ความถูกต้องแม่นยำของผลเซลล์วิทยาจากการเจาะดูดด้วยเข็มเล็ก เพื่อวินิจฉัยโรคของก้อนที่ต่อมไทรอยด์ในโรงพยาบาลสงขลา

บทคัดย่อ

          ความเป็นมา: ก้อนไทรอยด์ (Thyroid nodule) เป็นภาวะที่พบได้บ่อยในเวชปฏิบัติ โดยอุบัติการณ์การตรวจคัดกรองพบร้อยละ 4–76 ขึ้นอยู่กับวิธีการตรวจคัดกรอง ก้อนไทรอยด์ส่วนใหญ่เป็นรอยโรคไม่ร้ายแรง แต่ประมาณร้อยละ 5–10 อาจเป็นมะเร็งต่อมไทรอยด์ ทำให้การวินิจฉัยที่ถูกต้องแม่นยำมีความสำคัญในการวางแผนการรักษา การเจาะดูดด้วยเข็มขนาดเล็ก (Fine Needle Aspiration Cytology: FNAC) ถือเป็นวิธีมาตรฐานเบื้องต้นในการประเมินก้อนไทรอยด์ แต่เนื่องจากค่าการทำนายโรคที่แตกต่างกันออกไป ขึ้นกับความชำนาญในการเจาะดูด ตัวอย่างที่ส่งตรวจและประสบการณ์ในการอ่านแปลผลทำให้แต่ละโรงพยาบาลจึงมีค่าการทำนายโรคแตกต่างกันไป วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินความถูกต้องแม่นยำของ FNAC ในการวินิจฉัยรอยโรคของก้อนไทรอยด์ โดยเปรียบเทียบกับผลพยาธิวิทยาจากชิ้นเนื้อ ซึ่งเป็นวิธีมาตรฐาน (gold standard) วิธีการศึกษา: การวิจัยทำในรูปแบบการศึกษาเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง รวบรวมข้อมูลผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลสงขลา ระหว่างวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2562 ถึง 31 สิงหาคม พ.ศ. 2568  ผลการศึกษา: ผู้ป่วยทั้งหมด 274 ราย ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 91.6) อายุเฉลี่ย 49.86 ปี ผลการศึกษาพบว่า FNAC มีความไวร้อยละ 81.36 ความจำเพาะร้อยละ 77.08 ค่าพยากรณ์ความถูกต้องของผลบวกร้อยละ 68.57 ค่าพยากรณ์ ความถูกต้องของผลลบร้อยละ 87.06 และค่าความถูกต้องโดยรวมร้อยละ 78.71 พร้อมระดับความสอดคล้องกับผลพยาธิวิทยาในระดับปานกลางถึงดี (Cohen’s kappa = 0.564) นอกจากนี้ยังพบว่า  ก้อนเดี่ยวและก้อนที่มีขนาดใหญ่มีความสัมพันธ์ต่อการเกิดมะเร็งอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สรุป: ผลการศึกษานี้สนับสนุนว่า FNAC เป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพสำหรับการคัดกรองและช่วยวางแผนการรักษาผู้ป่วยที่มีก้อนไทรอยด์ในบริบทของโรงพยาบาลสงขลา