การเปรียบเทียบอัตราตายในปีแรกหลังผ่าตัดและการเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดของผู้ป่วยสูงอายุกระดูกสะโพกหักจากภยันตรายชนิดไม่รุนแรงระหว่างกลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดก่อนและหลัง 72 ชั่วโมงที่โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช : การศึกษาย้อนหลังวิเคราะห์จากเหตุไปผล
คำสำคัญ:
กระดูกสะโพกหักชนิดไม่รุนแรง, ระยะเวลารอคอยผ่าตัด, ภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด, อัตราตายในปีแรกบทคัดย่อ
เปรียบเทียบอัตราตายในปีแรกและภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดของผู้ป่วยสูงอายุกระดูกสะโพกหักจากภยันตรายชนิดไม่รุนแรงระหว่างกลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดก่อนและหลัง 72 ชั่วโมง ที่โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช : การศึกษาย้อนหลังวิเคราะห์จากเหตุไปหาผล
ยศ เขียวอมร
นายแพทย์ชำนาญการ โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช
บทคัดย่อ
ที่มา: กระดูก.สะโพกหักในผู้สูงอายุเป็นปัญหาที่สำคัญทางสาธารณสุขและพบมากขึ้นในปัจจุบัน การรักษาโดยการผ่าตัดกระดูกสะโพกส่งผลให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีและลดอัตราตายในปีแรกได้เมื่อเทียบกับการไม่ผ่าตัด ระยะเวลารอคอยผ่าตัดที่เหมาะสมนั้นยังไม่ชัดเจนและเป็นข้อถกเถียงอยู่ในปัจจุบัน
วัตถุประสงค์: เปรียบเทียบอัตราตายในปีแรกและภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดของผู้ป่วยสูงอายุกระดูกสะโพกหักจากภยันตรายชนิดไม่รุนแรงระหว่างกลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดภายในและหลัง 72 ชั่วโมง ที่โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช
วิธีการศึกษา: การศึกษาย้อนหลังวิเคราะห์จากเหตุไปหาผล (retrospective cohort analytic study) ผู้ป่วยอายุตั้งแต่ 60 ปี มีกระดูกสะโพกหักจากภยันตรายชนิดไม่รุนแรงและได้รับการผ่าตัดที่โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช รวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียนผู้ป่วยใน ตั้งแต่ ตุลาคม 2560 ถึง กันยายน 2563 และ ติดตามการมีชีวิตจนครบ 1 ปีหลังออกจากโรงพยาบาล ผู้ป่วย 260 ราย แบ่งเป็นกลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดภายในและหลัง 72 ชั่วโมง กลุ่มละ 130 ราย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูปทางสถิติ SPSS version 26 เปรียบเทียบความแตกต่างข้อมูลโดยใช้สถิติไคสแควร์ (chi-square test)
ผลการศึกษา: ข้อมูลทั่วไป ได้แก่ เพศ ช่วงอายุ การมีโรคประจำตัว ประเภทการหักของกระดูก ASA classification และลักษณะการผ่าตัด ไม่มีความแตกต่างกันระหว่างกลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดก่อนและหลัง 72 ชั่วโมง การเปรียบเทียบอัตราตายในปีแรกระหว่างกลุ่มผ่าตัดก่อนและหลัง 72 ชั่วโมงพบว่าไม่มีความแตกต่างกัน (ร้อยละ 6.1 และ 10.7, P=.18) ขณะที่พบว่าภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดมีความแตกต่างกัน โดยภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัดภายในและหลัง 72 ชั่วโมงเป็น ร้อยละ 7.6 และ 21.5 (P=.002) และยังพบว่าการเกิดแผลกดทับในกลุ่มรอคอยผ่าตัดนานกว่า 72 ชั่วโมงถึงร้อยละ 7.7 สูงกว่าผู้ป่วยที่รับการผ่าตัดภายใน 72 ชั่วโมงที่พบเพียงร้อยละ 2.3 (P=.046) ส่วนภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัดอื่นๆ ได้แก่ ภาวะเลือดจางหลังผ่าตัดซึ่งต้องให้เลือด โรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ โรคปอดติดเชื้อ และโรคหัวใจล้มเหลว ไม่แตกต่างกัน
สรุป: ไม่พบความแตกต่างของอัตราตายในปีแรกของผู้ป่วยที่ผ่าตัดกระดูกสะโพกภายในและหลัง 72 ชั่วโมง ในขณะที่ผู้ป่วยที่ผ่าตัดหลัง 72 ชั่วโมง มีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดและแผลกดทับมากกว่า
คำสำคัญ: กระดูกสะโพกหักชนิดไม่รุนแรง ระยะเวลารอคอยผ่าตัด ภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด อัตราตายในปีแรก
เอกสารอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
สถิติผู้สูงอายุจำนวนและสัดส่วนผู้สูงอายุไทยในภาพรวม[อินเทอร์เน็ต]. กรมกิจการผู้สูงอายุ;2557[เข้าถึงเมื่อ 20 ส.ค. 2563].เข้าถึงจาก: http://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/45
Wongtriratanachai P, Luevitoonvechkij S, Songpatanasilp T,Sribunditkul S, Leerapun T, Phadungkiat S, et al. Increasing incidence of hip fracture in Chiang Mai, Thailand. J Clin Denitom 2013; 16:347-52
Phadunkiat S, Chariyalersak S, RaJatanavin R, Chiengthong K, Suriyawongpaisal P, Woratanarat P. Incidence of hip fracture in Chiangmai. J Med Assoc Thai 2002; 85:567-71
International Osteoporosis Foundation. Facts and Statistics.: https://www.iofbonehealth.org/facts-statistics
สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. การดูแลคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุที่กระดูกข้อสะโพกหัก .การประชุมชี้แจงแนวปฏิบัติการดูแลผู้สูงอายุที่กระดูกข้อสะโพกหักแก่โรงพยาบาลนำร่อง;6 สิงหาคม 2563;ห้องประชุมจูปิเตอร์ 8-10 อิมแพ็ก เมืองทองธานี นนทบุรี
Vaseenon T, Luevitoonvechkij S, Wongtriratanachai P, Rojanasthien S. Long-term Mortality after osteoporotic hip fracture in Chiang Mai, Thailand. J clin Densitom 2010; 13:63-67
Amphansap T, Nitiwarangkul L. One-year mortality rate after osteoporotic hip fractures and associated risk factors in Police General Hospital. Osteoporos Sarcopenia 2015; 1:75-9. Doi: 10.1016/j.afos.2015.07.006
Choovongkomol K, Lewsirirat S, Piyapromdee U. Mortality and prognosis factors of elderly patients with pertrochanteric fracture: Re-evaluation in Maharat Nakhon Ratchasima hospital. JRCOST 2015;3-4:3-9
Chariyalertsak S, Suriyawongpisal P, Thakkinstain A. Mortality after hip fractures in Thailand. Int J orthop 2001; 25:294-7.
Simunovic N, Devereaux PJ, Sprague S, Guyatt GH, Schemitsch E, DeBeer J, et al. Effect of early surgery after hip fracture on mortality and complications: systematic review and meta-analysis. CMAJ 2010; 182(15): 1609-15.
Klestil T, Roder C, Stotter C, et al. Impact of timing of surgery in elderly hip fracture patients: a systematic review and meta-analysis. Scientific reports. 2018; 8: 13933. Doi: 10.1038/s41598-018-32098-7.
Mariconda M, Costa G G, Cerbasi S, Recano P, Aitani E, Gambacorta M, et al. The determinants of mortality and morbidity during the year following fracture of the hip. Bone Joint J 2015;97-B:383-90
เกียรติยศ จิตทรงบุญ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับอัตราตายในช่วง 1ปีของผู้ป่วยกระดูกสะโพกหักจากโรคกระดูกพรุน โรงพยาบาลเพชรบูรณ์. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2561; 15(2): 13-22.
ชลทาน เอี่ยมสำอาง, กิตติพงศ์ เดียววัฒนวิวัตน์. การผ่าตัดรักษากระดูสะโพกหักในผู้สูงอายุที่แข็งแรง: สามารถรอได้กี่วัน?. ลำปางเวชสาร. 2563;41(1):39-48.
Smektala R, Endres H G, Dasch B, Maier C, Trampisch H J, Bonnaire F, et al. The effect of time-to-surgery on outcome in eldery patients with proximal femoral fractures.BMC Musculoskeletal Disorders 2008, 9:171 doi:10.1186/1471-2474-9-171.
ยศ เขียวอมร. อุบัติการณ์และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับอัตราตายปีแรกของผู้สูงอายุกระดูกสะโพกหักที่ผ่าตัดในโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช. วารสารแพทย์เขต 4-5 2564 ; 40(3):439-48
Moran C G, Wenn R T, Sikand M, Taylor A M. Early mortality after hip fracture: is delay before surgery important?.JBJS2005, 87-A(3):483-89.
American Academy of orthopedic Surgeons. Management of Hip Fractures in the Elderly:
Evidence-Based Clinical Practice Guideline [internet]. 2014 [cited 2020 Aug 20]; Available from: https://aaos.org/globalassets/quality-and-practice-resources/hip-fractures-in-the-elderly/management_of_hip_fractures_in_the_elderly-7-24-19.pdf
Vidan M, Sanchez E, Gracia Y, Maranon E, Vaquero J, Serra J A. Causes and effects of surgical delay in patients with hip fracture. Ann Intern Med 2011;155:226-233.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารหัวหินเวชสาร เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลหัวหิน
บทความที่ลงพิมพ์ใน วารสารหัวหินเวชสาร ถือว่าเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียนคณะบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
