จำแนกตามเพศชายและหญิง กลุ่มอายุ 10 - 14 ปี และ 15 - 19 ปี โดยการแปลผลแบ่งเป็น 3 ระดับ ได้แก่ ดีกว่าวัยรุ่นส่วนใหญ่ ดีเทียบเท่าวัยรุ่นส่วนใหญ่ และควรได้รับการส่งเสริม
สรุป : แบบประเมินทักษะชีวิตวัยรุ่นไทย ฉบับประเมินตนเอง มีความตรงเชิงเนื้อหาและความเชื่อมั่นอยู่ในเกณฑ์ดี สามารถนำไปใช้เพื่อเป็นประเมิน วางแผนส่งเสริม และติดตามทักษะชีวิตของวัยรุ่นไทย ทั้งในบริบทสถานศึกษาและการสำรวจสถานการณ์ในภาพรวม
Downloads
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Partners in life skills education: conclusions from a United Nations inter-agency meeting. Geneva: World Health Organization; 1999.
Battelle for Kids. Framework for 21st century learning [Internet]. Columbus (OH): Battelle for Kids; [cited 2019 Dec 25]. Available from: https://www.battelleforkids.org/insights/p21-resources/.
Suto I, Eccles H. The Cambridge approach to 21st century skills: definitions, development and dilemmas for assessment [Internet]. Cambridge: Cambridge Assessment; 2014 [cited 2020 Mar 3]. Available from: https://www.cambridgeassessment.org.uk/Images/461811-the-cambridge-approach-to-21st-century-skills-definitions-development-and-dilemmas-for-assessment-.pdf
Applied Educational Systems. The ultimate guide to 21st century skills in secondary schools [Internet]. Lancaster (PA): Applied Educational Systems; [cited 2026 Feb 8]. Available from: https://www.aeseducation.com/hubfs/premium/TOFU/ultimate-guide-to-teaching-21st-century-skills-secondary-schools.pdf
Krongyudh S, Chaimongkol N, Vatanasin D. Influencing of life skills on mental health in early adolescents. Journal of Nursing and Health Care. 2017;35(2):54-62. (in Thai)
Rajanukul Institute. Guide to organizing activities to develop Thai children to think, think well, and think for themselves with a bond of connection. Bangkok: The Printing of The Agricultural Co-operative Federation of Thailand; 2019. (in Thai)
Caldas FS, Caminiti M, Marin M, Meziere M, Perdue J. The life skills assessment tool (LSA): a global tool to measure life skills [Internet]. Fairfield (CT): Save the Children; 2023 [cited 2025 Mar 7]. Available from: https://resourcecentre.savethechildren.net/pdf/The-Life-Skills-Assessment-Tool-LSA_A-global-tool-to-measure-life-skills.pdf
Kennedy F, Pearson D, Brett-Taylor L, Talreja V. The life skills assessment scale: measuring life skills of disadvantaged children in the developing world. Soc Behav Pers. 2014;42(2):197-210. DOI: https://doi.org/10.2224/sbp.2014.42.2.197
Washington State Department of Social and Health Services. Life skills inventory independent living skills assessment tool [Internet]. Olympia (WA): Washington State Department of Social and Health Services; 2000 [cited 2025 Mar 7]. Available from: https://www.elmbrookschools.org/uploaded/Documents/District_Documents/Transition_Resources/Life_Skills_Inventory.pdf
Casey Casey Family Programs. Casey life skills toolkit [Internet]. Seattle (WA): Casey Family Programs; 2022 [cited 2025 Mar 7]. Available from: https://www.casey.org/casey-life-skills/
Phattharayuttawat S. Manual of psychological testing. Bangkok: Medical Media; 2002. (in Thai)
Erawan P, Luanganggoon N. Development of life skills assessment and life skills promotion outcomes using schools as a base. Nonthaburi: Department of Mental Health; 2002. (in Thai)
Department of Mental Health. Emotional intelligence quotient (EQ) assessment for ages 12-17. Nonthaburi: Department of Mental Health; [date unknown]. (in Thai)
Detkong T, Gunadhivadhana P, Tipchot T, Wuttiharn P. Reliability and validity of resilience inventory 3-item version. Journal of Mental Health of Thailand. 2022;30(4):297-306. (in Thai)
Suwaratchai P, Sithisarankul P, Sriratanban J, Chenvidhyamd D, Phonburee W. Utilize the modified Delphi technique to develop trauma care indicators. J Med Assoc Thai. 2008;91(1):99-103.
Bridges AJ, Holler KA. How many is enough? Determining optimal sample sizes for normative studies in pediatric neuropsychology. Child Neuropsychol. 2007;13(6):528-38. DOI: https://doi.org/10.1080/09297040701233875
Shoukri MM, Asyali MH, Donner A. Sample size requirements for the design of reliability study: review and new results. Stat Methods Med Res. 2004;13(4):251-71. DOI: https://doi.org/10.1191/0962280204sm365ra
The Bureau of Registration Administration. Population statistics by age group [Internet]. Pathum Thani: The Bureau of Registration Administration; 2019 [cited 2020 Mar 3]. Available from: https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statyear/#/TableAge (in Thai)
Norfolk PA, Farmer RL, Floyd RG, Woods IL, Hawkins HK, Irby SM. Norm block sample sizes: a review of 17 individually administered intelligence tests. J Psychoeduc Assess. 2015;33(6):544-54. doi:10.1177/0734282914562385. DOI: https://doi.org/10.1177/0734282914562385
Crawford JR, Garthwaite PH. On the "optimal" size for normative samples in neuropsychology: capturing the uncertainty when normative data are used to quantify the standing of a neuropsychological test score. Child Neuropsychol. 2008;14(2):99-117. DOI: https://doi.org/10.1080/09297040801894709
Singchungchai P. Principles and using multivariate statistics analysis for nursing research. 3rd ed. Songkhla: Chanmuang Printing; 2006. (in Thai)
United Nations Children's Fund (UNICEF). Comprehensive life skills framework. New Delhi: UNICEF; 2019.
Poole ME, Evans GT. Adolescents' self-perceptions of competence in life skill areas. J Youth Adolesc. 1989;18(2):147-73. DOI: https://doi.org/10.1007/BF02138798
Kearney-Cooke A. Gender differences and self-esteem. J Gend Specif Med. 1999;2(3):46-52.
Thippeswamy V, Vishwesh K, Ali A, Lakshmana G. Life skills among school-going adolescents in South India: a gender comparison. J Educ Health Promot. 2025;14:151. DOI: https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_43_24
Erikson EH. Identity and the life cycle. Psychol Issues. 1959;1(1):1-171.
Kirchhoff E, Keller R. Age-specific life skills education in school: a systematic review. Front Educ. 2021;6:660878. DOI: https://doi.org/10.3389/feduc.2021.660878
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- ผู้อ่านสามารถนำข้อความ ข้อมูล จากวารสารไปใช้ไปใช้ประโยชน์ทางวิชาการได้ เช่น เพื่อการสอน เพื่อการอ้างอิง แต่การนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์อื่น เช่น เพื่อการค้า จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากกรมสุขภาพจิตก่อน
- ความคิดเห็น ข้อมูล และบทสรุปต่าง ๆ ที่ลงตีพิมพ์ในวารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทยเป็นของผู้เขียนบทความและมิได้แสดงว่ากองบรรณาธิการหรือกรมสุขภาพจิตเห็นพ้องด้วย
