ปัจจัยที่ส่งผลต่อความพึงพอใจในการใช้บริการสุขภาพที่หน่วยบริการปฐมภูมิและ เครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ (PCU/NPCU) ในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์

บทคัดย่อ

บทนำ: หน่วยบริการสุขภาพปฐมภูมิหรือเครือข่ายหน่วยบริการสุขภาพปฐมภูมิ ถือเป็น “คานงัด” ระบบสุขภาพที่จะทำให้คนไทยมีสุขภาพดี ซึ่งถือเป็นภารกิจสำคัญของกระทรวงสาธารณสุข จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการวัดคุณภาพการบริการ ซึ่งเป็นผลกระทบโดยตรงต่อความรู้สึกของผู้ที่มารับบริการที่มีต่อหน่วยบริการปฐมภูมิและเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิทั้งในแง่บวกหรือแง่ลบ โดยความพึงพอใจในบริการเป็นความรู้สึกหรือทัศนคติของผู้ใช้บริการหลังจากที่ได้รับบริการนั้นๆหรือระหว่างการใช้บริการเกิดบรรลุเป้าหมายหรือได้รับการบริการที่ตรงกับสิ่งที่ผู้ใช้บริการคาดหวังไว้ เพื่อให้เกิดการพัฒนาระบบบริการสุขภาพอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความพึงพอใจในการใช้บริการสุขภาพที่หน่วยบริการปฐมภูมิและเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ (PCU/NPCU) ในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์

วิธีการศึกษา: การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนา (Descriptive research) กลุ่มตัวอย่าง คือประชาชนอายุ 18 - 60 ปี ที่มารับบริการหรือเคยมารับบริการและอาศัยอยู่ในพื้นที่รับผิดชอบของหน่วยบริการปฐมภูมิและเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ (PCU/NPCU) จำนวน 23 แห่ง โดยการสุ่มตัวอย่างแบบบังเอิญ (Accidentment Sampling) จำนวน 460 คน ดำเนินการวิจัยตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2567 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2568 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ แบบสอบถาม แบ่งเป็น 3 ส่วน คือ ส่วนที่ 1 ข้อมูลทั่วไป ส่วนที่ 2 ความคาดหวังต่อคุณภาพบริการสุขภาพ ส่วนที่ 3 ความพึงพอใจในการใช้บริการสุขภาพ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ความถี่, ร้อยละ, ค่าเฉลี่ย, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน, ใช้สถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน (Pearson Correlation) และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน (Stepwise Multiple Regression Analysis)

ผลการศึกษา: ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีความพึงพอใจในการใช้บริการสุขภาพโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( =3.88, S.D.= 0.77) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า มีความพึงพอใจด้านการบริการเชิงรุกมากที่สุด ( = 4.07, S.D.=0.79) รองลงมาคือ ด้านการสร้างเครือข่ายและการมีส่วนร่วม ( = 3.97, S.D.= 0.81), ด้านการบริการต่อเนื่อง ( = 3.80, S.D.=0.81) และด้านการบริการรับข้อมูลให้คำปรึกษาแก่ประชาชน ( = 3.73, S.D.= 0.92) ตามลำดับ และพบว่าปัจจัยที่ส่งผลต่อความพึงพอใจในการใช้บริการสุขภาพที่หน่วยบริการปฐมภูมิและเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ (PCU/NPCU) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์พหุคูณ (R) เท่ากับ 0.856 และสามารถพยากรณ์ความพึงพอใจ ได้ร้อยละ 73.2 คือ ความคาดหวังด้านความเป็นรูปธรรมของบริการ สามารถพยากรณ์ความ พึงพอใจในการใช้บริการได้สูงสุด มีค่าสัมประสิทธิ์การถดถอยในรูปคะแนนดิบ (b) และค่าสัมประสิทธิ์การถดถอยในรูปคะแนนมาตรฐาน(Beta) เป็น 0.653 กับ 0.619 รองลงมาคือ ความคาดหวังด้านการตอบสนองท่าทีการแสดงออกหรือปฏิสัมพันธ์ต่อผู้รับบริการ, อายุ และด้านการแนะนำข้อมูลข่าวสารและความรู้ให้ความมั่นใจแก่ผู้รับบริการ สามารถพยากรณ์ความพึงพอใจในการใช้บริการ โดยมีค่าสัมประสิทธิ์การถดถอยในรูปคะแนนดิบ (b) และค่าสัมประสิทธิ์การถดถอยในรูปคะแนนมาตรฐาน (Beta) เป็น 0.133 กับ 0.143 , -0.007 กับ -0.093 และ 0.117 กับ 0.118 ตามลำดับ

สรุป: จากผลการวิจัยสามารถนำไปใช้กับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุกแห่งในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ โดยผู้บริหาร ควรให้ความสำคัญกับคุณภาพบริการ โดยเฉพาะด้านความเป็นรูปธรรมของบริการ, ด้านการตอบสนองท่าทีการแสดงออกหรือปฏิสัมพันธ์ต่อผู้รับบริการ และด้านการแนะนำข้อมูลข่าวสารและความรู้ให้ความมั่นใจแก่ผู้รับบริการ มีสถานที่จอดรถและพื้นที่ให้บริการเพียงพอและสะอาด มีอุปกรณ์ทางการแพทย์ และบุคลากรให้เพียงพอ ให้บริการอย่างทั่วถึงเท่าเทียมกันด้วยความเสมอภาพไม่แบ่งแยกอายุไม่ว่าจะเป็นคนชรา เด็ก หรือ   ผู้พิการ เพื่อให้เกิดความพึงพอใจเพิ่มขึ้น