Factors Related to Tuberculosis Preventive Behavior among Household Contacts with Pulmonary Tuberculosis Patients in Udon thani Province
Keywords:
Tuberculosis prevention behaviors, Household contacts, Health literacyAbstract
This cross-sectional analytical study aimed to investigate factors associated with tuberculosis prevention behaviors among household contacts of pulmonary tuberculosis patients in Udon Thani Province. The sample consisted of 275 household contacts selected through multi-stage random sampling. Data were collected using a questionnaire with a Cronbach's alpha reliability coefficient of 0.90. The data were analyzed using descriptive statistics and multiple logistic regression.
The results showed that tuberculosis prevention behaviors among household contacts were at a moderate level 54.91%. Overall health literacy of tuberculosis prevention behaviors were at a very good level 64.36%. Factors significantly associated with good tuberculosis prevention behaviors included: good health literacy in self-management skills (ORadj: 3.11, 95% CI: 1.55-6.23; p-value 0.001), good media literacy (ORadj: 3.16, 95% CI: 1.52-6.61; p-value 0.001), and good decision skill (ORadj: 3.36, 95% CI: 1.72-6.55; p-value <0.001). This study indicates that health literacy in self-management skills, media literacy, and decision skill are associated with good tuberculosis prevention behaviors.
Therefore, relevant agencies should develop activities to promote health literacy among household contacts to prevent the spread of tuberculosis.
References
กองวัณโรค กรมควบคุมโรค. แนวทางการควบคุมวัณโรคประเทศไทย พ.ศ. 2564. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2564.
World Health Organization. Global tuberculosis report 2024. Geneva: World Health Organization; 2024.
กองวัณโรค กรมควบคุมโรค. การขึ้นทะเบียนผู้ป่วยวัณโรคในประเทศไทย โปรแกรม NTIP [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 5 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ntipapp.ddc.moph.go.th/ntip_frontend/register/registeringcase
สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 8 จังหวัดอุดรธานี. สคร.8 อุดรธานี ร่วมรณรงค์ เนื่องในวันวัณโรคสากล ปี 2567 “YES! WE CAN END TB; ยุติวัณโรค เราทำได้” [อินเทอร์เน็ต]. อุดรธานี: สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 8 จังหวัดอุดรธานี; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 5 มิถุนายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/odpc8/news.php?news=41975&deptcode=5
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการสอบสวนควบคุมวัณโรค (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2566). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2566.
สำนักสื่อสารความเสี่ยงและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. การประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพของประชาชน ปี 2567. นนทบุรี: พีเอ็นครีเอชั่น; 2567.
พลอยไพลิน จินตนา, เทียนทอง ต๊ะแก้ว. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกัน วัณโรคของผู้สัมผัสผู้ป่วยวัณโรค ในอำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี. 2567; 22(1): 78-89.
รัตนา งิ้ววิจิตร. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคของผู้สัมผัสร่วมบ้านกับผู้ป่วยวัณโรคปอด ในจังหวัดอ่างทอง [อินเตอร์เน็ต]. อ่างทอง: กลุ่มงานประกันสุขภาพ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอ่างทอง; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 1 เมษายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://atg-h.moph.go.th/node/927
ฉัตรสุดา มาทา, รักษณาลี โพชะจา, กิตติกา สุธรรม, ทองสาย ใจคำ. ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการป้องกันการติดเชื้อในผู้สัมผัสใกล้ชิดผู้ป่วยวัณโรคปอดในเขตรับผิดชอบ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้านป่าไคร้ อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง. วารสาร มฉก. วิชาการ. 2565; 26(1): 35-46.
กมนต์ อินทรวิชัย, กัมปนาท ฉายชูวงษ์, ญาณันธร กราบทิพย์. ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการป้องกันการติดเชื้อวัณโรคของประชาชนในอำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี. 2566; 21(1): 69-80.
วนิษา ผิวนางงาม, สุทิน ชนะบุญ, ลำพึง วอนอก. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันการติดเชื้อวัณโรคปอดในบุคคลากรสาธารณสุข โรงพยาบาลชุมแพ อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร. 2 พิษณุโลก. 2567; 11(1): 14-29.
Rakpaitoon S, Thanapop S, Thanapop C. Correctional Officers' Health Literacy and Practices for Pulmonary Tuberculosis Prevention in Prison. Int J Environ Res Public Health. 2022; 19(18): 11297.
ฤทัยรัตน์ วงศ์สวัสดิ์, จิฑาภรณ์ ยกอิ่น. ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการป้องกันการติดเชื้อวัณโรคของผู้สัมผัสร่วมบ้าน อำเภอช้างกลาง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาล และการสาธารณสุขภาคใต้. 2568; 12(1): 1-11.
Wicharit L, Nakagasien P, Krainuwat K. Predicting Factors of Tuberculosis Preventive Behaviors in Community among Village Health Volunteers, Udon Thani Province. Journal of Population and Social Studies. 2022; 30: 703-25.
ฐิติมา ถมทอง, สุภาภรณ์ สุดหนองบัว. ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคของผู้สัมผัสกับผู้ป่วยวัณโรค ในเขตอำเภอบางกระทุ่ม จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี. 2566; 34(2): 84-95.
Phadoongmai M, Jariya W. Tuberculosis Preventive Behaviors and their Determining Factors among Household Contacts of Tuberculosis Patients in Thailand: A Cross-sectional Study. Open Public Health J. 2024; 17: 1874-9445.
Wongchana T, Songthap A. Factors affecting tuberculosis (TB) prevention behaviors among household contacts in Phitsanulok Province, northern Thailand: implications for TB prevention strategy plan. BMC Infect Dis. 2024; 24(1): 1429.
Hsieh FY, Bloch DA, Larsen MD. A simple method of sample size calculation for linear and logistic regression. Stat Med. 1998; 17(14): 1623-34.
กลุ่มงานพัฒนายุทธศาสตร์สาธารณสุข. แผนปฏิบัติราชการประจำปีงบประมาณ 2565 [อินเทอร์เน็ต]. อุดรธานี: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี; 2564. [เข้าถึงเมื่อ 17 มี.ค. 2565]. เข้าถึงได้จาก: https://udo.moph.go.th/docs_temp/planp2565.pdf
ดวงใจ ไทยวงษ์. การพัฒนาเครื่องมือวัดความรอบรู้ด้านสุขภาพเรื่องพฤติกรรมการป้องกันวัณโรค. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น. 2564; 28(3): 39-54.
สุวิดา รักไพฑูรย์, จำนงค์ ธนะภพ, มานา นราเมธกุล, ศศิธร ธนะภพ. ความรอบรู้ด้านสุขภาพและการปฏิบัติในการป้องกันและควบคุมวัณโรคปอด ของเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์. เอกสารนำเสนอในการประชุม: การประชุมวิชาการนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ ครั้งที่ 4 “GRADUATE SCHOOL CONFERENCE 2022 Happiness: ความสุขและคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยังยืนในยุคสังคมดิจิทัล”; วันที่ 31 ต.ค. 2565; กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Journal of Health Science and Community Public Health
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและการสาธารณสุขชุมชน (Journal of Health Science and Community Public Health)
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับวิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธรจังหวัดขอนแก่น และคณาจารย์ท่านอื่นๆในวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
