อุบัติการณ์และปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นของภาพรังสีทรวงอก ในผู้ป่วยโรคติดเชื้อไวรัส โคโรนา 2019 หลังได้รับยาฟาวิพิราเวียร์ที่โรงพยาบาลสนาม ศูนย์ห่วงใยคนสุพรรณ แห่งที่ 2 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สุพรรณบุรี
คำสำคัญ:
ผู้ป่วยโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19), โรงพยาบาลสนาม, การถ่ายภาพรังสีทรวงอก, Rama Co-RADS, C-reactive protein, ฟาร์วิพิราเวียร์บทคัดย่อ
บทนำ: โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) เป็นโรคอุบัติใหม่ แนวทางเวชปฏิบัติโดยกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข แนะนำให้ยาฟาวิพิราเวียร์ ในผู้ป่วยที่มีอาการไม่รุนแรง แต่มีปัจจัยเสี่ยงต่อการเป็นโรครุนแรง โดยเริ่มให้ยาเร็วที่สุด เช่น อายุ > 60 ปี โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรคปอดเรื้อรังอื่นๆ โรคหลอดเลือดสมอง เบาหวานที่ควบคุมไม่ได้ ภาวะอ้วน (ดัชนีมวลกาย ≥30 กก./ตร.ม.) หายใจเองปกติ SpO2 ≤96% หรือพบว่ามี SpO2 ขณะออกแรงลดลง ≥3% ของค่าที่วัดได้ครั้งแรก (Exercise-induced hypoxia) ผู้ป่วยกลุ่มนี้แนะนำให้รักษาในโรงพยาบาลปกติ หรือพิจารณาให้คอร์ติโคสเตียรอยด์ร่วมกับฟาวิพิราเวียร์
วัตถุประสงค์: เพื่อหาอุบัติการณ์และปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นของภาพรังสีทรวงอก (Chest radiograph) ในผู้ป่วยโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ที่ไม่มีปัจจัยเสี่ยงต่อการเป็นโรครุนแรงและได้รับยาฟาวิพิราเวียร์เป็นเวลา 5 วัน ตามแนวทางการรักษาของกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ที่โรงพยาบาลสนามศูนย์ห่วงใยคนสุพรรณ แห่งที่ 2 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สุพรรณบุรี
วิธีการศึกษา: การศึกษาย้อนหลังวิเคราะห์จากเหตุไปหาผล (Retrospective cohort analytic study) กลุ่มประชากรผู้ป่วยโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ที่เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลสนามในช่วงเดือน กรกฎาคม - กันยายน 2564 ที่มีอายุตั้งแต่ 20 ปีขึ้นไป และได้รับยาฟาวิพิราเวียร์ เป็นเวลา 5 วัน ตามแนวทางกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข บันทึกข้อมูลพื้นฐาน อายุ เพศ น้ำหนัก ส่วนสูง ดัชนีมวลกาย โรคประจำตัว อาการแสดง ข้อมูลการได้รับยาฟาวิพิราเวียร์ และยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์ ระดับ C-reactive protein ภาพรังสีทรวงอก และนำข้อมูลมาวิเคราะห์หาร้อยละ ค่าเฉลี่ย สถิติเชิงวิเคราะห์หรือเชิงอนุมาน เพื่อหาความสัมพันธ์ของปัจจัยต่างๆ กับการเปลี่ยนแปลงของภาพถ่ายทางรังสีวิทยา
ผลการศึกษา: กลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 151 ราย มีอายุเฉลี่ย 44.21 ปี ร้อยละ 62.90 เป็นเพศหญิง ร้อยละ 74.17 ไม่มีโรคประจำตัว ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นของภาพรังสีทรวงอก พบว่า ระดับของ C-reactive protein มากกว่าหรือเท่ากับ 15 มก./ลิตร มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงภาพถ่ายทางรังสีวิทยาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=.009)
สรุป: การให้ยาฟาวิพิราเวียร์ ในผู้ป่วยที่อาการไม่รุนแรง แต่มีระดับของ C-reactive protein มากกว่าหรือเท่ากับ 15 มก./ลิตร โดยเริ่มให้ยาเร็วที่สุด จะได้ผลการรักษาที่ดี ช่วยให้ภาพถ่ายทางรังสีทรวงอกดีขึ้น
เอกสารอ้างอิง
Suwatanapongched T, Nitiwarangkul C, Sukkasem W, Phongkitkarun S, et al.Rama Co-RADS: Categorical Assessment Scheme of Chest Radiographic Findings for Diagnosing Pneumonia in Patients With Confirmed COVID-19. Rama Med J. 2021;44(2):50-62.
Suwatanapongched T, Nitiwarangkul C, Sukkasem W, Phongkitkarun S. Categories and The corresponding levels of suspicion for pulmonary involvement for rapid triage of patients with confirmed COVID-19 by chest radiograph or Rama Co-RADS (Version 1). [Internet] [cited 2021 May 25]. Available from: https://www.rama.mahidol.ac.th/radiology/ th/knowledge/radiology/05092021-1753-th
Ratnarathon A. Clinical characteristics and chest radiographic findings of coronavirus disease 2019 (COVID-19) pneumonia at Bamrasnaradura Infectious Diseases Institute. Dis Control J.2020;46(4):540-50.
Limcharoen S, Intrarak J. Imaging in COVID-19. BJM.2020;7(1):103-112.
Department of Medicine Services, Ministry of Public Health. Guidelines on triage individuals with confirmed COVID-19 in Bangkok [Internet]. 2021 [cited 2021 May 25]. Available from: https://covid19.dms.go.th/Content/Select_Landding_page?contentId=120
Department of Medicine Services, Ministry of Public Health. Guidelines on clinical practice, diagnosis, treatment, and prevention of healthcare-associated infection for COVID-19 [Internet]. 2021 [cited 2021 May 25]. Available from: https://ddc.moph.go.th/viralpneumonia/eng/file/guidelines/g_CPG_06may21.pdf
R8way, Ministry of Public Health. Case Management COVID-19 [Internet]. 2021 [cited 2021 May 25]. Available from: https://r8way.moph.go.th/r8way/covid-19
Department of Medicine Services, Ministry of Public Health. Guidelines on clinical practice, diagnosis, treatment, and prevention of healthcare-associated infection for COVID-19 [Internet]. 2021 [cited 2021 Sep 10]. Available from: https://ddc.moph.go.th/viralpneumonia/eng/file/guidelines/g_CPG_COVID_v.17_n_20210804.pdf
สกันยา โกยทรัพย์สิน. ลักษณะภาพถ่ายรังสีปอดของผู้ป่วย COVID-19 ในโรงพยาบาลป่าตอง.วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2564;30(1):26-32.
วริสรา กิตติวรพงษ์กิจ. การดำเนินโรคและการเปลี่ยนแปลงชั่วคราวที่พบในภาพรังสีทรวงอกของผู้ป่วยติดเชื้อโควิด 19 ที่โรงพยาบาลพะเยา. วารสารโรงพยาบาลนครพิงค์. 2564;12(1):149-167.
Sergio G., Vancheri V., Giovanni S., Francesco B., et al. Radiographic findings in 240 patients with covid-19 pneumonia: time-dependence after onset of symptoms. Eur Radiol .2020;30:6161–616.
Audrey E., Sonum N., Sarayu R., Dalia S K., et al. Review of radiographic findings in COVID-19. World J Radiol. 2020;12(8):142-155.
Scott S., Fernando U. K., Suhny A., Sanjeev B., et al. Radiological Society of North America Expert Consensus Statement on Reporting Chest CT Findings Related to COVID-19: Endorsed by the Society of Thoracic Radiology, the American College of Radiology, and RSNA-Secondary Publicatiom. J Thorac Imaging. 2020;35(4):219-27.
Liqa A. R., Eyhab E., Musaab K., Yousef K. Chest x-ray findings and temporal lung changes in patients with COVID-19 pneumonia. BMC Pulmonary Medicine. 2020;20(1):1-9.
Chamorro EM, Tascón AD, Sanz LI, Vélez SO, Nacenta SB. Radiologic diagnosis of patients with COVID-19. Radiología (English Edition). 2021;63(1):56-73.
Fujii S, Ibe Y, Ishigo T, Inamura H, Kunimoto Y, Fujiya Y, Kuronuma K, Nakata H, Fukudo M, Takahashi S. Early favipiravir treatment was associated with early defervescence in non-severe COVID-19 patients. Journal of Infection and Chemotherapy. 2021 Jul 1;27(7):1051-7.
Joshi S, Parkar J, Ansari A, Vora A, Talwar D, Tiwaskar M, Patil S, Barkate H. Role of favipiravir in the treatment of COVID-19. International Journal of Infectious Diseases. 2021;102:501-8.
Dabbous HM, Abd-Elsalam S, El-Sayed MH, Sherief AF, Ebeid FF, El Ghafar MS, Soliman S, Elbahnasawy M, Badawi R, Tageldin MA. Efficacy of favipiravir in COVID-19 treatment: a multi-center randomized study. Archives of Virology. 2021;166:949-54.
Ivashchenko AA, Dmitriev KA, Vostokova NV, Azarova VN, Blinow AA, Egorova AN, Gordeev IG, Ilin AP, Karapetian RN, Kravchenko DV, Lomakin NV. AVIFAVIR for treatment of patients with moderate coronavirus disease 2019 (COVID-19): interim results of a phase II/III multicenter randomized clinical trial. Clinical Infectious Diseases. 2021;73(3):531-4.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 โรงพยาบาลหัวหิน
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารหัวหินเวชสาร เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลหัวหิน
บทความที่ลงพิมพ์ใน วารสารหัวหินเวชสาร ถือว่าเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียนคณะบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
