ผลของโปรแกรมศิลปะบำบัดแบบกลุ่มโดยใช้การระบายสีตามตัวเลขมานดาลาต่อความว้าเหว่ของผู้สูงอายุในบ้านพักคนชรา จังหวัดมหาสารคาม

ผู้แต่ง

  • ศิริลักษณ์ ศิลาเลิศ นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • พัชรี แวงวรรณ อาจารย์ วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • เนาวรัตน์ สิงห์สนั่น อาจารย์ วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • วราภรณ์ ก้อนคำ นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • วราภรณ์ อินทรวงศ์ นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • วิชุดา ชะเทียนรัมย์ นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • วิศิษฏ์ โพธิ์ไชยหล้า นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ศรัญญา เพิ่มผล นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ศศิประภา พลดี นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ศศิพร ปักการะโต นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ศิรัญธร ศรีจุลฮาด นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ศิวาพร สวัสดิ์เอื้อ นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ศุภาวรรณ แมลงผึ้ง นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • สริตา จูมคำตา นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • สิตานันท์ งามเสริฐ นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • สิราวรรณ หล้าคำสอน นักศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

ผู้สูงอายุ, ความว้าเหว่, ศิลปะบำบัด, ระบายสีตามตัวเลข, บ้านพักคนชรา

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองแบบ One-group pretest-posttest design มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผล ของโปรแกรมศิลปะบำบัดแบบกลุ่มโดยใช้การระบายสีตามตัวเลขต่อความว้าเหว่ และเพื่อเปรียบเทียบระดับความว้าเหว่ของผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในบ้านพักคนชราจังหวัดมหาสารคามก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุจำนวน 29 คน คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองคือโปรแกรมศิลปะบำบัดแบบกลุ่มโดยใช้การระบายสีตามตัวเลขมานดาลา จัดกิจกรรมสัปดาห์ละ 2 ครั้ง ครั้งละ 1-1.5 ชั่วโมง รวม 10 ครั้ง ภายในระยะเวลา 5 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล และแบบประเมินความว้าเหว่ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติทดสอบทีแบบจับคู่

ผลการวิจัยพบว่า หลังการเข้าร่วมโปรแกรม ผู้สูงอายุมีระดับความว้าเหว่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเปรียบเทียบกับก่อนเข้าร่วมโปรแกรม (Mean = 56.24, S.D. = 7.68 และ Mean = 41.10, S.D. = 5.66 ตามลำดับ; p <0.001) ผลการศึกษานี้สะท้อนให้เห็นว่าโปรแกรมศิลปะบำบัดแบบกลุ่มโดยใช้การระบายสี ตามตัวเลขมานดาลามีประสิทธิผลในการลดความว้าเหว่ของผู้สูงอายุที่อาศัยในบ้านพักคนชรา

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการวิจัยนี้ใช้แบบแผนกลุ่มเดียวไม่มีกลุ่มควบคุม ผู้อ่านควรตีความผลด้วยความระมัดระวัง ทั้งนี้ โปรแกรมดังกล่าวสามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพจิตสำหรับผู้สูงอายุได้อย่างเหมาะสม

เอกสารอ้างอิง

กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. จำนวนผู้สูงอายุสัญชาติไทยจำแนก ตามจังหวัด พ.ศ. 2568 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กรมกิจการผู้สูงอายุ; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 12 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=1&id=2569

รัตติกาล อาชะวะบูล, เบญจยามาศ พิลายนต์, กิตติภูมิ ภิญโย. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเตรียมความพร้อมเข้าสู่วัยสูงอายุของประชาชนอายุระหว่าง 50-59 ปี ในชุมชนเขตเทศบาลนครสกล. วารสารกระทรวงสาธารณสุข. 2564; 34(1): 48-61.

Rakesh G, Antony S, Ammapattian T. Social care services for addressing loneliness among inmates of old age homes. Int J Community Based Nurs Midwifery. 2023; 10(10): 3963-64.

ปัญจวัฒน์ จูมลี, สหัทยา รัตนจรณะ, วารี กังใจ. ผลของโปรแกรมกิจกรรมศิลปะแบบกลุ่มต่อการเห็นคุณค่าในตนเองและภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุในศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุ. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 2564; 29(2): 47-58.

Muthahharah F, Iswinarti. Reviewing the variations of art therapy in reducing depression among the elderly: a systematic review. Indonesian Journal of Education and Psychological Science. 2025; 3(3): 189-202.

Gipson F. Art Matters podcast: the history of paint by number [Internet]. 2019 [cited 2025 Nov 12]. Available from: https://artuk.org/discover/stories/art-matters-podcast-the-history-of-paint-by-number

นภวรรณ มั่นพรรษา, สุชีรา ภัทรายุตวรรตน์, เธียรชัย งามทิพย์วัฒนา. ผลของการระบายสีภาพแมนดาลาต่อความวิตกกังวล และความสนใจ-สมาธิ: กรณีศึกษาในนักศึกษาชั้นปีที่ 1 จากสถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐแห่งหนึ่ง. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า. 2563; 37(2): 98-104.

Mahar D, Iwasiw C, Evans M. The Mandala: First-Year Undergraduate Nursing Students' Learning Experiences. International Int J Nurs Educ Scholarsh. 2012; 9(1): 1-18.

Corey MS, Corey G. Group process and practice. 7th ed. California: Thomson Learning; 2006.

ปวีณา ประกาทานัง, วารี กังใจ, สหัทยา รัตนจรณะ. ผลของโปรแกรมการสนับสนุนทางสังคมโดยใช้กระบวนการกลุ่มต่อความว้าเหว่ของผู้สูงอายุในศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุ. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ. 2560; 33(3): 12-26.

กรมการแพทย์. แบบทดสอบสภาพสมองเบื้องต้นฉบับภาษาไทย (MMSE-Thai 2002) [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2545 [เข้าถึงเมื่อ 12 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: http://www.rbpho.moph.go.th/upload-file/doc/files/12012023-110644-8561.pdf

Russell DW. UCLA Loneliness Scale (Version 3): reliability, validity, and factor structure. J Pers Assess. 1996; 66(1): 20-40.

Wongpakaran T, Wongpakaran N. UCLA Loneliness Scale Thai version (RULS-20 Thai) [Internet]. 2020 [cited 2025 Nov 12]. Available from: https://www.wongpakaran.com/images/sub_1713689755/RULS-20%20Thai.pdf

McClelland KA. Self-conception and life satisfaction: integration aged subculture and activity theory. J Gerontol Nurs. 1982; 37(6): 723-32.

Leitner MJ, Leitner SF. Leisure in later life. 3rd ed. New York: The Haworth Press; 2004.

Cutri A. Carl Jung’s Red Book: mandala as transformative integration of the psyche [Internet]. Pennsylvania: Mercyhurst University; 2019 [cited 2025 Nov 12]. Available from: https://www.academia.edu/40481201/Carl_Jung_s_Red_Book_Mandala_as_Transformative_Integration_of_the_Psyche

Liebmann M. Art therapy for groups. 2nd ed. New York: Brunner-Routledge; 2004.

ญาดารัตน์ บาลจ่าย, พัชรินทร์ สุคนธาภิรมย์ ณ พัทลุง, จิราพร เกศพิชญวัฒนา. ศิลปะเพื่อการบำบัดในผู้สูงอายุ. วารสารเกื้อการุณย์. 2561; 25(2): 195-209.

Wu Y. The effectiveness of art therapy for depression and relevant factors. Transactions on Materials, Biotechnology and Life Sciences. 2024; 3: 338-41.

Megasari AL, Wulandari IS, Maula SN. The effect of occupational art therapy on depression, anxiety and stress in the elderly in nursing homes: a quasi-experimental study. J Appl Nurs Health. 2024; 6(2): 399-411.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

31-08-2026

รูปแบบการอ้างอิง

ศิลาเลิศ ศ., แวงวรรณ พ., สิงห์สนั่น เ., ก้อนคำ ว., อินทรวงศ์ ว., ชะเทียนรัมย์ ว., … หล้าคำสอน ส. (2026). ผลของโปรแกรมศิลปะบำบัดแบบกลุ่มโดยใช้การระบายสีตามตัวเลขมานดาลาต่อความว้าเหว่ของผู้สูงอายุในบ้านพักคนชรา จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและการสาธารณสุขชุมชน, 9(2), 98–108. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jhscph/article/view/285432

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย