ความชุกและปัจจัยที่มีผลต่อการมารับการรักษาทันเวลา ของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในระยะเฉียบพลัน โรงพยาบาลวัดเพลง
คำสำคัญ:
โรคหลอดเลือดสมองระยะเฉียบพลัน, รับการรักษาทันเวลา, การเข้าถึงการรักษาบทคัดย่อ
บทนำ: โรคหลอดเลือดสมองเป็นสาเหตุการตายอันดับ 2 และพิการอันดับ 3 อาการของโรคนี้เกิดจากความผิดปกติของระบบประสาทแบบค่อยเป็นค่อยไปและทวีความรุนแรงมากขึ้น การรักษาที่รวดเร็วถือเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดและมีประโยชน์มาก ซึ่งประสิทธิภาพการรักษาที่ดีนั้นขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่เหมาะสม
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่มีผลต่อการมารับการรักษาทันเวลาของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเฉียบพลัน โรงพยาบาลวัดเพลง จังหวัดราชบุรี
วิธีการศึกษา: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงบรรยายย้อนหลัง กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างด้วยการวิเคราะห์อำนาจการทดสอบ ได้ขนาดตัวอย่างจำนวน 133 คน เก็บข้อมูลจากเวชระเบียน ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2562 - 31 เมษายน 2566 เปรียบเทียบระหว่างกลุ่มผู้ป่วยที่มารับการรักษาทันเวลาภายใน 3 ชั่วโมง และกลุ่มผู้ป่วยที่มารับการรักษาเกินเวลา 3 ชั่วโมง วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา วิเคราะห์ความสัมพันธ์โดยใช้สถิติ log - binomial regression
ผลการศึกษา: พบว่าผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเฉียบพลันที่มารับการรักษาทันเวลาภายใน 3 ชั่วโมง ร้อยละ 55.6 ผลการวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อการรับการรักษาทันเวลาภายใน 3 ชั่วโมง แบบพหุตัวแปร (Multivariate analysis) พบว่าปัจจัยการอยู่อาศัยคนเดียว (adj. PR = 0.25, 95% Cl : 0.11-0.57) ปัจจัยความรุนแรงของอาการระดับน้อย (adj. PR = 0.98, 95%Cl : 0.97-0.99) และปัจจัยการเกิดอาการกลางคืน (adj. PR = 0.63, 95% Cl : 0.44-0.88) เป็นปัจจัยป้องกันการมารับการรักษาทันเวลาภายใน 3 ชั่วโมงของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเฉียบพลัน
สรุป: ควรมีการให้ความรู้และสร้างความตระหนักแก่ประชาชนที่อยู่บ้านคนเดียวและประชาชนทั่วไป โดยการรณรงค์ให้ความสำคัญในผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงให้มีการเฝ้าระวังการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง หากเกิดอาการในตอนกลางคืนให้รีบมาโรงพยาบาลทันที หรือเมื่อตื่นนอนแล้วมีอาการผิดปกติให้รีบมาโรงพยาบาลโดยไม่ต้องรอดูอาการ สร้างความตระหนักให้คนในชุมชนมีความรู้เกี่ยวกับอาการและอาการเตือนของโรคหลอดเลือดสมองและความสำคัญในการมาโรงพยาบาลทันเวลา เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาอย่างรวดเร็วทันเวลา เพื่อลดความรุนแรงของโรคและลดความพิการได้
เอกสารอ้างอิง
World Stroke Organization [WSO]. Annual report 2021 [Internet]. 2021 [cited 2023 June 22]. Available from: https://www.world-stroke. org/news and blog /news/wso-annual-report-for-2021
Bureau of Information Office of The Permanent Secretary of MOPH. MOPH news [internet]. 2020 [cited 2023 May 18]. Available from: http://pr.moph.go.th/iprg/include/admin_hotnew/show_hotnew.php?idHot_new=86419.Thai
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke): ความรู้สําหรับผู้ปฏิบัติการด้านการแพทย์ฉุกเฉิน. นนทบุรี: อัลทิเมท พริ้นติ้ง; 2564.
Fladt, J., Meier, N., Thilemann, S., Polymeris, A., Traenka, C., Seiffge, D. J., et al. Reasons for prehospital delay in acute ischemic stroke. Journal of the American Heart Association [internet]. 2019 [cited 2023 May 20]; 8(20) Available from: https://doi.org/10.1161/ JAHA. 119.013101
Yiadthaisong, K., Wongpiriyayothar, A. & Kuleelung, P. Factors Predicting Prehospital Time of Patients with Acute Ischemic Stroke in Acute Phase. Journal of Nursing and Health Care 2019; 37(1): 148-156.
จิราพร บุญโท. ปัจจัยที่มีผลต่อความล่าช้าก่อนถึงโรงพยาบาลในผู้ป่วยโรคสมองขาดเลือดเฉียบพลันในโรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า. หัวหินเวชสาร 2564; 1(3): 10-22.
Rakchue, P. & Poonphol, S. Factor influencing pre-hospital delay among acute ischemic stroke patients in Rajavithi hospital. Journal of Thai Stroke Society 2019; 18(1): 5-13.
Advani, R., Naess, H. & Kurz, M.W. The golden hour of acute ischemic stroke. Scandinavian Journal of Trauma, Resuscitation and Emergency Medicine [Internet]. 2017 [cited 2023 June 6]; 25(54): 1-5. Available from: https://doi.org/ 10.1186/s13049-017-0398-5
สัตกช โพธิ์คํา. การรับรู้ทางด่วนโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดชนิดขาดเลือดระยะเฉียบพลัน โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชกระนวน จังหวัดขอนแก่น. วารสารสมาคมประสาทวิทยาศาสตร์ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2563; 15(4): 66-75.
Jin, H., Zhu, S., Wei, J.W., Wang, J., Liu, M., Wu, Y., et al. Factors associated with prehospital delays in the presentation of acute stroke in urban China. Stroke [Internet]. 2012 [cited 2023 June 5]; 43(2): 362–370. Available from: https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/ STROKEAHA.111.623512
Soto-Cámara, R., González-Santos, J., González-Bernal, J., Martín-Santidrian, A., Cubo, E. & Trejo Gabriel-Galán, J.M. Factors Associated with Shortening of Prehospital Delay among Patients with Acute Ischemic Stroke. Journal of Clinical Medicine [Internet]. 2019 [cited 2023 June 5]; 8(10): 1-12. Available from: https://www.mdpi .com/2077-0383/8/10/1712
Lacy, C.R., Bueno, M. & Kostis, J.B. Delay in Presentation and Evaluation for Acute Stroke.
J Stroke Cerebrovasc Dis [Internet]. 1997 [cited 2023 June 10]; 6(6): 470. Available from: https://www.ahajournals.org/doi /pdf /10.1161/01.str.32.1.63
Wannarong, T., Chotik-anuchit, S. & Nilanont, Y. Factors Associated with Hospital Arrival Time in Acute Stroke. J Med Assoc Thai 2019; 102(5): 1-7.
วรรณา บุญสวยขวัญ, อมรรัตน์ กลับรอด. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อระยะเวลาการมารับการรักษาของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในระยะเฉียบพลัน งานอุบัติเหตุฉุกเฉิน โรงพยาบาลเชียรใหญ่.
วารสารศาสตร์สุขภาพและการศึกษา 2565; 2(2): 61-75.
Kamsareeruk, J. & Jitpanya, Ch. Factors Related to Prehospital Time in Patients with Acute Ischemic Stroke. Journal of The Police Nurse 2015; 7(2): 106-119.
Honnorat, J. & Trouillas, P. Factors Influencing Early Admission in a French Stroke Unit. Stroke [Internet]. 2002 [cited 2023 July 3]; 33(1): 153-159. Available from: https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/hs0102.100533
พัชราภรณ์ ปินตา. ปัจจัยทํานายการมารักษาทันเวลาของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเฉียบพลัน. วารสารระบบบริการปฐมภูมิและเวชศาสตร์ครอบครัว 2564; 4(3): 46-58.
Binthaisong, T., Panpakdee, O., Orathai, P. & Rattanakorn, D. Factors related to onset arrival time in patient with acute stroke. Kuakarun Journal of Nursing 2013; 20(1): 15-29.
นิพาพร ภิญโญศรี. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมารับการรักษา ของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดระยะเฉียบพลัน [วิทยานิพนธ์]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2551.
สายทิพย์ จ๋ายพงศ์, วีรยุทธ ศรีทุมสุข, พรนภา เจริญสันต์, ศิริรัตน์ จำนงค์จิตต์, จงสฤษฏ์ มั่นศิล และสุพรรณิกา ปานศรี. การศึกษาความรุนแรง การรับรู้ความรุนแรงของโรคต่อระยะเวลามาถึงโรงพยาบาลของญาติผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเฉียบพลัน. วารสารพยาบาลทหารบก 2563; 21(2): 273-285.
พีชญา ศรีลา, รุ่งทิพย์ เบ้าตุ่น, ปัฐยาวัตร ปรากฏผล และอุทัยทิพย์ จันทร์เพ็ญ. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับระยะเวลามาถึงโรงพยาบาลหลังเกิดอาการของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะเฉียบพลัน โรงพยาบาลพระพุทธบาท. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า 2562; 30(1): 7-15.
Sonti, S., Noppakhun, T. & Duangchan, C. Factors Influencing Early Hospital Arrival among Acute Ischemic Stroke Patients in Huahin Hospital. Journal of Prachomklao College of Nursing, Phetchaburi Province 2022; 5(3): 24-38.
Mandelzweig, L., Goldbourt, U., Boyko, V. & Tanne, D. Perceptual, social, and behavioral factors associated with delays in seeking medical care in patients with symptoms of acute stroke. Stroke [Internet]. 2006 [cited 2023 July 5]; 37(5): 1248-1253. Available from: doi: 10.1161/01.STR.0000217200.61167.39. Epub 2006 Mar 23. PMID: 16556885.
Kim, Y.S., Park, S.S., Bae, H.J. et al. Stroke awareness decreases prehospital delay after acute ischemic stroke in korea. BMC Neurol [Internet]. 2011 [cited 2023 July 10]; 11(2): 1-8. Available from: https://doi.org/10.1 186/1471-2377-11
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 โรงพยาบาลหัวหิน
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารหัวหินเวชสาร เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลหัวหิน
บทความที่ลงพิมพ์ใน วารสารหัวหินเวชสาร ถือว่าเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียนคณะบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
