ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความสมเหตุผลของการใช้ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ชนิดรับประทานในผู้ป่วยกลุ่มโรคระบบกล้ามเนื้อกระดูกและข้อ ในโรงพยาบาลบางแพ จังหวัดราชบุรี

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

การศึกษาเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง (Retrospective Descriptive Research) ครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสมเหตุผล และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความสมเหตุผล ของการใช้ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ชนิดรับประทาน (NSAIDs) ในผู้ป่วยกลุ่มโรคระบบกล้ามเนื้อกระดูกและข้อ โดยการศึกษาจากเวชระเบียนผู้ป่วยของโรงพยาบาลบางแพ ตั้งแต่ปี 2559-2561 จำนวน 3,438 ฉบับ ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 67.7 มีโรคประจำตัว/โรคร่วม ร้อยละ 71.0 มีอัตราการกรองผ่านไตโดยประมาณ (eGFR)³60 ร้อยละ 86.82 ไม่มีโอกาสเสี่ยงสูงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด ร้อยละ 89.10 มีโอกาสเสี่ยงสูงต่อภาวะแทรกซ้อนเลือดออกทางเดินอาหาร ร้อยละ 53.87 ความสมเหตุผลของการใช้ยา NSAIDs พบว่า ไม่มีการใช้ยาในผู้ป่วยที่มีประวัติการแพ้ยา ร้อยละ 100 ไม่ใช้ยาซ้ำซ้อน ร้อยละ 99.56 ไม่ใช้ยาในผู้ป่วยที่มีค่าอัตราการกรองของไต<60 ร้อยละ 86.82 ไม่มีการใช้ยาไดโคลฟีแนค (Diclofenac) ในผู้ป่วยที่โอกาสเสี่ยงสูงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด ร้อยละ 81.12 และใช้ยาในผู้ป่วยที่มีโอกาสเสี่ยงสูงต่อภาวะแทรกซ้อนเลือดออกทางเดินอาหารโดยใช้ยาป้องกัน ร้อยละ 70.80 การวิเคราะห์ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความสมเหตุผลของการใช้ยา NSAIDs พบว่า การมีโรคประจำตัว/โรคร่วม มีความสัมพันธ์กับการใช้ยาอย่างสมเหตุผล (p<.05) อายุ อัตราการกรองผ่านไตโดยประมาณ โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด และโอกาสเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนเลือดออกทางเดินอาหาร มีความสัมพันธ์กับการใช้ยาอย่างสมเหตุผล (p<.001) ส่วนเพศ และการได้รับยาร่วม ไม่มีความสัมพันธ์กับการใช้ยาอย่างสมเหตุผล

คำสำคัญ: การใช้ยาอย่างสมเหตุผล ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ชนิดรับประทาน NSAIDs กลุ่มโรคระบบกล้ามเนื้อกระดูกและข้อ