ปัจจัยส่วนผสมทางการตลาดที่มีผลต่อการใช้บริการทันตกรรม: การศึกษาภาคตัดขวางที่คลินิกทันตกรรมนักศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยส่วนผสมทางการตลาดที่มีผลต่อการใช้บริการทันตกรรมของผู้รับบริการที่คลินิกทันตกรรมนักศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และเปรียบเทียบปัจจัยส่วนผสมทางการตลาดจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคลของผู้รับบริการทันตกรรม (เพศ อายุ อาชีพ ระดับการศึกษา รายได้ และวิธีการชำระค่าบริการ)
วัสดุอุปกรณ์และวิธีการ: การวิจัยนี้เป็นเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางโดยเก็บรวบรวมข้อมูลผ่านแบบสอบถามออนไลน์จากผู้รับบริการที่คลินิกทันตกรรมนักศึกษา จำนวน 394 คน ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ – เมษายน พ.ศ. 2568 ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาในรูปแบบการแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยง เบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมานด้วยการทดสอบด้วยแมน-วิทนีย์ ยู และครัสคาล-วาลลิส
ผล: ปัจจัยส่วนผสมทางการ ตลาด 3 อันดับแรก ที่มีผลต่อการมาใช้บริการทางทันตกรรมที่คลินิกทันตกรรมนักศึกษา ได้แก่ หลักฐานทางกายภาพ บุคลากร ผลิตภัณฑ์และบริการ ตามลำดับ และปัจจัยที่มีผลน้อยที่สุด ได้แก่ การส่งเสริมการตลาด โดยพบว่าผู้รับบริการทันตกรรมที่มีอายุ อาชีพ ระดับการศึกษา รายได้ และวิธีชำระค่าบริการแตกต่างกัน มีผลต่อระดับความคิดเห็นเกี่ยวกับปัจจัยส่วนผสมทางการตลาดในการรับบริการทางทันตกรรมที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
บทสรุป: ปัจจัยส่วนผสมทางการตลาดมีผลต่อการมาใช้บริการทันตกรรมที่คลินิกทันตกรรมนักศึกษา ทั้งนี้ระดับความเห็นต่อปัจจัยดังกล่าวมีความสัมพันธ์กับปัจจัยส่วนบุคคล ซึ่งข้อมูลดังกล่าวนับ เป็นข้อมูลนำเข้าที่สำคัญประการหนึ่ง เพื่อนำไปใช้ในกระบวนการปรับปรุงคุณภาพบริการและพัฒนากลยุทธ์ทางการตลาดของคลินิกทันตกรรมนักศึกษาให้ตอบสนองตามความต้องการของผู้ใช้บริการต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ทีได้รับการลงตีพิมพ์ในวิทยาสารทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่นถือเป็นลิขสิทธิ์เฉพาะของคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร จากคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่นก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
Faculty of Dentistry, Thammasat University [Internet]. Pathum Thani: The Faculty; 2025 [updated 2025 Apr; cited 2025 Aug 6]. Available from: http://www.dentistry.tu.ac.th/
Dental Professional Assessment and Certification Center [Internet]. Bangkok: Private Dentist Association of Thailand; 2025 [updated 2025 Apr; cited 2025 Aug 6]. Available from: http://www.cda.or.th/
Chongkonsatit W, Wongsinphaibon N, Kurupakorn A, Urairoekkun K, Noimanee K. 7Cs marketing mix factors in a dental school comprehensive care clinic: a confirmatory factor analysis. Mahidol Dent J. 2022;42(1):13-24.
Zeithaml VA, Bitner MJ, Gremler DD. Services marketing: integrating customer focus across the firm. 7th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2018.
Pongpanich S. Factors influencing Thais in choosing dental clinics – a study on marketing communication through social media [dissertation]. Bangkok: Thammasat University; 2022.
Loatha B. Marketing mix strategies affecting to choose private hospital inpatient in Samut Prakan province [dissertation]. Bangkok: Sukhothai Thammathirat Open University; 2016.
Muanprasat D. Factors influencing decision on dentures among the elderly in Chanuman district [dissertation]. Bangkok: Sukhothai Thammathirat Open University; 2020.
Laiwisetkul S. Marketing mixed factors affecting decision making of patients on orthodontics service in dental clinic in Bangyai district, Nonthaburi province [dissertation]. Bangkok: Sukhothai Thammathirat Open University; 2013.
Wongchantra D. Factors affecting customers satisfaction in dental clinics within the Bangkok metropolis and its surrounding provinces [dissertation]. Bangkok: Mahidol University; 2022.
Terttrisorn K. Marketing mix factors influencing the decision of choosing dental service at BIDC [dissertation]. Bangkok: Mahidol University; 2017.
Siripipatthanakul S, Puttharak S. Marketing mix analysis in private dental healthcare service sector. Int J Trend Sci Res Dev. 2021;5(5):827-31.
Roscoe JT. Fundamental research statistics for the behavioral sciences. 2nd ed. New York: Holt, Rinehart and Winston; 1969.
Kotler P. Marketing management. 11th ed. London: Pearson Education; 2003.
Serirat S, et al. Marketing strategies: marketing management and case studies. Bangkok: Diamond in Business World; 1992.
Samerjai C. Customer behavior. Bangkok: SE-ED Education; 2007.
Maslow AH. A theory of human motivation. Psychol Rev. 1943;50(4):370-96.
McCarthy EJ. Basic marketing: a managerial approach. Homewood (IL): Richard D. Irwin; 1960.
Nattasetsakul S, Ratchakom W, Kheytui W. Factors that influence decision making about getting dental treatment in Faculty of Dentistry, Mahidol University. Mahidol R2R E-Journal. 2018;5(1):131-50.
Quaranta A, Wang LH. Applying the 7 Ps of marketing to enhance dental practice operations and success. Ann Stomatol (Roma). 2024;15(2):94.
Parasuraman A, Zeithaml VA, Berry LL. SERVQUAL: a multiple-item scale for measuring consumer perceptions of service quality. J Retailing. 1988;64(1):12-40.
Revilla MA, Saris WE, Krosnick JA. Choosing the number of categories in agree–disagree scales. Sociol Methods Res. 2014;43(1):73-97.
DeCastellarnau A. A classification of response scale characteristics that affect data quality: a literature review. Qual Quant. 2018;52(4):1523-59.
Krumpal I. Determinants of social desirability bias in sensitive surveys: a literature review. Qual Quant. 2013;47(4):2025-47.
Su S, Lipsky MS, Licari FW, Hung M. Comparing oral health behaviors of men and women in the United States. J Dent. 2022;122:104157. doi: 10.1016/j.jdent.2022.104157.
Lipsky MS, Su S, Crespo CJ, Hung M. Men and oral health: a review of sex and gender differences. Am J Mens Health. 2021;15(3): 15579883211016361.doi:10.1177/15579883211016361.
Chareankul N, Keadvichai L, Toopgajank S. Factors associated with oral health behavior of dental service: case study Waing Sa Crown Prince Hospital. JIRCS. 2018;3(2):12-22.
Charoenwong C, Hiransomboon K. Service marketing mix factors in using dental clinic services of customers in central region. J Bus Adm Assoc Thail. 2022;12(1):82-93.
Thammasat University. Student active dashboard [Internet]. Bangkok: Thammasat University; 2025 [cited 2025 Apr]. Available from: https://reg.tu.ac.th/Dashboard/Student ActiveDashboard
Lipsky MS, Singh T, Zakeri G, Hung M. Oral health and older adults: a narrative review. Dent J (Basel). 2024;12(2):30. doi: 10.3390/dj12020030.
Gielen AC, McDonald EM, Gary TL. Using the health belief model to promote healthy behaviors. Health Educ Res. 2008;23(5):688-700.
National Statistical Office. Thailand statistical system [Internet]. Bangkok: NSO; 2024 [cited 2024 Apr]. Available from: http://www.nso.go.th
Paek SC, Zhang NJ. Determinants of the low use of Thailand's Universal Coverage Scheme: a national cross-sectional study. Front Public Health. 2024;12:1475319. doi: 10.3389/fpubh. 2024.1475319.
Wattanapisit A, Saengow U. Patients' perspectives regarding hospital visits in the universal health coverage system of Thailand: a qualitative study. Asia Pac Fam Med. 2018;17:9. doi: 10.1186/s12930-018-0046-x.
Booms B, Bitner M. Marketing services by managing the environment. Cornell Hotel Restaur Adm Q. 1982;23(1):13-24.
Pattanakijjaruk K, Chankong W, Pensirinapa N. Marketing mixed factors for making decision on dental service of the patients in Phayuhakiri hospital, Nakornsawan province. In: Proceedings of the 2nd STOU Graduate Research Conference; 2012 Sep 4-5; Bangkok, Thailand. Nonthaburi: Sukhothai Thammathirat Open University; 2012. p. 1-13.
Pradubmook S, Chaiprasit K. Factors influencing 7 P’s marketing mix on customers decision making at HRH Princess Mahachakri Sirindhorn medical center. Panyapiwat J Soc Technol. 2019;11(1):81-90.
Hosagoan C, Deeprasertkul N. Impacts of copayment in civil service medical benefits on dental care utilization among patients in an extended-hour clinic. Chula Dent J. 2001;24(1):45-53.
Lee WI, Shi BY. Application of neural networks to recognize profitable customers for dental services marketing—a case of dental clinics in Taiwan. Expert Syst Appl. 2009;36(1):199-208.
