การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดลิ้นหัวใจแบบเปิด

บทคัดย่อ

บทนำ: การผ่าตัดหัวใจแบบเปิดเป็นทางเลือกในการรักษาผู้ป่วยโรคลิ้นหัวใจที่มีภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดและใช้เวลาพักฟื้นในหอผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรมหัวใจและทรวงอก รวมถึงมีค่าใช้จ่ายที่สูง งานวิจัยนี้มุ่งเน้นการพัฒนาและประเมินผลแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดลิ้นหัวใจแบบเปิดในมุมของผู้ให้บริการ ผู้ใช้บริการ รวมถึงคุณภาพของบริการและผลต่อองค์กร

วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาและศึกษาผลลัพธ์การปฏิบัติตามแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดลิ้นหัวใจแบบเปิด

วิธีการศึกษา: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ประกอบด้วย ด้านผู้ให้บริการคือ พยาบาลวิชาชีพ 10 คน และผู้ใช้บริการ คือ ผู้ป่วยหลังผ่าตัดลิ้นหัวใจแบบเปิดที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรมหัวใจและทรวงอก จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แนวปฏิบัติและคู่มือการใช้แนวปฏิบัติฉบับสมบูรณ์ที่ได้พัฒนาขึ้น และเครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูลผลลัพธ์การปฏิบัติตามแนวปฏิบัติการพยาบาล ได้แก่ ด้านผู้ให้บริการจากกลุ่มตัวอย่างพยาบาลวิชาชีพรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบตรวจสอบการปฏิบัติ แบบประเมินสมรรถนะ แบบทดสอบความรู้ แบบประเมินความคิดเห็น และด้านผู้ใช้บริการ ด้านคุณภาพของบริการและด้านองค์กรจากกลุ่มตัวอย่างผู้ป่วยหลังผ่าตัดลิ้นหัวใจแบบเปิดรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบบันทึกผลลัพธ์ทางคลินิกจากการใช้แนวปฏิบัติและแบบประเมินความพึงพอใจผู้ป่วยต่อการใช้แนวปฏิบัติการพยาบาล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา

ผลการศึกษา: ผลการศึกษาพบว่า การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดลิ้นหัวใจแบบเปิด มี 3 ระยะ ดังนี้ 1) แนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดลิ้นหัวใจระยะวิกฤต 2 ชั่วโมงแรกหลังผ่าตัด 2) แนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดลิ้นหัวใจระยะวิกฤต 2-24 ชั่วโมงหลังผ่าตัด 3) แนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดลิ้นหัวใจระยะ 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัด ถึงย้ายออกจากหอผู้ป่วยวิกฤต ผลลัพธ์หลังการใช้แนวปฏิบัติ พบว่า 1) ด้านผู้ให้บริการ พบว่า คะแนนความรู้และสมรรถนะของพยาบาลเพิ่มขึ้นจากก่อนการใช้แนวปฏิบัติ พยาบาลปฏิบัติตามแนวปฏิบัติได้ร้อยละ 96.73 พยาบาลเห็นด้วยกับการนำแนวปฏิบัติไปใช้ (mean = 4.20 S.D. = 0.53) 2) ด้านผู้ใช้บริการ ผู้ป่วยมีความพึงพอใจ (mean = 4.77 S.D. = 0.44) 3) ด้านคุณภาพบริการ พบว่าไม่พบอัตราการติดเชื้อในกระแสโลหิต การติดเชื้อปอดอักเสบ การเกิดปอดแฟบหลังถอดท่อช่วยหายใจ การเสียชีวิต และการติดเชื้อที่แผลผ่าตัด และ 4) ด้านองค์กร พบว่าจำนวนวันนอนในหอผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรมหัวใจและทรวงอกเฉลี่ยของกลุ่มที่ใช้แนวปฏิบัติลดลงจากก่อนการใช้แนวปฏิบัติ และค่ารักษาพยาบาลเฉลี่ยลดลง 35,301.4 บาท/คน

สรุป: การนำแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดลิ้นหัวใจแบบเปิดไปใช้ทำให้เกิดผลลัพธ์ที่ดีขึ้น ดังนั้นควรนำแนวปฏิบัติไปประยุกต์ใช้ในหน่วยงานที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน และควรพัฒนาต่อยอดให้ทันสมัย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดูแลผู้ป่วยผ่าตัดลิ้นหัวใจให้ดียิ่งขึ้น