ลักษณะจากการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ที่สัมพันธ์กับโรคไส้ติ่งอักเสบเฉียบพลันในผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาด้วยอาการปวดท้องด้านขวาล่าง โรงพยาบาลสันทราย จังหวัดเชียงใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความเป็นมา: โรคไส้ติ่งอักเสบเฉียบพลันเป็นภาวะที่พบบ่อยในผู้ป่วยที่มีอาการปวดท้องด้านขวาล่างการวินิจฉัยโรคด้วยการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์เป็นวิธีที่แม่นยำ อย่างไรก็ตามในพื้นที่เครือข่ายของโรงพยาบาลสันทราย ยังขาดข้อมูลลักษณะจากภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ที่สัมพันธ์กับการยืนยันผลทางพยาธิวิทยาอย่างชัดเจน
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาลักษณะจากการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ที่สัมพันธ์กับโรคไส้ติ่งอักเสบเฉียบพลันในผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาด้วยอาการปวดท้องด้านขวาล่าง โรงพยาบาลสันทราย จังหวัดเชียงใหม่
วิธีการศึกษา: การศึกษาวิเคราะห์ที่มีกลุ่มควบคุมใช้ข้อมูลจากเวชระเบียนผู้ป่วยย้อนหลังของโรงพยาบาลสันทราย ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2566 - 30 กันยายน พ.ศ. 2567 ศึกษากลุ่มยืนยันการวินิจฉัยโรคและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 229 คน สุ่มแบบเป็นระบบ รวบรวมข้อมูล 3 ส่วน ได้แก่ 1) ข้อมูลทั่วไป 2) ผลการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ จำนวน 11 ลักษณะ และ 3) ผลทางพยาธิวิทยา วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ สถิติเปรียบเทียบความแตกต่างของสัดส่วน การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ตัวแปรเดียวและหลายตัวแปร
ผลการศึกษา: เกือบทุกลักษณะของผลการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001-0.005) ยกเว้นการหนาตัวของผนังลำไส้เล็กบริเวณรอบไส้ติ่ง (p=0.248) การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ตัวแปรเดียวพบว่า ลักษณะที่มีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของไส้ติ่ง ≥6.75 ม.ม. (OR 6.34, 95% CI: 5.43-7.36, p<0.001) การมีของเหลวรอบไส้ติ่ง (OR 2.49, 95% CI: 1.78-3.19, p<0.001) การมีก้อนอุจจาระแข็งในไส้ติ่ง (OR 1.27, 95% CI: 1.05-4.70, p=0.006) และมีต่อมน้ำเหลืองขยายตัวรอบไส้ติ่ง (OR 2.11, 95% CI: 1.26-2.96, p<0.001) และความสัมพันธ์หลายตัวแปรที่มีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของไส้ติ่ง ≥6.75 ม.ม. (OR 6.25, 95% CI: 5.25-7.25, p<0.001) และการมีของเหลวรอบไส้ติ่ง (OR 2.18, 95% CI: 1.89-3.72, p=0.006)
สรุปและข้อเสนอแนะ: ลักษณะจากการจากการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์เกือบทุกลักษณะ มีความสัมพันธ์กับการวินิจฉัยโรคไส้ติ่งอักเสบเฉียบพลัน โรงพยาบาลสันทรายควรบูรณาการผลการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์เข้ากับการประเมินทางคลินิกในผู้ป่วยที่สงสัยไส้ติ่งอักเสบ เพื่อลดการวินิจฉัยผิดพลาด และจัดทำรายงานมาตรฐานเพื่อเพิ่มความแม่นยำในการวินิจฉัย นอกจากนี้ควรมีการศึกษาต่อยอดในอนาคตเพื่อพัฒนาแนวทางการวินิจฉัย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Moris D, Paulson EK, Pappas TN. Diagnosis and management of acute appendicitis in adults: a review. JAMA. 2021;326(22):2299-311.
Lamm R, Kumar SS, Collings AT, Haskins IN, Abou-Setta A, Narula N, et al. Diagnosis and treatment of appendicitis: systematic review and meta-analysis. Surg Endosc. 2023;37(12):8933-90.
Awayshih MMA, Nofal MN, Yousef AJ. Evaluation of Alvarado score in diagnosing acute appendicitis. Pan Afr Med J. 2019;34:15.
Budsri Y. Comparison of the efficacy of Alvarado score and RIPASA score in diagnosing acute appendicitis in the emergency department. Chiang Rai Med J. 2023;15(2):107–18.
Wazzan M, Abduljabbar A, Khizindar H, Alzahrani A, Aljohani RM, Nahas R, et al. Up-to-Date diagnostic CT standards for acute appendicitis: wall thickness andiIntraluminal fluid thickness. Cureus. 2023;15(11):e48154.
Vaghela K, Shah B. Diagnosis of acute appendicitis using clinical alvarado Ssoring System and computed tomography (CT) criteria in patients attending gujarat adani institute of medical science - a retrospective study. Pol J Radiol. 2017;82:726-30.
Subcommittee for Human Resource Development, Sansai Hospital. Personnel manual of Sansai Hospital. Chiang Mai: Sansai Hospital; 2024.
Obsa MS, Adema BG, Shanka GM, Lake EA, Azeze GA, Fite RO. Prevalence of acute appendicitis among patient admitted for acute abdomen in Ethiopia: systematic review and meta-analysis. Int J Surg Open. 2020;26(1):154–60.
UCLA Statistical Methods and Data Analytics [Internet]. Los Angeles, CA: Statistical Consulting Group; 2021. FAQ: What is complete or quasi-complete separation in logistic regression and what are some strategies to deal with the issue? [cited 2025 Aug 18]. Available from: https://stats.oarc.ucla.edu/other/mult-pkg/faq/general/faqwhat-is-complete-or-quasi-complete-separation-in-logistic-regression-and-what-are-some-strategies-to-deal-with-the-issue/
Kim HY, Park JH, Lee YJ, Lee SS, Jeon JJ, Lee KH. Systematic review and meta-analysis of CT features for differentiating complicated and uncomplicated appendicitis appendicitis. Radiology. 2018;287(1):104-15.
Wang X, Ding M, Wang W, Zheng X, Philips CA, Méndez-Sánchez N, et al. Association between bowel wall thickening and long-term outcomes in decompensated liver cirrhosis. Adv Ther. 2024;41(6):2217-32.
Radiopaedia [Internet]. Victoria: 2026. Acute appendicitis; 2025 [cited 2025 Jul 30]. Available from: https://radiopaedia.org/articles/acute-appendicitis-2?lang=us
Chern JY, Wong YC, Wang LJ, WU CH, Chen HW, Lin BC. Key factors for predicting appendicitis from contrast-enhanced computed tomography images obtained through multiplanar reconstruction. IJ Radiol. 2024;21(2):e146134.
Kanaka S, Mizutani S, Yokoyama Y, Matsutani T, Chihara N, Katsuno A, et al. Periappendiceal fluid collection on preoperative computed tomography can be an indication for interval appendectomy: a retrospective study. World J Emerg Surg. 2022;17(1):30.
Nikkolo C, Muuli M, Kirsimägi Ü, Lepner U. Appendicolith as a sign of complicated appendicitis:a myth or reality? a retrospective study. Eur Surg Res. 2025;66(1):1-8.
Gulcin N, Dicle MS, Gul C, Mirapoglu SL, Sahin C, Arpack M, et al. Reactive lymphoid hyperplasia mimicking acute appendicitis in children: a retrospective analysis of 259 cases. BMC Pediatr. 2025;25(1):507.
