ปัจจัยที่มีผลต่อการควบคุมระดับ ferritin ในผู้ป่วยธาลัสซีเมียของโรงพยาบาลหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
คำสำคัญ:
ธาลัสซีเมีย, เฟอร์ริติน, ปัจจัยเสี่ยงบทคัดย่อ
บทนำ: ธาลัสซีเมียเป็นโรคทางพันธุกรรมที่เกิดจากความผิดปกติในการสร้างสายโปรตีนโกลบิน ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญของเม็ดเลือดแดง ความผิดปกติดังกล่าวทำให้เกิดพยาธิสภาพที่ส่งผลให้เกิดภาวะโลหิตจาง ซึ่งในประเทศไทยมีความชุกของโรคนี้ค่อนข้างสูง การรักษาหลักในปัจจุบันคือการให้เลือด และการให้ยาขับเหล็ก ซึ่งภาวะเหล็กเกินเป็นภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญของธาลัสซีเมีย ส่งผลในการทำงานของอวัยวะต่างๆ ผิดปกติตามมา
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการควบคุมระดับ ferritin ในผู้ป่วยธาลัสซีเมียของโรงพยาบาลหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
วิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบเก็บข้อมูลย้อนหลัง โดยเก็บข้อมูลจากเวชระเบียนผู้ป่วยนอกที่ได้รับการวินิจฉัยโรคโลหิตจางธาลัสซีเมีย ที่มารับบริการที่แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ที่ถูกบันทึกไว้ในโปรแกรม medical 2020 ระยะเวลาตั้งแต่ 1 มกราคม 2560 ถึง 31 พฤษภาคม 2565 เป็นระยะเวลา 5 ปี 5 เดือน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบบันทึกเก็บข้อมูลปัจจัยที่มีผลต่อการควบคุมระดับ ferritin ในผู้ป่วยธาลัสซีเมียของโรงพยาบาลหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ นำเสนอข้อมูลเป็นจำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อการควบคุมระดับ ferritin ด้วยการวิเคราะห์ t-test independent และ Chi-square test
ผลการศึกษา: จำนวนผู้ป่วยทั้งหมดที่เข้าเกณฑ์ทั้งหมด 222 ราย พบว่าค่าเฉลี่ยฮีโมโกลบินในช่วง 1 ปี จำนวนครั้งของการให้เลือดในช่วง 1 ปี ชนิดของธาลัสซีเมีย และการได้รับยาขับเหล็กมีผลต่อการควบคุมระดับ ferritin อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) นอกจากนี้ยังพบว่าเพศ และการตัดม้าม มีผลต่อการควบคุมระดับ ferritin อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติด้วยเช่นกัน (p<0.05) ในขณะที่อายุไม่มีผลต่อการควบคุมระดับ ferritin
สรุป: ปัจจัยที่มีผลต่อการควบคุมระดับ ferritin ในผู้ป่วยธาลัสซีเมีย ในบางปัจจัยอาจเป็นปัจจัยที่ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ แต่อย่างไรก็ตามเป็นบทบาทของบุคคลากรทางการแพทย์ที่ให้การดูแลผู้ป่วยกลุ่มนี้จะได้เฝ้าระวังติดตามระดับ ferritin ให้มากขึ้นในผู้ป่วยที่มีปัจจัยเสี่ยงดังกล่าว
เอกสารอ้างอิง
จิตสุดา บัวขาว (บก.). (2560). แนวทางการดูแลรักษาผู้ป่วยธาลัสซีเมียใน เวชปฏิบัติทั่วไป. กรุงเทพ: สำนักงานกิจการ โรงพิมพ์ องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกใน พระบรมราชูปถัมภ์.
Higgs DR. Thalassaemia. The Lancet. 2012;379(9813):373–83.
Lippi G. Updated worldwide epidemiology of inherited Erythrocyte Disorders. Acta Haematologica. 2019;143(3):196–203.
Fucharoen S. Alpha- and beta-thalassemia in Thailand. Annals of the New York Academy of Sciences. 1998;850(1 COOLEY'S ANEM):412–4.
Ministry of Public Health Thailand. Thalassemia in Thailand: 2018. Available from: https://pr.moph.go.th/?url=pr/ detail/all/02/116500 Accessed 17 January 2020.
Ministry of Public Health. HDC service.;[access 18/6/2022].from https://hdcservice.moph.go.th/hdc/ main/index.php
Ahmed MH. Hemoglobin: Structure, function, and allostery. Subcellular Biochemistry. 2020;345–82.
นภชาญ เอื้อประเสริฐ (บก.). (2563). Essential clinical hematology: Essential content for internist. กรุงเทพ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Taher AT. Thalassaemia. The Lancet. 2018;391(10116):155–67.
Brancaleoni V. Laboratory diagnosis of thalassemia. International Journal of Laboratory Hematology. 2016;38:32–40.
Borgna-Pignatti C. Survival and complications in patients with thalassemia major treated with transfusion and deferoxamine. Haematologica. 2004;89:1187–93.
Modell B. Survival in β-thalassaemia major in the UK: Data from the UK Thalassaemia Register. The Lancet. 2000;355(9220):2051–2.
Motta I. Beta thalassemia: New therapeutic options beyond transfusion and iron chelation. Drugs. 2020;80(11):1053–63.
Viprakasit V. Iron chelation therapy in the management of thalassemia: The Asian perspectives. International Journal of Hematology. 2009;90(4):435–45.
Aydinok Y. Iron chelation therapy as a modality of management. Hematology/Oncology Clinics of North America. 2018;32(2):261–75.
Shah R. Serum ferritin in Thalassemia intermedia. Indian Journal of Hematology and Blood Transfusion. 2013;30(4):281–5.
Buonanno G. Serum ferritin in
β-thalassaemia intermedia. Scandinavian Journal of Haematology. 2009;32(1):83–7.
Gümruk F. Reevaluation of iron absorption and serum ferritin in
β-thalassemia intermedia. Pediatric Hematology and Oncology. 1992;9(4):359–63.
Pakbaz Z. Serum ferritin underestimates liver iron concentration in transfusion-independent thalassemia patients as compared to regularly transfused thalassemia and sickle cell patients. Pediatric Blood & Cancer. 2007;49(3):329–32.
Pootrakul P. Serum ferritin levels in thalassemia and the effect of splenectomy. Acta Haematologica. 1981;66(4):244–50.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 โรงพยาบาลหัวหิน
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารหัวหินเวชสาร เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลหัวหิน
บทความที่ลงพิมพ์ใน วารสารหัวหินเวชสาร ถือว่าเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียนคณะบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
