เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ภายหลังได้รับวัคซีนโควิด-19 ณ โรงพยาบาลสมุทรสาคร
คำสำคัญ:
เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ภายหลังได้รับวัคซีนโควิด-19, ความชุกของการเกิด AEFI, วัคซีนโควิด-19บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อวิเคราะห์หาความชุก และลักษณะของผู้ป่วยที่เกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ภายหลังได้รับวัคซีนโควิด-19 (AEFI) ที่แจ้งมายังศูนย์ติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาในโรงพยาบาลสมุทรสาคร โดยจำแนกตามประเภทความร้ายแรง ชนิดของวัคซีน และลำดับเข็มที่ฉีด
วิธีการศึกษา: การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงสังเกตแบบย้อนหลัง โดยเก็บข้อมูลผู้ป่วยที่ได้รับวัคซีนโควิด-19 ทุกรายที่เกิด AEFI ทั้งช่วงสังเกตอาการภายใน 30 นาที และเมื่อกลับไปแล้วหากเกิดอาการ AEFI จนต้องกลับมาพบแพทย์ที่ห้องฉุกเฉิน ห้องตรวจโรคทั่วไป หรือเข้ารักษาตัวในแผนกผู้ป่วยในของโรงพยาบาลสมุทรสาคร ผู้ป่วยที่เกิด AEFI จะได้รับการประเมินโดยแพทย์และเภสัชกร ข้อมูลในการศึกษาจะเก็บจากแบบบันทึกรายงาน AEFI ที่ส่งมายังศูนย์ติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาในโรงพยาบาลสมุทรสาครและเครือข่ายระหว่างวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2564 ถึง วันที่ 30 มิถุนายน 2565 วิเคราะห์แจกแจงข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ (ผู้ป่วย 1 ราย อาจพบมากกว่า 1 เหตุการณ์)
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยที่เกิด AEFI จำนวน 620 ราย พบ 622 รายงาน ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 72.58) ช่วงอายุที่พบ AEFI สูงสุด คือ 18-40 ปี (ร้อยละ 49.03) เกิดหลังได้รับวัคซีน Sinovac (ร้อยละ 41.96) หลังฉีดเข็มแรก (ร้อยละ 58.52) และพบมากในช่วงเวลา มากกว่า 30 นาที แต่ไม่เกิน 24 ชั่วโมง การเกิด AEFI จากวัคซีน โควิดที่พบมากที่สุดคือ ผื่นคัน ความชุกของการเกิด AEFI ต่อจำนวนวัคซีนที่ฉีดเท่ากับ 6.27 เหตุการณ์ต่อหมื่นโดส ความชุกของการเกิด AEFI ประเภทร้ายแรงเท่ากับ 0.85 เหตุการณ์ต่อหมื่นโดส AEFI ที่พบมากที่สุดจากวัคซีน Sinovac, AstraZeneca, Pfizer และ Sinopharm คือ อาการผื่นคัน (3.95, 1.09, 0.64 และ 0.34 เหตุการณ์ต่อหมื่นโดสตามลำดับ) ส่วน AEFI จากวัคซีน Moderna ที่พบมากคือ อาการไข้ (6.05 เหตุการณ์ต่อหมื่นโดส) ผู้ป่วยที่เกิด AEFI ร้ายแรง (ยังไม่มีการประเมินว่าวัคซีนเป็นสาเหตุของ AEFI) จำนวน 76 ราย พบ 78 รายงาน ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง 46 ราย ช่วงอายุ 41-60 ปี 32 ราย โดยวัคซีนที่ได้รับก่อนพบ AEFI ได้แก่ AstraZeneca, Sinovac, Pfizer, Sinopharm และ Moderna (28, 24, 19, 4, 3 ราย ตามลำดับ) ส่วนใหญ่เกิดหลังเข็มที่ 1 จำนวน 36 รายงาน AEFI ร้ายแรงที่พบมากที่สุดได้แก่ Stroke (29 รายงาน) รองลงมาคือ Anaphylaxis (13 รายงาน) เสียชีวิต (13 รายงาน) นอนโรงพยาบาลนานกว่า 3 วัน (7 รายงาน) Myocarditis/pericarditis (6 รายงาน) Bell’s palsy (5 รายงาน) Coagulation disorder (2 รายงาน) และ Guillain-Barre syndrome (2 รายงาน) นอกจากนี้ยังพบผู้ป่วยพิการ (1 รายงาน) ดวงตา 1 ข้างไม่สามารถมองเห็นได้อย่างถาวร
สรุป: ความชุกของการเกิด AEFI จากวัคซีนโควิด-19 พบ 6.27 เหตุการณ์ต่อหมื่นโดสซึ่งอยู่ในระดับที่พบน้อย (Rare) ส่วนใหญ่เป็นชนิดที่ไม่ร้ายแรง โดยพบ AEFI ที่ร้ายแรง 0.85 เหตุการณ์ต่อหมื่นโดส (ยังไม่มีการประเมินว่าวัคซีนเป็นสาเหตุของ AEFI) ซึ่งอยู่ในระดับที่พบน้อยมาก (Very rare) AEFI ที่ร้ายแรงพบมีอาการหลายระบบ รวมทั้งพิการและเสียชีวิต ดังนั้นจำเป็นต้องติดตามเฝ้าระวัง AEFI หลังได้รับวัคซีนโควิด-19 อย่างใกล้ชิด
คำสำคัญ: เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ภายหลังได้รับวัคซีนโควิด-19, ความชุกของการเกิด AEFI, วัคซีนโควิด-19
เอกสารอ้างอิง
แพทย์โรคติดเชื้อและระบาดวิทยา คณะ แพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล.ความเป็นมาของโรคติด เชื้อไวรัสโคโรนา 2019 จุดเริ่มต้นของเชื้อ ไวรัสข้อมูลทางวิชาการเกี่ยวกับเชื้อไวรัสโค โรนา 2019 หรือ โควิด-19 [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อวันที่ 16 สิงหาคม 2565]; เข้าถึง ได้จาก: https://www.m- culture.go.th/singburi/article_attach/ article_fileattach_20200828153517.pdf
กรมควบคุมโรค. แนวทางการให้วัคซีนโควิด -19 ในสถานการณ์ระบาด ปี 2564 [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 16 สิงหาคม 2565]; เข้าถึงได้จาก: https://tmc.or.th/covid19/download/ pdf/covid-19-public-Vaccine-040664.pdf
กองระบาด และกองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. รายงานผลการทบทวน สถานการณ์โรค โควิด-19 และมาตรการควบคุมป้องกันใน ระดับโลก และในประเทศไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 10 กันยายน 2565]; เข้าถึงได้จาก: http://www.thaincd.com/document/ file/download/knowledge/COVID19.6 5.pdf
กรมควบคุมโรค กองระบาดวิทยา. แนวทางการ เฝ้าระวังและสอบสวนเหตุการณ์ไม่พึง ประสงค์ภายหลังได้รับวัคซีนป้องกันโรค โควิด-19 (ฉบับปรับปรุงวันที่ 17 มิถุนายน 2564) [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 16 สิงหาคม 2565]; เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/viral pneumonia/file/g_srrt/g_srrt_170664. pdfโรงพยาบาลหาดใหญ่. ข่าวสารด้านยา และผลิตภัณฑ์สุขภาพ 2564;24:65-74.
พิมผกา อินทวงศ์. อุบัติการณ์และปัจจัยที่มี ความสัมพันธ์กับการเกิดอาการไม่พึง ประสงค์หลังรับวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อ ไวรัสโคโรนา 2019 ในประชาชนที่มารับ วัคซีนที่หน่วยบริการฌรงพยาบาลมหาราช นครศรีธรรมราช. Journal of Health Sciences and Pedagogy, 2022;2:28-40.
Sultana A, Shahriar S, Tahsin MR, Mim SR, Fatema KR, Saha A, et al. A Retrospective Cross-Sectional Study Assessing Self- Reported Adverse Event Following Immunization (AEFI) of the COVID–19 Vaccine in Bangladesh. Vaccines 2021;9:1-10.
Government of Canada. Reported side effects following COVID-19 vaccination in Canada [Internet]. [cited 2022 Sep, 10]; Available from: https://health- infobase.canada.ca/covid-19/vaccine- safety/#a3
Australia Government. COVID-19 vaccine safety report - 08-09-2022 [Internet]. [cited 2022 Sep, 10]; Available from: https://www.tga.gov.au/news/covid- 19-vaccine-safety-reports/covid-19- vaccine-safety-report-08-09-2022
กรมควบคุมโรค กองโรคติดต่อทั่วไป. แนว ทางการให้วัคซีนโควิด-19 ในสถานการณ์ ระบาดปี 2564 ของประเทศไทย (ฉบับ ปรับปรุงครั้งที่ 2) [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึง เมื่อ 17 สิงหาคม 2565]; เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/vaccine- covid19/getFiles/11/1628849610213.pdf
ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติการให้วัคซีนโควิด 19 แก่ผู้ใหญ่และผู้ป่วยอายุรกรรม ฉบับวันที่ 25 พฤษภาคม 2564[อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึง เมื่อ 17 สิงหาคม 2565]; เข้าถึงได้จาก: http://www.rcpt.org/index.php/anno unce/691-truthaboutcovid-19.html
Hasan SS., Rashid A., Osama S., Mustafa ZU., Merchant HA. Covid – 19 Vaccine safety and adverse event analysis from Pakistan. Clinical Immunology Communications 2022;2:91-7.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 โรงพยาบาลหัวหิน
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารหัวหินเวชสาร เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลหัวหิน
บทความที่ลงพิมพ์ใน วารสารหัวหินเวชสาร ถือว่าเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียนคณะบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
