ประสบการณ์และความหมายความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุ
คำสำคัญ:
ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง, ผู้สูงอายุ, เขตเมือง, ประสบการณ์, ปรากฏการณ์วิทยาบทคัดย่อ
บทนำ: การเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย จิตใจและสังคมของผู้สูงอายุ นำไปสู่ประสบการณ์และการให้ความหมายความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุแต่ละรายที่แตกต่างกัน
วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อทำความเข้าใจความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองจากประสบการณ์ของผู้สูงอายุในเขตเมือง
ระเบียบวิธีวิจัย: ระเบียบวิธีปรากฏการณ์วิทยากลุ่มผู้ให้ข้อมูลเป็นผู้สูงอายุอายุ 60 ปีขึ้นไป ที่อาศัยในเขตเมือง จำนวน 14 คน มาจากการคัดเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกกึ่งโครงสร้างและการบันทึกภาคสนาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เชิงใจความหลัก
ผลการวิจัย: ประสบการณ์ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุประกอบด้วย 4 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1) บทบาท และหน้าที่ 2) การพึ่งพาตนเองและศักดิ์ศรีความเป็นบุคคล 3) การมีส่วนร่วมทางสังคม และ 4) ปัจจัยภายในและจิตวิญญาณ
สรุปผล: ผู้สูงอายุในเขตเมืองสร้างการรับรู้ความหมายการมีคุณค่าในตนเองจากการตีความชีวิตอย่างมีความหมายผ่านประสบการณ์ชีวิตที่เชื่อมโยงความสำเร็จในอดีต การรักษาความสัมพันธ์กับสังคม และการยอมรับความจริงของชีวิตภายใต้บริบทสังคมเมืองที่เปลี่ยนไป
ข้อเสนอแนะ: ข้อสรุปที่ได้จากการศึกษาสามารถนำไปเป็นแนวทางในการสร้างกิจกรรมทางสังคมสำหรับผู้สูงอายุและกิจกรรมที่ส่งเสริมศักยภาพและการพึ่งพาตนเอง เพื่อคงไว้ซึ่งความรู้สึกมีคุณค่าและศักดิ์ศรีของผู้สูงอายุ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
National Statistical Office of Thailand. The 2024 survey of the older person in Thailand [internet]. 2024 [cited 2025 Oct 1]. Available from: https://www.nso.go.th/nsoweb /storage/survey_detail/2025/20241209145003_27188.pdf (in Thai)
Gray R, Pattaravanich U, Chamchan C, Suwannoppakao R. New concept of older persons: The psycho-social and health perspective [internet]. 2013 [cited 2026 Feb 1]. Available from: https://ipsr.mahidol.ac.th/wp-content/uploads/2022/03/Report-File-419.pdf.
Coopersmith S. The antecedents of self-esteem. Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press; 1981.
Erikson EH. The life cycle completed. New York: W. W. Norton & Company; 1997.
Jankaew P, Duangphasuk U, Hirunkhro B. Factors related to quality of life among the elderly in Bang Khonthi District, Samut Songkhram Province. Journal of Research for Health Improvement and Quality of Life 2023;3(2):60–71. (in Thai)
Puyané M, Chabrera C, Camón E, Cabrera E. Uncovering the impact of loneliness in ageing populations: A comprehensive scoping review. BMC Geriatrics 2025;25(1):244. doi: 10.1186/s12877-025-05846-4.
McCarthy JM, Erdogan B, Bauer TN, Kudret S, Campion E. All the lonely people: An integrated review and research agenda on work and loneliness. Journal of Management 2026;52(1):283-330.
Urairat M, Dhammasaccakarn W. Activities for promoting self-esteem among the elderly in Khlong Hae Municipality, Hat Yai District, Songkhla Province. The Journal of Educational Innovation and Research 2024;8(3):1609-24 (in Thai)
Cherwanitchakorn S, Shuaytong P, Karuhadej P. Associated factors of self-esteem of the elderly in Bangnangli Sub-district, SamutSongkhram Province. Chulalongkorn Medical Journal 2018;62(1):119-33. (in Thai)
Sunonthanam N. The self-esteem of the elderly through line application. Journal of The Royal Thai Army Nurses 2020;21(2):84-92. (in Thai)
Braun V, Clarke V. Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology 2006;3(2):77–101.
Srirot N, Sohsomboon P. Establishing trustworthiness in qualitative research in science classrooms. Journal of Teacher Professional Learning Community (JTPLC) 2025;5(2):65-76. (in Thai)
Olmos-Vega FM, Stalmeijer RE, Varpio L, Kahlke R. A practical guide to reflexivity in qualitative research: AMEE guide no. 149. Medical Teacher 2023;45(3):241-51. doi: 10.1080/0142159X.2022.2057287.
Aunkamol P. Social participation, self-esteem and life satisfaction of the elderly at Jatuchak District in Bangkok Metropolitan. Journal of Social Sciences Srinakharinwirot University 2019;22(1):125-36. (in Thai)
Chaisang U, Chaisang N, Intharachuti W, Chaeadae A, Booraka H. Self-esteem and guidelines for enhancing self-esteem among elderly in Yala City Municipality, Yala Province. Journal of Council of Community Public Health 2023;5(3):140–50. (in Thai)
Baljay Y, Srangthaisong D, Kerdmakmee C. Self-esteem experiences among older adults with chronic illness in urban areas. Journal of Preventive Medicine Association of Thailand 2021;9(3):351–64. (in Thai)
Essid L, Anes R. Low self-esteem in older adults and associated factors: A descriptive and analytical study. Psychiatry and Psychological Disorders 2025;4(2):1-7.
Babazadeh T, Ranjbaran S, Pourrazavi S, Maleki Chollou K, Nadi A, Tazekand ES. Self-efficacy, self-esteem, and happiness in older adults: A cross-sectional study. PLoS One 2025;20(3):e0319269. doi: 10.1371/journal.pone.0319269.
Srijai K, Wongsawat P. Factors influencing risks of depression among urban elderly in Phitsanulok Province. Journal of Public Health and Development 2023;21(3):181–89. (in Thai)
Ahmed SK. Sample size for saturation in qualitative research: Debates, definitions, and strategies. Journal of Medicine, Surgery, and Public Health 2025;5:100171.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล (วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล (วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ) ไม่สามารถนำไปตีพิมพ์ซ้ำในวารสารฉบับอื่น
