การพัฒนารูปแบบการป้องกันควบคุมโรคของประชากรข้ามชาติ ในแคมป์พักแรงงานก่อสร้าง พื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล

Main Article Content

ณัฐวุฒิ แดงสวัสดิ์
นิติรัตน์ พูลสวัสดิ์
แก้วใจ มาทอง
ธารทิพย์ เหลืองตรีชัย
ธนดณ ฉันทะธาดาวงศ์
เจตนวัฒน์ สลักคำ

บทคัดย่อ

ประชากรข้ามชาติไม่สามารถเข้าถึงบริการทางการแพทย์และสาธารณสุขได้อย่างเหมาะสม รวมถึงปัญหาการเข้าถึงหลักประกันสุขภาพในกลุ่มประชากรข้ามชาติ เป็นเรื่องสำคัญ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนารูปแบบการป้องกันควบคุมโรคและพัฒนาศักยภาพผู้ประสานงานด้านสุขภาพ และเพื่อส่งเสริมการเข้าถึงประกันสุขภาพของประชากรข้ามชาติ ในแคมป์พักคนงานก่อสร้าง พื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล ใช้วิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติการ ดำเนินการในแคมป์พักแรงงานก่อสร้าง พื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล จำนวน 7 แห่ง ระหว่างเดือนกันยายน พ.ศ. 2567 - สิงหาคม พ.ศ. 2568 เริ่มด้วย  1) ขั้นวางแผน มีการประชุมหารือ กำหนดแนวทางการดำเนินงาน วางแผน และกำหนดรูปแบบการศึกษา 2) ขั้นปฏิบัติ มีการสร้างและพัฒนาผู้ประสานงานด้านสุขภาพของประชากรข้ามชาติ จำนวน 70 คน มีการให้ความรู้ด้านการเฝ้าระวังป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพ สนับสนุนสื่อความรู้ที่เหมาะกับภาษาและวัฒนธรรม มีการจัดบริการสุขภาพเคลื่อนที่/ตรวจคัดกรองโรคเบื้องต้นเชิงรุก จำนวน 977 ราย มีการพิสูจน์อัตลักษณ์เพื่อยืนยันตัวตน จำนวน 975 ราย มีการส่งเสริมการเข้าถึงประกันสุขภาพ และมีการปรับปรุงสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อม 3) ขั้นประเมินผล มีการเยี่ยมเยือน เสริมพลัง ติดตาม และประเมินผลในแคมป์พักแรงงานก่อสร้าง 4) ขั้นสะท้อนผล มีการส่งคืนข้อมูล สะท้อนผลการดำเนินงาน นำไปสู่การปรับปรุงรูปแบบการป้องกันควบคุมโรคของประชากรข้ามชาติ ในแคมป์พักแรงงานก่อสร้าง พื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล ทำให้เพิ่มการเข้าถึงบริการตรวจคัดกรองโรคเบื้องต้น เพิ่มการเข้าถึงประกันสุขภาพ มีการปรับปรุงสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อม และมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ลดการเกิดโรคและภัยคุกคามต่อสุขภาพ ในแคมป์พักแรงงานก่อสร้างได้ นับเป็นการสร้างการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และภาคประชาชน ในการเฝ้าระวังป้องกันควบคุมโรคของประชากรข้ามชาติได้เป็นอย่างดี ดังนั้นควรมีการสานพลังและร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อขยายผลให้ครอบคลุมและมีประสิทธิภาพ มีการสร้างและพัฒนาอาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าว (อสต.) รวมถึงพัฒนาระบบฐานข้อมูลและระบบเฝ้าระวังที่ทันสมัยในกลุ่มประชากรข้ามชาติ สามารถนำไปใช้เพื่อการดำเนินงานและการตัดสินใจได้ทันการณ์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
แดงสวัสดิ์ ณ, พูลสวัสดิ์ น, มาทอง แ, เหลืองตรีชัย ธ, ฉันทะธาดาวงศ์ ธ, สลักคำ เ. การพัฒนารูปแบบการป้องกันควบคุมโรคของประชากรข้ามชาติ ในแคมป์พักแรงงานก่อสร้าง พื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล. วารสาร สปคม. [อินเทอร์เน็ต]. 30 เมษายน 2026 [อ้างถึง 4 พฤษภาคม 2026];11(1):281-300. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/iudcJ/article/view/284330
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

IOM Thailand - International Organization for Migration. Thailand Labour Migration Profile Recruitment and Employment Trends and Risks of Migrant Workers. Bangkok: IOM Thailand; 2025.

สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; c2019. “วิกฤตสถานการณ์ปัญหาสุขภาพประชากรข้ามชาติ” “ความจริง” ที่ยังไม่เคยรับรู้; 2562 [เข้าถึงเมื่อ 24 พฤศจิกายน 2568]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://wwwold.hsri.or.th/media/news/detail/12190

Migrant Working Group (MWG). สถานการณ์ด้านสิทธิทางสุขภาพของประชากรข้ามชาติ: การเข้าถึงหลักประกันและบริการทางสุขภาพ. กรุงเทพฯ: Migrant Working Group; 2567.

Karim MUHF. Human Rights Challenges of Irregular Migrant Laborers’ Dependent Children in Thailand’s Construction Sectors: An Empirical Analysis. Journal of Human Rights and Peace Studies. 2024;10(1):125–150.

Li CT, Yelsky J, Chen Y, Zuñiga C, Eng R, Jiang L, et al. Utilizing genome-scale models to optimize nutrient supply for sustained algal growth and lipid productivity. NPJ Syst Biol Appl. 2019 Sep 24;5:33. doi: 10.1038/s41540-019-0110-7.

สุรชัย ธรรมทวีธิกุล, ญาณพินิจ วชิรสุรงค. แนววิธีการพยากรณ์พฤติกรรมของมนุษย์ “พลวัตรกลุ่ม” (Group Dynamics) ของ Kurt Lewin แห่ง M.I.T. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธนบุรี. 2559;10(23):111-8.

Fraenkel JR, Wallen NE, Hyun HH. How to Design and Evaluate Research in Education. 8th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2011.

ข่าวสด online [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สำนักงาน บริษัท ข่าวสด จำกัด; c2021. อาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าว ส่งต่อข้อมูลสุขภาพ ป้องกันโควิด สู่แรงงานข้ามชาติ; 2564 [เข้าถึงเมื่อ 23 พฤศจิกายน 2568]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://www.khaosod.co.th/special-stories/news_6699726

นิติรัตน์ พูลสวัสดิ์, แก้วใจ มาทอง, ธารทิพย์ เหลืองตรีชัย, ธัญญา รอดสุข. การพัฒนารูปแบบความร่วมมือของอาสาสมัครสาธารณสุขต่างด้าว ในการเฝ้าระวัง ป้องกันควบคุมโรคระบาดร้ายแรง. วารสารสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง. 2566;8(1):150-166.

กิตติพร เนาวส์สุวรรณ, นภชา สิงห์วีรธรรม, นวรัตน์ ไวชมภู, กชกร ฉายากุล. ความสำเร็จในการดำเนินงานควบคุมโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ในชุมชนของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในประเทศไทย. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร. 2563;12(3):195-212.

กองโรคไม่ติดต่อ. คู่มือแนวทางการดำเนินงาน NCD Clinic Plus & Online. กรุงเทพฯ: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2564.

สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย. แนวทางการรักษาโรคความดันโลหิตสูงในเวชปฏิบัติทั่วไป พ.ศ. 2567. เชียงใหม่: ทริคธิงค์; 2567.

สำเภา แก้วโบราณ, นิภาวรรณ สามารถกิจ, เขมารดี มาสิงบุญ. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมป้องกันโรคเบาหวานในวัยรุ่นที่มีภาวะเสี่ยงต่อโรคเบาหวานในจังหวัดสมุทรปราการ. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 2562;37(2):218–227.

ปิยะวรรณ จันตรี, วัลลีรัตน์ พบคีรี. ความสัมพันธ์การรับรู้ภาวะสุขภาพกับการยอมรับการตรวจคัดกรองเบาหวานในประชากรกลุ่มเสี่ยง. ใน: วิรัตน์ ปิ่นแก้ว, บรรณาธิการ. ศาสตร์พระราชา และการวิจัยเพอสร้างดุลยภาพชีวิตในยุค Disruptive Technology. งานประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 12 มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม; 9-10 กรกฎาคม 2563;มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม. นครปฐม: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม; 2563. น. 1098-105.

กองวัณโรค. แนวทางการควบคุมวัณโรคประเทศไทย พ.ศ. 2564 (National Tuberculosis Control Programme Guideline, Thailand 2021). พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2565.

Hfocus เจาะลึกระบบสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สำนักข่าว Hfocus เจาะลึกระบบสุขภาพ; c2025. บอร์ดโรคติดต่อฯ เห็นชอบแผนเฝ้าระวังควบคุมโรคต่างด้าว ใช้ข้อมูลชีวภาพเพื่อยืนยันตัวตน จ่อชง ครม. [เข้าถึงเมื่อ 24 พฤศจิกายน 2568]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: Available from: https://www.hfocus.org/content/2025/06/34334

World Health Organization. Advancing the right to health: the vital role of law. Geneva: World Health Organization; 2017.