ผลของโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจในผู้ป่วยโรคหัวใจขาดเลือดหลังการใส่โครงตาข่าย ขยายหลอดเลือดในโรงพยาบาลในโรงพยาบาลหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

บทคัดย่อ

บทนำ: โรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเป็นสาเหตุการเสียชีวิตที่สำคัญของประชากรทั้งโลกรวมทั้งประเทศไทยซึ่งนับเป็นสาเหตุอันดับ 2 ของประเทศไทย และยังมีแนวโน้มการเสียชีวิตเพิ่มขึ้นทุกปีซึ่งนับเป็นปัญหาหลักทางสาธารณสุขที่สำคัญ ปัจจุบันการรักษาโรคหลอดเลือดหัวใจตีบด้วยการใส่โครงตาข่ายขยายหลอดเลือดหัวใจ (Coronary stent implantation) นับเป็นวิธีที่ดีและเป็นที่ยอมรับว่าเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสูง มีภาวะแทรกซ้อนน้อยได้ผลลัพธ์ที่ดี ภายหลังการรักษาจึงต้องอาศัยระยะเวลาในการที่จะช่วยให้กล้ามเนื้อหัวใจฟื้นตัวเพื่อให้หัวใจกลับมาทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งส่วนใหญ่ผู้ป่วยที่มีภาวะแทรกซ้อน มีสาเหตุจาก การขาดองค์ความรู้ด้านการดูแลตนเอง อย่างถูกต้องเหมาะสม การฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจและหลอดเลือดหัวใจหลังได้รับการใส่โครงตาข่ายขยาย      หลอดเลือดหัวใจ และการให้ความรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติตัว ออกกำลังกาย ปฏิบัติกิจวัตรประจำวันที่เหมาะสม    ช่วยลดภาวะแทรกซ้อนและส่งผลให้ความสามารถในการทำหน้าที่ต่างๆของร่างกายดีขึ้น  

วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบความรู้ก่อนและหลังการได้รับโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ ประเมินสมรรถภาพทางกายโดยใช้ 6 MWT และประเมินความพึงพอใจต่อโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ

วิธีการศึกษา: การวิจัยแบบทดลองเบื้องต้น (Pre-experimental research) เปรียบเทียบกลุ่มเดียววัดผลก่อน-หลัง (One group pre -posttest design) กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันที่ได้รับการรักษาโดยการทำหัตการใส่โครงตาข่ายขยายหลอดเลือด ทั้งเพศชายและหญิง อายุระหว่าง 18–65 ปี ที่นอนพักรักษาตัวในโรงพยาบาลหัวหิน เลือกแบบเจาะจง จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 2 ส่วนได้แก่ 1. แบบประเมินต่างๆ และ 2. โปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ โดยผ่านจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ เลขที่ COA NO.012/2567 มีความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา (Content Validity) เท่ากับ 0.97 และค่าความสอดคล้อง (Index of Item Object Congruence: IOC) 0.97 ค่าความเชื่อมั่น (Reliability) 0.75 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา และสถิติอนุมาน (Paired sample t-test)

ผลการศึกษา: พบว่า 1.ข้อมูลส่วนบุคคลพบว่าผู้ป่วยโรคหัวใจขาดเลือดหลังทำการใส่โครงตาข่ายขยายหลอดเลือด เป็นเพศชาย จำนวน 22 คน (ร้อยละ 73.3) มากกว่า เพศหญิงจำนวน 8 คน (ร้อยละ 26.7), มีอายุเฉลี่ย 55.8 (S.D.8.53) อายุ 50-65 ปี (ร้อยละ 80), สถานภาพมีคู่ (ร้อยละ 80), การศึกษาระดับประถมศึกษา (ร้อยละ 43.3), รายได้ต่อเดือน 5,001-10,000 บาท (ร้อยละ 33.3), ประกอบอาชีพรับจ้าง (ร้อยละ 43.3), มีโรคประจำตัว     (ร้อยละ 56.7), BMI ระดับ 18.6-22.9 (ร้อยละ 39.9) 2. ผู้ป่วยมีความรู้ก่อน-หลังการได้รับโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) 3. มีสมรรถภาพทางกายโดยการประเมินระยะทางในการเดิน 6 นาที (6MWT) เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) โดยค่าเฉลี่ยระยะทางก่อน-หลัง 214.23 ± 31.44 เมตร 4. ความพึงพอใจต่อโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจระดับมาก (=2.88)

สรุปผล: ผู้ป่วยโรคหัวใจขาดเลือดหลังการใส่โครงตาข่ายขยายหลอดเลือดในโรงพยาบาลหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีความรู้เพิ่มขึ้นและมีสมรรถภาพทางกายที่ดีขึ้นหลังการได้รับโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ 0.05 และมีความพึงพอใจต่อโปรแกรมการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจระดับดีมาก (=3.00)