ความสัมพันธ์ระหว่างแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้

Main Article Content

ชุติมา ทองบ้านทุ่ม
อัจฉรา เดชขุน
นงนุช จิตร์นิวรณ์
จริยา ทรัพย์เรือง
ณัฐรดา แฮคำ
รมย์ธนิกา ฝ่ายหมื่นไวย์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบหาความสัมพันธ์มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพกับพฤติกรรมป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ จำนวน 196 คน ได้จากการสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยแบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น มีค่าดัชนีความตรงตามเนื้อหารายข้อ 0.89-0.93 และรายฉบับระหว่าง 0.85-0.98 มีค่าความเชื่อมั่นสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค รายด้านเท่ากับ 0.86-0.89 รวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนมิถุนายน-พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (Pearson’s product moment correlation coefficient) ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มตัวอย่างมีพฤติกรรมป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง  (M= 2.58, S.D.= 0.55) ส่วนปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมป้องกันโรคหลอดเลือดสมองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การรับรู้ความสามารถของตนเอง การรับรู้ผลประโยชน์ของการปฏิบัติพฤติกรรมป้องกันโรค การรับรู้ความรุนแรงของโรค สิ่งชักนำสู่การปฏิบัติ และการรับรู้อุปสรรคของการปฏิบัติต่อการมีพฤติกรรมป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง (r= 0.76, r= 0.58, r= 0.54, r= 0.52 และ r= 0.45, p<.001) ส่วนการรับรู้โอกาสเสี่ยงของโรคหลอดเลือดต่อพฤติกรรมป้องกันโรคหลอดเลือดสมองสัมพันธ์ทางลบกับพฤติกรรมป้องกันโรคหลอดเลือดสมองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r= -0.68, p<.001)

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
ทองบ้านทุ่ม ช, เดชขุน อ, จิตร์นิวรณ์ น, ทรัพย์เรือง จ, แฮคำ ณ, ฝ่ายหมื่นไวย์ ร. ความสัมพันธ์ระหว่างแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ . วารสาร สปคม. [อินเทอร์เน็ต]. 10 พฤศจิกายน 2026 [อ้างถึง 13 พฤศจิกายน 2026];11(2):163-76. Available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/iudcJ/article/view/287281
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Hinkle JL, Cheever KH, Overbaugh K. Brunner & Suddarth's textbook of medical-surgical nursing. 15th ed. Alphen aan den Rijn: Wolters Kluwer; 2021.

World Stroke Organization. Annual Report 2021. Geneva: World Stroke Organization; 2021.

World Health Organization [Internet]. Geneva: World Health Organization; c2025. Cardiovascular diseases (CVDs); 2025 [cited 2026 March 15]; [about 1 screens]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-(cvds)

สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. สรุปรายงานการป่วย พ.ศ. 2566. นนทบุรี: สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข; 2567.

HDC Health Data Center [อินเตอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; c2025. ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 1 ธันวาคม 2568]; [ประมาร 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-subcatalog/6a1fdf282fd28180eed7d1cfe0155e11

กาญจนา โม่มาลา, พิสุทธิ์ คงขำ. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วย

โรคเรื้อรัง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้านเก่า อำเภอโพธิธาราม จังหวัดราชบุรี. วารสาร มฉก.วิชาการ. 2563

(2):172-85.

ชูชาติ กลิ่นสาคร, สุ่ยถิน แซ่ตัน. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากโรคหลอดเลือด

สมองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่สามารถควบคุมระดับความดันโลหิตได้ อำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี.

วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน. 2563;2(2):62-77.

ณัฐดนัย สดคมขำ. ปัจจัยที่ส่งผลต่อการควบคุมระดับความดันโลหิตของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงชนิดปฐมภูมิ จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารวิจัยเพื่อการส่งเสริมสุขภาพและคุณภาพชีวิต. 2565;2(2):25-36.

ปริศนา อัครธนพล, ธมกร อ่วมอ้อ, กมลทิพย์ ขลังธรรมเนียม, นพนัฐ จำปาเทศ, ดิเรก ภู่แจ้ง. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับระดับความเสี่ยงในการเป็นโรคหัวใจและหลอดเลือด ในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบางปลา อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและสุขภาวะ. 2567;28(1):92-101.

สิรีรักษ์ วาโยบุตร, อภิญญา วงศ์พิริยโยธา. ความสัมพันธ์ระหว่างความเชื่อด้านสุขภาพ การรับรู้สมรรถนะแห่งตนกับพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ที่ควบคุมไม่ได้. วารสารสภาการพยาบาล. 2568;40(2):191–209.

ตวงพร พิกุลทอง. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคความดันโลหิตสูงของผู้ที่มีความเสี่ยง ในอำเภอคลองขลุง จังหวัดกำแพงเพชร [ปริญญานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. พิษณุโลก:มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2564.

สรัญธร ทองวิเศษ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความร่วมมือในการรับประทานยาของผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่ใช้ยาหลายขนานที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลสงขลา. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ. 2568;10(2):290-98.

บุบผา วิริยรัตนกุล, จริยา ทรัพย์เรือง, พรสวรรค์ เชื้อเจ็ดตน, ณัฐชยาภรณ์ ตั้งดำรงศิลป์. แบบแผนความเชื่อ

ด้านสุขภาพและความเสี่ยงการเกิดโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วย ที่ไม่สามารถควบคุมความดันโลหิตได้. วารสาร

พยาบาลทหารบก. 2565;23(2):199-207.

Rosenstock IM, Strecher VJ, Becker MH. Social learning theory and the Health Belief Model. Health Educ Q. 1988 Summer;15(2):175-83. doi: 10.1177/109019818801500203.

โรงพยาบาลบางบ่อ. รายงานผลข้อมูลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยความดันโลหิตสูง พ.ศ. 2564-2567. สมุทรปราการ: โรงพยาบาลบางบ่อ; 2567.

นรินทร์ จงหารเจริญ, วลี เพชรสุธา. รายงานวิชาปฏิบัติการพยาบาลชุมชน เรื่อง สำรวจพฤติกรรมสุขภาพของชุมชนบางบ่อ อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการประจำปี พ.ศ. 2566-2567. กรุงเทพ: มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ; 2567.

ชฎาภรณ์ บุตรบุรี. ความสัมพันธ์ระหว่างแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพกับพฤติกรรมป้องกันโรค

หลอดเลือดสมองในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงในคลินิกหมอครอบครัว ตำบลคูบัว อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี. วารสารวิจัยเพื่อการส่งเสริมสุขภาพและคุณภาพชีวิต. 2566;3(3):13-24.

CV Risk Score [Internet]. Bangkok: Faculty of Medicine Ramathibodi Hospital Mahidol University; c2025. CV Risk Score Score (CAPRE); 2025 [cite 2025 Dec 20]; [about 1 screen]. Available from: https://caprecvdrisk.com/CVDRiskScore/index.php

Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. New York: Routledge;

Creswell JW. Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. 5th ed. California: Sage Publications; 2018.

Likert R. A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology. New York: The Science Press; 1932.

Best JW, Kahn JV. Pearson New International Edition Research in education. 10th ed. London: Pearson Education Limited; 1977.

พิทยา ธรรมวงศา, วงศา เล้าหศิริวงศ์. สถานการณ์และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดของผู้ป่วยความดันโลหิตสูง จังหวัดอุดรธานี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี. 2561; 34(3):119-32.