ผลของโปรแกรมศิลปะบำบัดแบบกลุ่มโดยใช้การระบายสีตามตัวเลขมานดาลาต่อความว้าเหว่ของผู้สูงอายุในบ้านพักคนชรา จังหวัดมหาสารคาม

ผู้แต่ง

  • ศิริลักษณ์ ศิลาเลิศ นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • พัชรี แวงวรรณ อาจารย์ วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • เนาวรัตน์ สิงห์สนั่น อาจารย์ วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • วราภรณ์ ก้อนคำ นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • วราภรณ์ อินทรวงศ์ นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • วิชุดา ชะเทียนรัมย์ นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • วิศิษฏ์ โพธิ์ไชยหล้า นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ศรัญญา เพิ่มผล นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ศศิประภา พลดี นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ศศิพร ปักการะโต นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ศิรัญธร ศรีจุลฮาด นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ศิวาพร สวัสดิ์เอื้อ นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ศุภาวรรณ แมลงผึ้ง นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • สริตา จูมคำตา นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • สิตานันท์ งามเสริฐ นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • สิราวรรณ หล้าคำสอน นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

ผู้สูงอายุ, ความว้าเหว่, ศิลปะบำบัด, ระบายสีตามตัวเลข, บ้านพักคนชรา

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองแบบ One-group pretest-posttest design มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผล ของโปรแกรมศิลปะบำบัดแบบกลุ่มโดยใช้การระบายสีตามตัวเลขต่อความว้าเหว่ และเพื่อเปรียบเทียบระดับความว้าเหว่ของผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในบ้านพักคนชราจังหวัดมหาสารคามก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุจำนวน 29 คน คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองคือโปรแกรมศิลปะบำบัดแบบกลุ่มโดยใช้การระบายสีตามตัวเลขมานดาลา จัดกิจกรรมสัปดาห์ละ 2 ครั้ง ครั้งละ 1-1.5 ชั่วโมง รวม 10 ครั้ง ภายในระยะเวลา 5 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล และแบบประเมินความว้าเหว่ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติทดสอบทีแบบจับคู่

ผลการวิจัยพบว่า หลังการเข้าร่วมโปรแกรม ผู้สูงอายุมีระดับความว้าเหว่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเปรียบเทียบกับก่อนเข้าร่วมโปรแกรม (Mean = 56.24, S.D. = 7.68 และ Mean = 41.10, S.D. = 5.66 ตามลำดับ; p <0.001) ผลการศึกษานี้สะท้อนให้เห็นว่าโปรแกรมศิลปะบำบัดแบบกลุ่มโดยใช้การระบายสี ตามตัวเลขมานดาลามีประสิทธิผลในการลดความว้าเหว่ของผู้สูงอายุที่อาศัยในบ้านพักคนชรา

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการวิจัยนี้ใช้แบบแผนกลุ่มเดียวไม่มีกลุ่มควบคุม ผู้อ่านควรตีความผลด้วยความระมัดระวัง ทั้งนี้ โปรแกรมดังกล่าวสามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพจิตสำหรับผู้สูงอายุได้อย่างเหมาะสม

เอกสารอ้างอิง

กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. จำนวนผู้สูงอายุสัญชาติไทยจำแนก ตามจังหวัด พ.ศ. 2568 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กรมกิจการผู้สูงอายุ; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 12 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=1&id=2569

รัตติกาล อาชะวะบูล, เบญจยามาศ พิลายนต์, กิตติภูมิ ภิญโย. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเตรียมความพร้อมเข้าสู่วัยสูงอายุของประชาชนอายุระหว่าง 50-59 ปี ในชุมชนเขตเทศบาลนครสกล. วารสารกระทรวงสาธารณสุข. 2564; 34(1): 48-61.

Rakesh G, Antony S, Ammapattian T. Social care services for addressing loneliness among inmates of old age homes. Int J Community Based Nurs Midwifery. 2023; 10(10): 3963-64.

ปัญจวัฒน์ จูมลี, สหัทยา รัตนจรณะ, วารี กังใจ. ผลของโปรแกรมกิจกรรมศิลปะแบบกลุ่มต่อการเห็นคุณค่าในตนเองและภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุในศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุ. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 2564; 29(2): 47-58.

Muthahharah F, Iswinarti. Reviewing the variations of art therapy in reducing depression among the elderly: a systematic review. Indonesian Journal of Education and Psychological Science. 2025; 3(3): 189-202.

Gipson F. Art Matters podcast: the history of paint by number [Internet]. 2019 [cited 2025 Nov 12]. Available from: https://artuk.org/discover/stories/art-matters-podcast-the-history-of-paint-by-number

นภวรรณ มั่นพรรษา, สุชีรา ภัทรายุตวรรตน์, เธียรชัย งามทิพย์วัฒนา. ผลของการระบายสีภาพแมนดาลาต่อความวิตกกังวล และความสนใจ-สมาธิ: กรณีศึกษาในนักศึกษาชั้นปีที่ 1 จากสถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐแห่งหนึ่ง. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า. 2563; 37(2): 98-104.

Mahar D, Iwasiw C, Evans M. The Mandala: First-Year Undergraduate Nursing Students' Learning Experiences. International Int J Nurs Educ Scholarsh. 2012; 9(1): 1-18.

Corey MS, Corey G. Group process and practice. 7th ed. California: Thomson Learning; 2006.

ปวีณา ประกาทานัง, วารี กังใจ, สหัทยา รัตนจรณะ. ผลของโปรแกรมการสนับสนุนทางสังคมโดยใช้กระบวนการกลุ่มต่อความว้าเหว่ของผู้สูงอายุในศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุ. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ. 2560; 33(3): 12-26.

กรมการแพทย์. แบบทดสอบสภาพสมองเบื้องต้นฉบับภาษาไทย (MMSE-Thai 2002) [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2545 [เข้าถึงเมื่อ 12 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: http://www.rbpho.moph.go.th/upload-file/doc/files/12012023-110644-8561.pdf

Russell DW. UCLA Loneliness Scale (Version 3): reliability, validity, and factor structure. J Pers Assess. 1996; 66(1): 20-40.

Wongpakaran T, Wongpakaran N. UCLA Loneliness Scale Thai version (RULS-20 Thai) [Internet]. 2020 [cited 2025 Nov 12]. Available from: https://www.wongpakaran.com/images/sub_1713689755/RULS-20%20Thai.pdf

McClelland KA. Self-conception and life satisfaction: integration aged subculture and activity theory. J Gerontol Nurs. 1982; 37(6): 723-32.

Leitner MJ, Leitner SF. Leisure in later life. 3rd ed. New York: The Haworth Press; 2004.

Cutri A. Carl Jung’s Red Book: mandala as transformative integration of the psyche [Internet]. Pennsylvania: Mercyhurst University; 2019 [cited 2025 Nov 12]. Available from: https://www.academia.edu/40481201/Carl_Jung_s_Red_Book_Mandala_as_Transformative_Integration_of_the_Psyche

Liebmann M. Art therapy for groups. 2nd ed. New York: Brunner-Routledge; 2004.

ญาดารัตน์ บาลจ่าย, พัชรินทร์ สุคนธาภิรมย์ ณ พัทลุง, จิราพร เกศพิชญวัฒนา. ศิลปะเพื่อการบำบัดในผู้สูงอายุ. วารสารเกื้อการุณย์. 2561; 25(2): 195-209.

Wu Y. The effectiveness of art therapy for depression and relevant factors. Transactions on Materials, Biotechnology and Life Sciences. 2024; 3: 338-41.

Megasari AL, Wulandari IS, Maula SN. The effect of occupational art therapy on depression, anxiety and stress in the elderly in nursing homes: a quasi-experimental study. J Appl Nurs Health. 2024; 6(2): 399-411.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

31-08-2026

รูปแบบการอ้างอิง

ศิลาเลิศ ศ., แวงวรรณ พ., สิงห์สนั่น เ., ก้อนคำ ว., อินทรวงศ์ ว., ชะเทียนรัมย์ ว., โพธิ์ไชยหล้า ว., เพิ่มผล ศ., พลดี ศ., ปักการะโต ศ., ศรีจุลฮาด ศ., สวัสดิ์เอื้อ ศ., แมลงผึ้ง ศ., จูมคำตา ส., งามเสริฐ ส., & หล้าคำสอน ส. (2026). ผลของโปรแกรมศิลปะบำบัดแบบกลุ่มโดยใช้การระบายสีตามตัวเลขมานดาลาต่อความว้าเหว่ของผู้สูงอายุในบ้านพักคนชรา จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและการสาธารณสุขชุมชน, 9(2), 98–108. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jhscph/article/view/285432

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย