ระยะเวลาการรอดชีวิตและปัจจัยเสี่ยงต่อการเสียชีวิต ของผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความเป็นมา: มะเร็งท่อน้ำดี (cholangiocarcinoma) พบได้มากในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ของประเทศไทย และมักมีอัตราการรอดชีวิตต่ำ ปัจจัยเสี่ยงบางอย่างเช่น ภาวะดีซ่าน ระยะโรค วิธีการรักษา
และค่า cancer antigen 19-9 (CA 19-9) อาจสัมพันธ์กับการรอดชีวิตของผู้ป่วย
วัตถุประสงค์: ศึกษาระยะเวลารอดชีวิตและปัจจัยเสี่ยงต่อการเสียชีวิตของผู้ป่วยโรคมะเร็งท่อน้ำดี
วิธีการศึกษา: ศึกษาเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง เก็บข้อมูลจากเวชระเบียนรหัส ICD-10 C22.1 ระหว่างวันที่
1 มกราคม พ.ศ. 2565 ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2567 นำเสนอข้อมูลเชิงพรรณนา ประเมินอัตราการรอดชีวิตด้วย Kaplan–Meier และวิเคราะห์ปัจจัยที่ต่อการเสียชีวิตด้วย Cox proportional hazards model
ผลการศึกษา: พบผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีจำนวน 105 ราย ประกอบด้วย ผู้ป่วยระยะต้น 46 ราย (ร้อยละ 43.8) ระยะลุกลาม 59 ราย (ร้อยละ 56.2) ได้รับการรักษาดังนี้ แบบประคับประคอง 54 ราย (ร้อยละ 51.4) เคมีบำบัด
33 ราย (ร้อยละ 31.4) และผ่าตัดหวังผลหายขาด 18 ราย (ร้อยละ 17.1) ค่ามัธยฐานของการรอดชีวิตเท่ากับ 5.48 เดือน (95% CI: 4.10–6.85) ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัด เคมีบำบัด และการรักษาแบบประคับประคอง มีค่ามัธยฐานของการรอดชีวิตเท่ากับ 20.56 เดือน 7.02 เดือน และ 2.39 เดือน ตามลำดับ ปัจจัยที่เสี่ยงต่อการเสียชีวิต ได้แก่ ค่า CA 19-9 ≥ 103 U/mL (adjusted HR 2.19; 95% CI: 1.27–3.79) การรักษาแบบประคับประคองเมื่อเทียบกับการผ่าตัด (adjusted HR 9.21; 95% CI: 2.68–31.63)
สรุปและข้อเสนอแนะ: มัธยฐานของระยะเวลาการรอดชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีเท่ากับ 5.48 เดือน โดยค่า CA 19-9 ≥103 U/mL และการรักษาแบบประคับประคองเทียบกับการผ่าตัด เป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเสียชีวิต ดังนั้นควรมีการตรวจคัดกรองเพื่อค้นหาผู้ป่วยในระยะเริ่มต้นให้มากขึ้น เพื่อนำไปสู่การรักษาด้วยการผ่าตัดและช่วยลดการเสียชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดี
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Banales JM, Marin JJG, Lamarca A,
Rodrigues PM, Khan SA, Roberts LR, et al.
Cholangiocarcinoma 2020: the next horizon
in mechanisms and management. Nat Rev
Gastroenterol Hepatol. 2020;17(9):557–88.
National Cancer Institute (Thailand).
Hospital-based cancer registry 2021
[Internet]. Bangkok: Department of Medical
Services, Ministry of Public Health; 2021
[cited 2025 Sep 09]. Available from:
https://www.nci.go.th/e_book/hosbased_256
/index.html
Laithaweewat N, Siripornadulsilp S,
Teerachotepakorn P, Sirisut P, Butsamran L.
Survival time of cholangiocarcinoma patients
in Khon Kaen Hospital. Udonthani Hosp Med
J. 2025;33(2):286–95.
Titapun A, Pugkhem A, Luvira V, Srisuk T,
Somintara O, Saeseow OT, et al. Outcome of
curative resection for perihilar
cholangiocarcinoma in Northeast Thailand.
World J Gastrointest Oncol. 2015; 7(12):503-12.
Chamnanua Y, Summart U. Factors
affecting survival outcome after curative
resection for cholangiocarcinoma patients. J
Med Public Health Ubon Ratchathani Univ.
;2(1):12–22.
Valle J, Wasan H, Palmer DH, Cunningham
D, Anthoney A, Maraveyas A, et al. Cisplatin
plus gemcitabine versus gemcitabine for
biliary tract cancer. N Engl J Med.
;362(14):1273-81.
Thol F, Gairing SJ, Czauderna C, Thomaidis
T, Gamstätter T, Huber Y, et al. Outcomes in
patients receiving palliative chemotherapy
for advanced biliary tract cancer. JHEP Rep.
;4(3):100417.
Razumilava N, Gores GJ.
Cholangiocarcinoma. Lancet.
;383(9935):2168–79.
Woradet S, Promthet S, Songserm N,
Parkin DM. Factors affecting survival time of
cholangiocarcinoma patients: a prospective
study in Northeast Thailand. Asian Pac J
Cancer Prev. 2013;14(3):1623–7.
Schumacher M, Sauerbrei W, Schmoor C.
Sample size considerations for the
evaluation of prognostic factors in survival
analysis. Stat Med. 2000;19(4):441–52.
Coelho R, Silva M, Rodrigues-Pinto E,
Cardoso H, Lopes S, Pereira P, et al. CA 19-9
as a marker of survival and a predictor of
metastization in cholangiocarcinoma. GE Port
J Gastroenterol. 2017;24(3):114-21.
Tan JC, Coburn NG, Baxter NN, Kiss A,
Law CH. Surgical management of
intrahepatic cholangiocarcinoma--a
population-based study. Ann Surg Oncol.
Wu L, Tsilimigras DI, Paredes AZ, Mehta
R, Hyer JM, Merath K, et al. Trends in the
incidence, treatment and outcomes of
patients with intrahepatic
cholangiocarcinoma in the USA: facility type
is associated with margin status, use of
lymphadenectomy and overall survival.
World J Surg. 2019;43(7):1777–87.
Coelho R, Silva M, Rodrigues-Pinto E,
Cardoso H, Lopes S, Pereira P, et al. CA 19-9
as a marker of survival and a predictor of
metastization in cholangiocarcinoma. GE Port
J Gastroenterol. 2017;24(3):114-121.
