ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะของนิสิตระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความสำคัญ: การใช้ยาปฏิชีวนะที่ไม่เหมาะสมเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดการดื้อยาปฏิชีวนะในประเทศไทย
วัตถุประสงค์: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะ และความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ทัศนคติ กับพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะของนิสิตระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
วิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างเป็นนิสิตระดับปริญญาตรีที่ลงทะเบียนเรียนในปีการศึกษา 2563 จำนวน 120 คน ใช้วิธีการสุ่มแบบชั้นภูมิ 3 ขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามประกอบด้วย 4 ส่วน ได้แก่ (1) ข้อมูลทั่วไป (2) ความรู้เกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะ (3) ทัศนคติต่อการใช้ยาปฏิชีวนะ และ (4) พฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะ ข้อคำถามทุกข้อมีค่าความตรงเชิงเนื้อหา (IOC) เท่ากับ 1.00 และมีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามความรู้เกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะจากสูตรคูเดอร์ริชาร์ตสัน เท่ากับ 0.70 แบบสอบถามทัศนคติต่อการใช้ยาปฏิชีวนะ และแบบสอบถามพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะจากสูตรสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค เท่ากับ 0.75 และ 0.86 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธแบบสเปยรแมน
ผลการศึกษา: ผลการวิจัย พบว่า คะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะอยู่ในระดับดี (M = 4.51, SD = 0.46) และความรู้และทัศนคติมีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (rs = 0.436 และ 0.480 ตามลำดับ)
สรุป: มหาวิทยาลัยควรพัฒนาโปรแกรมหรือหลักสูตรอบรมเพื่อพัฒนาความรู้และทัศนคติในการใช้ยาปฏิชีวนะที่อย่างสมเหตุผล เพื่อให้นิสิตใช้ยาปฏิชีวนะได้อย่างเหมาะสมและมีผลลัพธ์ทางสุขภาพที่ดีต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Biedenbach D, Bouchillon S, Hackel M, Hoban D, Kazmierczak K, Hawser S, et al. Dissemination of NDM metallo-beta-lactamase genes among clinical isolates of enterobacteriaceae collected during the SMART global surveillance study from 2008 to 2012. Antimicrob Agents Chemother 2015; 59:826-830.
Hayajneh WA, Hajj A, Hulliel F, Sarkis DK, Irani-Hakimeh N, Kazan L, et. al. Susceptibility trends and molecular characterization of gram-negative bacilli associated with urinary tract and intra-abdominal infections in Jordan and Lebanon: SMART 2011-2013. Int J Infect Dis 2015;35:56-61.
Morrissey I, Hackel M, Badal R, Bouchillon S, Hawser S, Biedenbach D. A review of ten years of the study for monitoring antimicrobial resistance trends (SMART) from 2002 to 2011. Pharmaceuticals (Basel) 2013;6:1335-1346.
James H, Handu SS, Al Khaja KA, Otoom S, Sequeira RP. Evaluation of the knowledge, attitude and practice of self-medication among first-year medical students. Med Princ Pract 2006;15:270-275.
ภัทร์อนงค์ จองศิริเลิศ, นุชน้อย ประภาโส. การประเมินผลสัมฤทธิ์ขั้นที่ 1 ของการพัฒนาระบบบริการสุขภาพให้มีการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของโรงพยาบาลในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. วารสารเภสัชกรรมคลินิก 2560;23(1):1-12.
สุวัฒน์ ปริสุทธิวุฒิพร, มัณฑนา เหมชะญาติ. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะของผู้รับบริการในโรงพยาบาลขลุง จังหวัดจันทบุรี. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า2557;31(2):114-126.
กานนท์ อังคณาวิศัลย์, พศวัต พึ่งเกียรติไพโรจน์, นวลนิตย์ แปงดี, สคณรัช ทองคำคูณ, กัลยรัตน์ วิไลวงศ์เสถียร, พิรญาณ์ เพียรกลิ่นธรรม, และคณะ. ความรู้และความตระหนักเกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลของนักศึกษาชั้นปีที่ 1 มหาวิทยาลัยมหิดล ปีการศึกษา 2554. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข2555;6(3):374-381.
สรัญญ์รักษ์ บุญมุสิก, รุ่งนภา จันทรา, ชุลีพร หีตอักษร. ความรู้ เจตคติ และพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลของนักศึกษาพยาบาลเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและสาธารณสุขภาคใต้. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ 2562;2(1):25-36.
อติญาณ์ ศรเกษตริน, นงณภัทร รุ่งเนย, นิตยา ทองมา, รัชชนก กลิ่นชาติ, เบญจพร รัชตารมย์, พรฤดี นิธิรัตน์. ปัจจัยทำนายการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุสมผลของนักศึกษาพยาบาล. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีนครราชสีมา 2562;25(1):43-59.
นัชชา ยันติ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะของนักศึกษาหลักสูตรสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง จังหวัดปทุมธานี. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์) 2560;7(2):57-66.
วิลาวัณย์ อุ่นเรือน, ดลวิวัฒน์ แสนโสม. พฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะของนักศึกษามหาวิทยาลัยขอนแก่นในอาการเจ็บคอ บาดแผลสะอาด ท้องร่วง. วารสารวิจัยสถาบันมหาวิทยาลัยขอนแก่น 2558;3(3):221-232.
Faul F, Erdfelder E, Buchner A, Lang A.-G. Statistical power analyses using G*Power 3.1: tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods 2009;41:1149-1160.
Bloom BS, Hastings JT, Madaus GF. Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGaw-Hill; 1971.
Best JW, Kahn JV. Research in Education. 10th ed. United States of America: Pearson Education; 2014.
Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. Hillsdale, NJ: Erlbaum; 1988.
ณัฐพร อยู่ปาน, พัชรี ดวงจันทร์. พฤติกรรมการอ่านฉลากก่อนซื้อหรือใช้ผลิตภัณฑ์ยาและเครื่องสำอางของนิสิตระดับปริญญาตรีมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. วารสารไทยเภสัชศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ2555;5(2):121-130.
Ngo T, Tran M, Nguyen T. Influencing factors on knowledge, attitude and behaviour towards antibiotic usage among adults In Ho Chi Minh City, Viet Nam. Value in Health 2016;19:A479.
