การพัฒนารูปแบบการป้องกันค่าตะกั่วในเลือดเกินค่ามาตรฐานในสถานประกอบการโรงงานผลิตแบตเตอรี่ แห่งหนึ่ง จังหวัดสมุทรปราการ

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์ พัฒนาและประเมินผลรูปแบบการป้องกันค่าตะกั่วในเลือดเกินค่ามาตรฐานในสถานประกอบการโรงงานผลิตแบตเตอรี่แห่งหนึ่ง จังหวัดสมุทรปราการ โดยประยุกต์ใช้เทคนิคกระบวนการวางแผนแบบมีส่วนร่วม เอ ไอ ซี กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้รับผิดชอบงานอาชีวอนามัย เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยวิชาชีพ และพนักงานของสถานประกอบการโรงงานผลิตแบตเตอรี่แห่งหนึ่งในจังหวัดสมุทรปราการ จำนวน 40 คน เครื่องมือวิจัยได้แก่ แบบสัมภาษณ์ และชุดคำถามปลายเปิดที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา ดำเนินการเก็บข้อมูลระหว่างเดือนธันวาคม พ.ศ. 2566 ถึงกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า 1) สถานการณ์ก่อนการพัฒนาพบข้อจำกัดสำคัญ ได้แก่ พนักงานขาดความตระหนักและมีพฤติกรรมการป้องกันตนเองเหมาะสม ร่วมกับระบบระบายอากาศที่ขาดประสิทธิภาพ ส่งผลให้อุบัติการณ์ระดับตะกั่วในเลือดเกินมาตรฐานสูงถึงร้อยละ 92.08 2) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นเป็นรูปแบบ LEAD Model ประกอบด้วย L = Leadership & Policy Engagement ภาวะผู้นำและนโยบายองค์กร E = Education & Awareness การให้ความรู้และสร้างความตระหนักรู้ A = Assistance & Personal Protective Support การสนับสนุนและส่งเสริมการใช้อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล D = Detection & Monitoring การติดตามและเฝ้าระวัง 3) ภายหลังการดำเนินงาน 6 เดือน พบว่ารูปแบบ LEAD Model สามารถลดสัดส่วนพนักงานที่มีระดับตะกั่วในเลือดเกินมาตรฐานลงเหลือร้อยละ 78.82 อย่างเป็นรูปธรรม ดังนั้นงานวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่าการแก้ไขพิษตะกั่ว ต้องบูรณาการการปรับปรุงวิศวกรรมควบคู่กับการสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยผ่านภาวะผู้นำ โดยควรจัดสรรงบประมาณพัฒนาระบบควบคุมมลพิษและยกระดับการเฝ้าระวังทางชีวภาพในกลุ่มเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง เพื่อความยั่งยืนของสุขภาวะคนทำงาน