ผลของโปรแกรมการออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความสามารถการทรงตัวและป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุ
คำสำคัญ:
ผู้สูงอายุ, การหกล้ม, การออกกำลังกาย, การทรงตัวบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
ที่มา: การหกล้มเป็นอุบัติเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดในจำนวนอุบัติเหตุทั้งหมดที่เกิดขึ้นกับผู้สูงอายุ ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดการบาดเจ็บหรือเสียชีวิตได้ ปัจจัยทางด้านร่างกายที่เป็นสาเหตุของการหกล้ม คือความสามารถในการรักษาสมดุลและการทรงตัวของผู้สูงอายุลดลง การออกกำลังกายที่เหมาะสมและสามารถปฏิบัติได้ง่ายเป็นวิธีการที่สำคัญในการป้องกันและลดความเสี่ยงต่อการหกล้มในผู้สูงอายุ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการออกกำลังกายต่อความสามารถในการทรงตัวและป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุ
วิธีการ: การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษากึ่งทดลอง (quasi-experimental study) แบบกลุ่มทดลอง 1 กลุ่ม และสังเกตผล 2 ครั้ง ก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป อาศัยอยู่ในตำบลคอกกระบือ อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร จำนวน 35 คน เพศชาย จำนวน 9 คน เพศหญิง จำนวน 26 คน โดยเข้าร่วมโปรแกรมการออกกำลังกายแบบผสมผสานการฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อขา การทรงตัวและการ ยืดกล้ามเนื้อ ที่คณะผู้วิจัยจัดทำขึ้น เพื่อเพิ่มความสามารถการทรงตัวและป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุตามเอกสารคู่มือการออกกำลังกายที่บ้าน 3 ครั้งต่อสัปดาห์ เป็นระยะเวลา 12 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ในการประเมินความสามารถในการทรงตัว ได้แก่ Berg Balance Scale (BBS), Functional Reach Test (FRT) และ Timed Up & Go test (TUG) โดยมีการเก็บข้อมูลก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรมและติดตามว่ากลุ่มตัวอย่างเกิดการหกล้มหรือไม่
ผลการศึกษา: ความสามารถในการทรงตัวของกลุ่มตัวอย่างดีขึ้นหลังเข้าร่วมโปรแกรม โดยพบว่า BBS เพิ่มขึ้นจาก54.23±2.13 คะแนน เป็น 55.17±1.34 คะแนน (p<0.01), FRT เพิ่มขึ้นจาก 24.31±6.57 เซนติเมตร เป็น29.86±8.44 เซนติเมตร (p<0.001) และ TUG ลดลงจาก 8.74±1.39 วินาที เป็น 7.60±1.07 วินาที (p<0.001) และไม่พบการเกิดการหกล้มของกลุ่มตัวอย่าง
สรุปผลการศึกษา: โปรแกรมการออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความสามารถการทรงตัวและป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุสามารถช่วยเพิ่มความสามารถในการทรงตัวและป้องกันการหกล้มได้ ซึ่งเจ้าหน้าที่ด้านสาธารณสุขสามารถนำไปใช้เพื่อส่งเสริมให้ผู้ป่วยมีการทรงตัวที่ดีและลดอุบัติการณ์การหกล้มในผู้สูงอายุต่อไป
คำสำคัญ: ผู้สูงอายุ การหกล้ม การออกกำลังกาย การทรงตัว
เอกสารอ้างอิง
ชมพูนุท พรหมภักดิ์. การเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุของ ประเทศไทย(Aging society in Thailand) [อินเตอร์เนต]. กรุงเทพฯ: สํานักวิชาการ สํานักงานเลขาธิการวุฒิสภา; 2556 [เข้าถึง เมื่อ 23 มิ.ย. 2562]. เข้าถึงได้จาก http://library.senate.go.th/document /Ext6078/6078440_0002.PDF
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. รายงานการสำรวจ ประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ.2560 = Report on the 2017 survey of the older persons in Thailand. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติ; 2561.
รัชนี โตอาจ. สังคมผู้สูงอายุ : นัยต่อการพัฒนา เศรษฐกิจ [อินเตอร์เน็ต]. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2557 [เข้าถึงเมื่อ 23 มิ.ย. 2562]. เข้าถึงได้จาก: https://www.stou.ac.th/stouonline/lo m/data/sec/Lom12/05-01.html
ฐิตินันท์ นาคผู, อาจิณต์ แสงทับ. พฤติกรรมดูแล สุขภาพของตนเองของผู้สูงอายุ Self Care Behaviors of elderly.วารสารมหาวิทยาลัย อีสเทินร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยี 2562;13(1):48-54.
คุณาวุฒิ วรรณจักร, พิมลพรรณ ทวีการ วรรณจักร. การหกล้มในผู้สูงอายุที่กระดูกพรุน: สาเหตุ และการป้องกันด้วยการออกกำลังกาย Falling in Osteoporosis Elderly: Cause and Exercise for Prevention. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา 2561;13(2):141-50.
Terroso M, Rosa N, Torres Marques A, Simoes R. Physical consequences of falls in the elderly: a literature review from 1995 to 2010. Eur Rev Aging Phys Act. 2014;11(1):51-59.
Bergen G, Stevens MR, Burns ER. Falls and Fall Injuries Among Adults Aged ≥65 Years - United States, 2014. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2016;65(37): 993-8.
Jiang Y, Xia Q, Zhou P, Jiang S, Diwan VK, Xu B. Falls and Fall-Related Consequences among Older People Living in Long-Term Care Facilities in a Megacity of China. Gerontology 2020;66(6):523-31.
ปริศนา รถสีดา. การป้องกันการหกล้มของ ผู้สูงอายุในชุมชน:บทบาทพยาบาลกับการ ดูแลสุขภาพที่บ้าน Fall Prevention among the Elderly Living in a Community: The Nursing Role in Home Health Care. วารสารพยาบาล สภากาชาดไทย 2561;11(2):15-25.
ฐิติมา ทาสุวรรณอินทร์. การพลัดตกหกล้มในผู้สูงอายุ. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ 2559;5(2):119-31.
วิไลวรรณ ทองเจริญ. การเปลี่ยนแปลงทางด้าน ร่างกายในวัยสูงอายุ [อินเทอร์เน็ต]. นครปฐม: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล; [เข้าถึงเมื่อ 23 มิ.ย. 2562]. เข้าถึงได้จาก http://www.ns.mahidol.ac.th/english/th/departments/FN/COE_gerontologi cal/article.html
Ishigaki EY, Ramos LG, Carvalho ES, Lunardi AC. Effectiveness of Muscle Strengthening and Description of Protocols for preventing falls in the elderly: a systematic review. Braz J Phys Ther. 2014;18(2):111-8.
รุ่งทิวา วัจฉละฐิติ, ภครตี ชัยวัฒน์. การออก กำลังกายในผู้สูงอายุ. ใน: คณาจารย์สาขา กายภาพบำบัด คณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล, บรรณาธิการ. กายภาพบำบัดเพื่อประชาชน. กรุงเทพฯ: แสงดาว; 2555. 12–30.
Chou CH, Hwang CL, Wu YT. Effect of exercise on physical function, daily living activities, and quality of life in the frail older adults: a meta- analysis. Arch Phys Med Rehabil 2012;93(2):237-44.
ธัญญรัตน์ อโนทัยสินทวี, แสงศุลี ธรรมไกรสร, พัฒน์ศรี ศรีสุวรรณ. การทบทวน วรรณกรรมอย่างเป็นระบบเรื่องมาตรการ ป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: โครงการประเมินเทคโนโลยีและนโยบาย ด้านสุขภาพ; 2557.
มณีพรรณ์ เหล่าโพธิ์ศรี, จตุรัตน์ กันต์พิทยา, กิตติศักดิ์ สวรรยาวิสุทฺธิ์, ภารดี เอื้อวิชญาแพทย์, ทวีศักดิ์ จรรยาเจริญ. ผลของการรำไทยตอ การทรงตัวในผู้สูงอายุชาวไทย. จุฬาลงกรณ์ เวชสาร 2557;57(3):347–57.
ญาดานุช บุญญรัตน์, กิตตินนท์ จรูญศรีสวัสดิ์. การเปรียบเทียบผลระหว่างโปรแกรมการ ออกกำลังกายแบบพิลาทิสและการออก กำลังกายแบบฝึกการทรงตัวที่เกี่ยวข้องกับ ความมั่นใจในการทรงตัวของผู้สูงอายุในชุมชน. ศรีนครินทร์เวชสาร 2559;31(6):384-91.
ปภาวดี สุนทรธัย, ฐิติพร ภักดีพิบูลย์, นพวรรณ แสนเจริญสุทธิกุล, รุ่งทิพย์ สินิทธานนท. ผลการฝึกออกกำลังกายด้วยเพลงลีลาศ จังหวะบีกินต่อสมรรถภาพการทรงตัวและ การเดินในผู้สูงอายุไทยที่มีประวัติหกล้ม. เวชศาสตร์ฟื้นฟูสาร 2559;26(2):61-6.
Lapanantasin S, Techovanich W, Na Songkhla P, Odglun Y, Wikam S. Balance performance and fear of fall improvement for elderly women living in Ongkharak and Bang-lookseir subdistrict of Nakhonnayok province by a community-based service. Thai Journal of Physical Therapy 2015;37(2):63-77.
ธีรวีร์ วีรวรรณ. ผลของการออกกำลังกายแบบ ผสมผสานต่อการทรงตัวในผู้สูงอายุ เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร. วารสารสาธารณสุขศาสตร์ 2555; 42(2):44-53.
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. ยา กันล้ม คู่มือป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: มูลนิธิ สถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย; 2558 [เข้าถึงเมื่อ19 ก.ค. 2562] เข้าถึงได้จาก https://thaitgri.org/?p=36204
Muir-Hunter SW, Graham L, Montero Odasso M. Reliability of the Berg Balance Scale as a Clinical Measure of Balance in Community-Dwelling Older Adults with Mild to Moderate Alzheimer Disease: A Pilot Study. Physiother Can 2015;67(3):255-62.
ศุภานัน ผึ้งถนอม, ไพลวรรณ สัทธานนท์. คุณสมบัติเครื่องมือในการประเมินความ เสี่ยงการหกล้มในผู้สูงอายุที่มีภาวะการรับรู้ บกพร่องเล็กน้อยและภาวะสมองเสื่อม: การทบทวน วรรณกรรมอย่างเป็นระบบ. วชิรเวชสารและวารสารเวชศาสตร์เขตเมือง. 2561;62(4):335-44
สุนทรี ทวีธนะลาภ, อนงค์ ตันติสุวัฒน์. การทดสอบสมดุลการทรงตัวด้วยการเอื้อมมือหลายทิศทางระหว่างผู้สูงอายุที่มีและไม่มี
ประวัติการล้ม.วารสารกายภาพบำบัด 2563; 42(1):34-42
ชุติมา ชลายนเดชะ. คัดกรองการล้มด้วย Timed Up and Go Test (TUG). วารสาร เทคนิคการแพทย์และกายภาพบำบัด 2557;26(1):6-13.
รัชนา หน่อคำ, ศิริรัตน์ ปานอุทัย, ทศพร คำผลศิริ. ผลของการออกกำลังกายแบบก้าวตามตารางต่อการทรงตัวในผู้สูงอายุ. พยาบาลสาร 2559;43(3):58-68
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารหัวหินเวชสาร เป็นลิขสิทธิ์ของโรงพยาบาลหัวหิน
บทความที่ลงพิมพ์ใน วารสารหัวหินเวชสาร ถือว่าเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียนคณะบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
