ระยะเวลาการรอดชีวิตและปัจจัยเสี่ยงต่อการเสียชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความเป็นมา: มะเร็งท่อน้ำดี (cholangiocarcinoma) พบได้มากในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย และมักมีอัตราการรอดชีวิตต่ำ ปัจจัยเสี่ยงบางอย่างเช่น ภาวะดีซ่าน ระยะโรค วิธีการรักษาและค่า cancer antigen 19-9 (CA 19-9) อาจสัมพันธ์กับการรอดชีวิตของผู้ป่วย
วัตถุประสงค์: ศึกษาระยะเวลารอดชีวิตและปัจจัยเสี่ยงต่อการเสียชีวิตของผู้ป่วยโรคมะเร็งท่อน้ำดี
วิธีการศึกษา: ศึกษาเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง เก็บข้อมูลจากเวชระเบียนรหัส ICD-10 C22.1 ระหว่างวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2565 ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2567 นำเสนอข้อมูลเชิงพรรณนา ประเมินอัตราการรอดชีวิตด้วย Kaplan–Meier และวิเคราะห์ปัจจัยที่ต่อการเสียชีวิตด้วย Cox proportional hazards model
ผลการศึกษา: พบผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีจำนวน 105 ราย ประกอบด้วย ผู้ป่วยระยะต้น 46 ราย (ร้อยละ 43.8) ระยะลุกลาม 59 ราย (ร้อยละ 56.2) ได้รับการรักษาดังนี้ แบบประคับประคอง 54 ราย (ร้อยละ 51.4) เคมีบำบัด 33 ราย (ร้อยละ 31.4) และผ่าตัดหวังผลหายขาด 18 ราย (ร้อยละ 17.1) ค่ามัธยฐานของการรอดชีวิตเท่ากับ 5.48 เดือน (95% CI: 4.10–6.85) ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัด เคมีบำบัด และการรักษาแบบประคับประคอง มีค่ามัธยฐานของการรอดชีวิตเท่ากับ 20.56 เดือน 7.02 เดือน และ 2.39 เดือน ตามลำดับ ปัจจัยที่เสี่ยงต่อการเสียชีวิต ได้แก่ ค่า CA 19-9 ≥ 103 U/mL (adjusted HR 2.19; 95% CI: 1.27–3.79) การรักษาแบบประคับประคองเมื่อเทียบกับการผ่าตัด (adjusted HR 9.21; 95% CI: 2.68–31.63)
สรุปและข้อเสนอแนะ: มัธยฐานของระยะเวลาการรอดชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีเท่ากับ 5.48 เดือน โดยค่า CA 19-9 ≥103 U/mL และการรักษาแบบประคับประคองเทียบกับการผ่าตัด เป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเสียชีวิต ดังนั้นควรมีการตรวจคัดกรองเพื่อค้นหาผู้ป่วยในระยะเริ่มต้นให้มากขึ้น เพื่อนำไปสู่การรักษาด้วยการผ่าตัดและช่วยลดการเสียชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดี
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Banales JM, Marin JJG, Lamarca A, Rodrigues PM, Khan SA, Roberts LR, et al. Cholangiocarcinoma 2020: the next horizon in mechanisms and management. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2020;17(9):557–88.
National Cancer Institute (Thailand). Hospital-based cancer registry 2021 [Internet]. Bangkok: Department of Medical Services, Ministry of Public Health; 2021 [cited 2025 Sep 09]. Available from: https://www.nci.go.th/e_book/hosbased_2564/index.html
Laithaweewat N, Siripornadulsilp S, Teerachotepakorn P, Sirisut P, Butsamran L. Survival time of cholangiocarcinoma patients in Khon Kaen Hospital. Udonthani Hosp Med J. 2025;33(2):286–95.
Titapun A, Pugkhem A, Luvira V, Srisuk T, Somintara O, Saeseow OT, et al. Outcome of curative resection for perihilar cholangiocarcinoma in Northeast Thailand. World J Gastrointest Oncol. 2015; 7(12):503-12.
Chamnanua Y, Summart U. Factors affecting survival outcome after curative resection for cholangiocarcinoma patients. J Med Public Health Ubon Ratchathani Univ. 2019;2(1):12–22.
Valle J, Wasan H, Palmer DH, Cunningham D, Anthoney A, Maraveyas A, et al. Cisplatin plus gemcitabine versus gemcitabine for biliary tract cancer. N Engl J Med. 2010;362(14):1273-81.
Thol F, Gairing SJ, Czauderna C, Thomaidis T, Gamstätter T, Huber Y, et al. Outcomes in patients receiving palliative chemotherapy for advanced biliary tract cancer. JHEP Rep. 2021;4(3):100417.
Razumilava N, Gores GJ. Cholangiocarcinoma. Lancet. 2014;383(9935):2168–79.
Woradet S, Promthet S, Songserm N, Parkin DM. Factors affecting survival time of cholangiocarcinoma patients: a prospective study in Northeast Thailand. Asian Pac J Cancer Prev. 2013;14(3):1623–7.
Schumacher M, Sauerbrei W, Schmoor C. Sample size considerations for the evaluation of prognostic factors in survival analysis. Stat Med. 2000;19(4):441–52.
Coelho R, Silva M, Rodrigues-Pinto E, Cardoso H, Lopes S, Pereira P, et al. CA 19-9 as a marker of survival and a predictor of metastization in cholangiocarcinoma. GE Port J Gastroenterol. 2017;24(3):114-21.
Tan JC, Coburn NG, Baxter NN, Kiss A, Law CH. Surgical management of intrahepatic cholangiocarcinoma--a population-based study. Ann Surg Oncol. 20013. Wu L, Tsilimigras DI, Paredes AZ, Mehta R, Hyer JM, Merath K, et al. Trends in the incidence, treatment and outcomes of patients with intrahepatic cholangiocarcinoma in the USA: facility type is associated with margin status, use of lymphadenectomy and overall survival. World J Surg. 2019;43(7):1777–87.
Coelho R, Silva M, Rodrigues-Pinto E, Cardoso H, Lopes S, Pereira P, et al. CA 19-9 as a marker of survival and a predictor of metastization in cholangiocarcinoma. GE Port J Gastroenterol. 2017;24(3):114-121.
