ความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการลดลงอย่างรวดเร็วของค่าอัตราการกรองของไต ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีโรคไตเรื้อรัง ในโรงพยาบาลพะเยา

Main Article Content

ปิยรัตน์ คำมูลเมือง
ปวริศา ปัญญา
สุธิดา กรานเกตุ
ณัฐ นาเอก
กฤษฎา คนธง
พรพิมล นิตติวัฒนวิทย์

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: โรคเบาหวานชนิดที่ 2 (T2DM) เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่มีความชุกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทั่วโลก ส่งผลให้เกิดภาวะแทรกซ้อน ได้แก่ โรคไตเรื้อรัง (chronic kidney disease; CKD) การลดลงอย่างรวดเร็วของค่าอัตราการกรองของไตโดยประมาณ (estimated glomerular filtration rate; eGFR) มีความสัมพันธ์กับปัจจัยทางคลินิกและพฤติกรรมสุขภาพหลายด้าน


วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการลดลงอย่างรวดเร็วของค่าอัตราการกรองของไตโดยประมาณ (eGFR) ในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีโรคไตเรื้อรัง


วิธีการศึกษา: การศึกษาแบบย้อนหลังในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีโรคไตเรื้อรังในโรงพยาบาลพะเยา จำนวน 317 ราย โดยเก็บข้อมูลทางคลินิกย้อนหลังเป็นระยะเวลา 1 ปี วิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการลดลงของ eGFR (≥5 mL/min/1.73 m² ต่อปี) ด้วยการวิเคราะห์ถดถอยพหุแบบลอจิสติค


ผลการศึกษา: กลุ่มตัวอย่างที่มีการลดลงอย่างรวดเร็วของค่าอัตราการกรองของไต ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย
(ร้อยละ 55.4) และมีอายุเฉลี่ย 66.3 ปี มีความชุกของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีการลดลงอย่างรวดเร็ว
ของ eGFR ร้อยละ 82.3 ปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อการลดลงอย่างรวดเร็วของ eGFR อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่
ระดับความดันโลหิตตัวบน (adjusted OR 1.02, 95% CI: 1.00–1.04, p=0.015)


สรุปและข้อเสนอแนะ: การลดลงอย่างรวดเร็วของ eGFR เป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีโรคไตเรื้อรัง โดยเฉพาะในกลุ่มที่มีความดันโลหิตตัวบนสูง ดังนั้นจึงควรให้ความสำคัญกับการควบคุมความดันโลหิตเพื่อชะลอการเสื่อมของการทำงานของไตในระยะยาว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
คำมูลเมือง ป, ปัญญา ป, กรานเกตุ ส, นาเอก ณ, คนธง ก, นิตติวัฒนวิทย์ พ. ความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการลดลงอย่างรวดเร็วของค่าอัตราการกรองของไต ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีโรคไตเรื้อรัง ในโรงพยาบาลพะเยา. crmj [อินเทอร์เน็ต]. 20 เมษายน 2026 [อ้างถึง 23 เมษายน 2026];18(1):9-20. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/crmjournal/article/view/280894
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

International Diabetes Federation. IDF

Diabetes Atlas 2025 [Internet]. Brussels:

International Diabetes Federation; 2025

[cited 2025 Jun 28]. Available from:

https://diabetesatlas.org/resources/idf

diabetes-atlas-2025/

Department of Disease Control, Ministry of

Public Health. Thailand diabetes report 2024

[Internet]. Nonthaburi: Department of

Disease Control; 2024 [cited 2025 Jun 28].

Available from:

https://www.ddc.moph.go.th/uploads/files/4

pdf

Thomas MC, Brownlee M, Susztak K,

Sharma K, Jandeleit-Dahm KA, Zoungas S, et

al. Diabetic kidney disease. Nat Rev Dis

Primers. 2015;1:15018.

Coresh J, Turin TC, Matsushita K, Sang Y,

Ballew SH, Appel LJ, et al. Decline in

estimated glomerular filtration rate and

subsequent risk of end-stage renal disease

and mortality. JAMA. 2014;311(24):2518-31.

Xing J, Huang L, Ren W, Mei X. Risk factors

for rapid kidney function decline in diabetes

patients. Ren Fail. 2024;46(2):2398188.

Yamamoto R, Shinzawa M, Araki S,

Yamamoto M, Fujii N, Kitazawa T, et al.

Factors associated with rapid renal function

decline in patients with diabetic kidney

disease. Clin J Am Soc Nephrol.

;18(2):245-56.

Jitraknatee J, Ruengorn C, Nochaiwong S.

Prevalence and risk factors of chronic kidney

disease among type 2 diabetes patients: a

cross-sectional study in primary care

practice. Sci Rep. 2020;10(1):6205.

Jirawat S. Prevalence of chronic kidney

disease and risk factors associated with

reduced renal function among type 2

diabetic patients in Rong So urban health

center, Phrae Province. J Phrae Hosp. 2019;

(2): 1-15.

Furuichi K, Shimizu M, Yamanouchi M,

Hoshino J, Sakai N, Iwata Y, et al.

Clinicopathological features of fast eGFR

decliners among patients with diabetic

nephropathy. BMJ Open Diabetes Res Care.

;8(1):e001157.

Griffin TP, O'Shea PM, Smyth A, Islam MN,

Wall D, Ferguson J, et al. Burden of chronic

kidney disease and rapid decline in renal

function among adults attending a hospital

based diabetes center in Northern Europe.

BMJ Open Diabetes Res Care.

;9(1):e002125.

Theeranut A, Srina J, Sirivongs D,

Adisuksodsai D, Rattanakanokchai S,

Methakanjanasak N, Surit P. Factors

associated with rapid decline of renal

function in patients with kidney disease: a

retrospective cohort study. J Nurs Sci Health.

;41(3):108-18.

Kittinuntaponchai K, Sukkha S. Current

management of hypertension in chronic

kidney disease. J Med Health Sci.

;28(2):149-64.

Vejakama P, Ingsathit A, Attia J,

Thakkinstian A. Epidemiological study of

chronic kidney disease progression: a large

scale population-based cohort study.

Medicine (Baltimore). 2015;94(4):e475

Grams ME, Yang W, Rebholz CM, Wang X,

Porter AC, Inker LA, et al. Risks of adverse

events in advanced CKD: the chronic renal

insufficiency cohort (CRIC) study. Am J

Kidney Dis. 2017;70(3):337-46.

Utsumi K, Katsura K, Iino Y, Katayama Y.

Blood pressure control in patients with

chronic kidney disease. J Nippon Med Sch.

;79(2):111-4.

Boontakanon J. Factors associated with

Rapid decline of Renal function in Patients

with CKD stage 3-4 at Kasetsomboon Hospital,

Chaiyaphum. Regional Health Promotion

Center 9 Journal. 2023.17(1):14-27.

Poomsalood N, Satirapoj B. Long-term

follow-up of decline glomerular filtration

rate in type 2 diabetic patients. Royal Thai

Army Medical Journal. 2016;69(4):159-66.

Boonpradab A, Pitsawong W. Prevalence

and factors associated with chronic kidney

disease in Phanomdongrak Chalermprakiet

th Anniversary Hospital. Surin Province

Surin Hosp Med Journal. 2019;34(2):205-16.

Nongwa T, Vonok L. Risk Factors for

Progression from Stage 3 to Stage 4 Chronic

Kidney Disease in Patients with Type 2

Diabetes Mellitus at Phimai Hospital, Nakhon

Ratchasima Province: a retrospective cohort

study. Regional Health Promotion Center 9

Journal. 2025;19(2):701-15.