วิจัยประเมินผลโครงการครัวสุขภาพวิถีธรรมเพื่อดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง กรณีศึกษา โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลท่านัด อำเภอดาเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี : ระยะเริ่มต้น

บทคัดย่อ

งานศึกษานี้เป็นการวิจัยประเมินผลโครงการครัวสุขภาพวิถีธรรม เพื่อดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลท่านัด ด้วยการใช้ CIPP Model เป็นตัวแบบการประเมิน วัตถุประสงค์เพื่อติดตามความก้าวหน้าและแก้ไขปรับปรุงการดำเนินงานในระยะเริ่มก่อตั้งโครงการ เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงเพื่อให้ได้ตัวอย่างที่เหมาะสมจากผู้เกี่ยวข้องรวม 24 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์ การสังเกตแบบมีส่วนร่วม และสนทนากลุ่ม จัดเรียงข้อมูลผลศึกษาเป็นข้อความลักษณะบรรยาย เพื่อเชื่อมโยงกับแนวคิดทฤษฎีและวิจัยอื่นที่เกี่ยวข้อง โดยใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาและตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า ผลการประเมิน พบว่าบริบทโครงการฯ สอดคล้องกับแนวนโยบายที่เกี่ยวข้องกับโรคไม่ติดต่อเรื้อรังอย่างชัดเจน โดยอาศัยการมีส่วนร่วมของชุมชนและอาหารปรับสมดุลเป็นยุทธศาสตร์การดำเนินงาน ด้านปัจจัยนำเข้างบประมาณสำหรับซื้อวัตถุดิบอาจไม่พอหากมีผู้สนใจเพิ่มขึ้นในอนาคต อย่างไรก็ตาม เนื้อหาที่เหมาะสม และการพัฒนาศักยภาพจิตอาสาคือปัจจัยที่ส่งผลต่อการบรรลุตามวัตถุประสงค์โครงการ ในมิติของขั้นตอนกระบวนการหากเพิ่มสัดส่วนเวลาของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเป็นรูปธรรม จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของระบบการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังได้ ซึ่งสาเหตุพบว่าขาดการบ่งชี้รายละเอียดว่า“ต้อง (กินอย่างไร) ปรับเปลี่ยนอย่างไร” โดยสิ่งเหล่านี้จะได้รับการแก้ไขเติมเต็มจากโครงการฯ ด้านผลผลิตผู้ให้ข้อมูลส่วนใหญ่เห็นว่าโครงการมีส่วนช่วยให้ผู้เข้าร่วมสามารถบรรลุตามวัตถุประสงค์โครงการได้ ดูจากคะแนน ความพึงพอใจที่ อยู่ในระดับมาก (  = 4.17, SD = 0.91) ด้านผลกระทบเห็นพ้องกันว่าโครงการช่วยให้ประหยัด สามารถพึ่งตนเองทางสุขภาพได้ดีกว่าเดิม โดยมีความต่อเนื่องของการเข้าร่วมกิจกรรมเป็นตัวบ่งชี้สำคัญ สำหรับความสำเร็จของโครงการยิ่งกว่านั้น ทำให้ทราบปัญหาของระบบการดูแลผู้ปุวยในขั้นตอนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่ไม่เคยเกิดขึ้นจริงหากต้องการเพิ่มประสิทธิภาพการแก้ไขปัญหาด้วยโครงการฯ ที่สามารถส่งผลถึงผลลัพธ์ทางคลินิกที่ดีควรปรับขยายเพิ่มสัดส่วนเวลาในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและสร้างเงื่อนไขให้มีการเข้าร่วมกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง โดยทำคู่ขนานกับการแพทย์แผนปัจจุบัน