ความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการลดลงอย่างรวดเร็วของค่าอัตราการกรองของไต ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีโรคไตเรื้อรัง ในโรงพยาบาลพะเยา
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความเป็นมา: โรคเบาหวานชนิดที่ 2 (T2DM) เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่มีความชุกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทั่วโลก ส่งผลให้เกิดภาวะแทรกซ้อน ได้แก่ โรคไตเรื้อรัง (chronic kidney disease; CKD) การลดลงอย่างรวดเร็วของค่าอัตราการกรองของไตโดยประมาณ (estimated glomerular filtration rate; eGFR) มีความสัมพันธ์กับปัจจัยทางคลินิกและพฤติกรรมสุขภาพหลายด้าน
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการลดลงอย่างรวดเร็วของค่าอัตราการกรองของไตโดยประมาณ (eGFR) ในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีโรคไตเรื้อรัง
วิธีการศึกษา: การศึกษาแบบย้อนหลังในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีโรคไตเรื้อรังในโรงพยาบาลพะเยา จำนวน 317 ราย โดยเก็บข้อมูลทางคลินิกย้อนหลังเป็นระยะเวลา 1 ปี วิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการลดลงของ eGFR (≥5 mL/min/1.73 m² ต่อปี) ด้วยการวิเคราะห์ถดถอยพหุแบบลอจิสติค
ผลการศึกษา: กลุ่มตัวอย่างที่มีการลดลงอย่างรวดเร็วของค่าอัตราการกรองของไต ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย
(ร้อยละ 55.4) และมีอายุเฉลี่ย 66.3 ปี มีความชุกของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีการลดลงอย่างรวดเร็ว
ของ eGFR ร้อยละ 82.3 ปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อการลดลงอย่างรวดเร็วของ eGFR อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่
ระดับความดันโลหิตตัวบน (adjusted OR 1.02, 95% CI: 1.00–1.04, p=0.015)
สรุปและข้อเสนอแนะ: การลดลงอย่างรวดเร็วของ eGFR เป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีโรคไตเรื้อรัง โดยเฉพาะในกลุ่มที่มีความดันโลหิตตัวบนสูง ดังนั้นจึงควรให้ความสำคัญกับการควบคุมความดันโลหิตเพื่อชะลอการเสื่อมของการทำงานของไตในระยะยาว
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
International Diabetes Federation. IDF
Diabetes Atlas 2025 [Internet]. Brussels:
International Diabetes Federation; 2025
[cited 2025 Jun 28]. Available from:
https://diabetesatlas.org/resources/idf
diabetes-atlas-2025/
Department of Disease Control, Ministry of
Public Health. Thailand diabetes report 2024
[Internet]. Nonthaburi: Department of
Disease Control; 2024 [cited 2025 Jun 28].
Available from:
https://www.ddc.moph.go.th/uploads/files/4
Thomas MC, Brownlee M, Susztak K,
Sharma K, Jandeleit-Dahm KA, Zoungas S, et
al. Diabetic kidney disease. Nat Rev Dis
Primers. 2015;1:15018.
Coresh J, Turin TC, Matsushita K, Sang Y,
Ballew SH, Appel LJ, et al. Decline in
estimated glomerular filtration rate and
subsequent risk of end-stage renal disease
and mortality. JAMA. 2014;311(24):2518-31.
Xing J, Huang L, Ren W, Mei X. Risk factors
for rapid kidney function decline in diabetes
patients. Ren Fail. 2024;46(2):2398188.
Yamamoto R, Shinzawa M, Araki S,
Yamamoto M, Fujii N, Kitazawa T, et al.
Factors associated with rapid renal function
decline in patients with diabetic kidney
disease. Clin J Am Soc Nephrol.
;18(2):245-56.
Jitraknatee J, Ruengorn C, Nochaiwong S.
Prevalence and risk factors of chronic kidney
disease among type 2 diabetes patients: a
cross-sectional study in primary care
practice. Sci Rep. 2020;10(1):6205.
Jirawat S. Prevalence of chronic kidney
disease and risk factors associated with
reduced renal function among type 2
diabetic patients in Rong So urban health
center, Phrae Province. J Phrae Hosp. 2019;
(2): 1-15.
Furuichi K, Shimizu M, Yamanouchi M,
Hoshino J, Sakai N, Iwata Y, et al.
Clinicopathological features of fast eGFR
decliners among patients with diabetic
nephropathy. BMJ Open Diabetes Res Care.
;8(1):e001157.
Griffin TP, O'Shea PM, Smyth A, Islam MN,
Wall D, Ferguson J, et al. Burden of chronic
kidney disease and rapid decline in renal
function among adults attending a hospital
based diabetes center in Northern Europe.
BMJ Open Diabetes Res Care.
;9(1):e002125.
Theeranut A, Srina J, Sirivongs D,
Adisuksodsai D, Rattanakanokchai S,
Methakanjanasak N, Surit P. Factors
associated with rapid decline of renal
function in patients with kidney disease: a
retrospective cohort study. J Nurs Sci Health.
;41(3):108-18.
Kittinuntaponchai K, Sukkha S. Current
management of hypertension in chronic
kidney disease. J Med Health Sci.
;28(2):149-64.
Vejakama P, Ingsathit A, Attia J,
Thakkinstian A. Epidemiological study of
chronic kidney disease progression: a large
scale population-based cohort study.
Medicine (Baltimore). 2015;94(4):e475
Grams ME, Yang W, Rebholz CM, Wang X,
Porter AC, Inker LA, et al. Risks of adverse
events in advanced CKD: the chronic renal
insufficiency cohort (CRIC) study. Am J
Kidney Dis. 2017;70(3):337-46.
Utsumi K, Katsura K, Iino Y, Katayama Y.
Blood pressure control in patients with
chronic kidney disease. J Nippon Med Sch.
;79(2):111-4.
Boontakanon J. Factors associated with
Rapid decline of Renal function in Patients
with CKD stage 3-4 at Kasetsomboon Hospital,
Chaiyaphum. Regional Health Promotion
Center 9 Journal. 2023.17(1):14-27.
Poomsalood N, Satirapoj B. Long-term
follow-up of decline glomerular filtration
rate in type 2 diabetic patients. Royal Thai
Army Medical Journal. 2016;69(4):159-66.
Boonpradab A, Pitsawong W. Prevalence
and factors associated with chronic kidney
disease in Phanomdongrak Chalermprakiet
th Anniversary Hospital. Surin Province
Surin Hosp Med Journal. 2019;34(2):205-16.
Nongwa T, Vonok L. Risk Factors for
Progression from Stage 3 to Stage 4 Chronic
Kidney Disease in Patients with Type 2
Diabetes Mellitus at Phimai Hospital, Nakhon
Ratchasima Province: a retrospective cohort
study. Regional Health Promotion Center 9
Journal. 2025;19(2):701-15.