ความชุกของการเกิดภาวะแทรกซ้อนในกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ที่เข้าโครงการคลินิกเติมยา ในโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (non-communicable diseases; NCDs) โดยเฉพาะโรคเบาหวานโรคความดันโลหิตสูง และโรคไขมันในเลือดสูง เป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรและมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ทำให้เกิดความแออัดในหน่วยบริการ คลินิกหมอครอบครัว โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ จึงจัดตั้งโครงการคลินิกเติมยาเพื่อลดความแออัดและสร้างความต่อเนื่องในการรักษา อย่างไรก็ตามยังไม่มีการทบทวนข้อมูลเกี่ยวกับภาวะแทรกซ้อนในระหว่างเข้าโครงการฯ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกของภาวะแทรกซ้อนและเปรียบเทียบผลทางคลินิกในผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังระหว่างเข้าโครงการคลินิกเติมยา

วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาแบบ retrospective cohort study เก็บข้อมูลเวชระเบียนจากโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ ระหว่างวันที่ 1 มกราคม–31 ธันวาคม พ.ศ. 2565 ผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง และโรคไขมันในเลือดสูง จำนวน 2,785 ราย ถูกเก็บข้อมูลภาวะแทรกซ้อนและผลทางคลินิก วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปด้วยสถิติเชิงพรรณนา เปรียบเทียบผลทางคลินิกก่อนและหลังเข้าโครงการในระยะเวลา 6 เดือนและ 12 เดือน โดยใช้ paired t-test กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05

ผลการศึกษา: ผู้ป่วยมีอายุเฉลี่ย 65.9 ± 10.51 ปี โรคเบาหวาน 820 ราย (ร้อยละ 29.4) โรคความดันโลหิตสูง 2,503 ราย (ร้อยละ 89.9) โรคไขมันในเลือดสูง 2,404 ราย (ร้อยละ 86.3) พบภาวะแทรกซ้อน 21 ราย (ร้อยละ 0.8) ในกลุ่มติดตาม 6 เดือน ความดันโลหิต ระดับน้ำตาลสะสม และค่าครีเอตินินในเลือด แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) แต่ไม่เกินเกณฑ์ทางคลินิก ส่วนกลุ่มติดตาม 12 เดือน ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) ผู้ป่วยร้อยละ 69.5 ไม่ได้เข้ารับบริการในโรงพยาบาลด้วยโรคอื่น ๆ ระหว่างเข้าโครงการฯ

สรุปและข้อเสนอแนะ: ความชุกของภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วย NCD ของคลินิกเติมยาต่ำและใกล้เคียงกับการรักษาปกติ ผลทางคลินิกแม้แตกต่างกันทางสถิติ แต่ไม่เกินเกณฑ์ทางคลินิก ดังนั้นควรจัดตั้งคลินิกเติมยาเพื่อช่วยลดความแออัดในโรงพยาบาลและสนับสนุนการรักษาอย่างต่อเนื่องในผู้ป่วยที่ควบคุมโรคได้ดี