ประสิทธิผลของการนวดราชสำนักร่วมกับการประคบสมุนไพรต่อระดับความเจ็บปวดและองศาการเคลื่อนไหวของข้อในผู้ป่วยโรคหัวไหล่ติด
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทนำและวัตถุประสงค์: โรคข้อไหล่ติดเกิดจากเยื่อบุข้ออักเสบเรื้อรังและหนาตัวขึ้นภายในปลอกหุ้มข้อทำให้ช่องข้อต่อแคบลงจนเกิดการจำกัดการเคลื่อนไหวเนื่องจากภาวะข้อไหล่ยึดติด มีชื่อเรียกทางหัตถเวชกรรมไทยว่า “โรคหัวไหล่ติด” แบ่งเป็น 2 ชนิด คือ หัวไหล่ติดเฉียบพลันและหัวไหล่ติดเรื้อรัง งานวิจัยในอดีตได้รายงานประสิทธิผลของการนวดราชสำนักร่วมกับการประคบสมุนไพรในการลดระดับอาการปวด และเพิ่มการเคลื่อนไหวของคอและข้อเข่าอย่างมีนัยสำคัญ ขณะที่การรายงานประสิทธิผลในกลุ่มผู้ป่วยโรคหัวไหล่ติดยังมีจำนวนจำกัด งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์ในการศึกษาประสิทธิผลของการนวดราชสำนักร่วมกับการประคบสมุนไพร โดยเป็นการศึกษาแบบกึ่งทดลองเบื้องต้น ในผู้ป่วยโรคหัวไหล่ติดเรื้อรังกลุ่มเดียว วัดผลก่อนและหลังการทดลอง โดยได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม (เลขที่ 319-317/2566)
วิธีการศึกษา: เพื่อศึกษาประสิทธิผลของการนวดราชสำนักร่วมกับการประคบสมุนไพรต่อระดับความเจ็บปวดและองศาการเคลื่อนไหวของหัวไหล่ทุกทิศทาง (ท่ายกแขนขึ้นไปด้านหน้า ท่ายกแขนขึ้นไปด้านหลัง ท่ากางแขน ท่าหุบแขน ท่าหมุนหัวไหล่เข้า และท่าหมุนหัวไหล่ออก) ในผู้เข้าร่วมวิจัยโรคหัวไหล่ติดเรื้อรังจำนวน 30 คน ได้รับการรักษา 8 ครั้ง (สัปดาห์ละ 2 ครั้ง) ติดต่อกัน 4 สัปดาห์ ประเมินผลก่อนการรักษา หลังการรักษาในสัปดาห์ที่ 4 และติดตามผลหลังการรักษาในสัปดาห์ที่ 6 วิเคราะห์ผลทางสถิติด้วย paired samples t-test
ผลการศึกษา: ผู้เข้าร่วมวิจัยส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุระหว่าง 50-69 ปี เป็นโรคหัวไหล่ติดข้างขวามากที่สุด ทั้งนี้ค่าเฉลี่ยระดับความเจ็บปวดของหัวไหล่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) โดยก่อนการรักษา: X̄ = 4.47 ± 0.33 หลังการรักษาในสัปดาห์ที่ 4: X̄ = 2.61 ± 0.45 ติดตามผลหลังการรักษาในสัปดาห์ที่ 6: X̄ = 2.40 ± 0.44 ขณะที่ค่าเฉลี่ยองศาการเคลื่อนไหวของหัวไหล่เพิ่มขึ้นทุกทิศทางอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) โดยพบว่า ท่ายกแขนขึ้นไปด้านหน้า ก่อนการรักษา: X̄ = 105.83 ± 6.24 องศา หลังการรักษาในสัปดาห์ที่ 4: X̄ = 119.50 ± 5.55 องศา ติดตามผลหลังการรักษาในสัปดาห์ที่ 6: X̄ = 121.2 ± 6.88 องศา ท่ายกแขนขึ้นไปด้านหลัง ก่อนการรักษา: X̄ = 29.30 ± 5.56 องศา หลังการรักษาในสัปดาห์ที่ 4: X̄ = 39.70 ± 5.01 องศา ติดตามผลหลังการรักษาในสัปดาห์ที่ 6: X̄ = 41.20 ± 3.66 องศา ท่ากางแขน ก่อนการรักษา: X̄ = 80.06 ± 5.49 องศา หลังการรักษาในสัปดาห์ที่ 4: X̄ = 93.63 ± 5.36 องศา ติดตามผลหลังการรักษาในสัปดาห์ที่ 6: X̄ = 92.90 ± 6.09 องศา ท่าหุบแขน ก่อนการรักษา: X̄ = 15.64 ± 4.12 องศา หลังการรักษาในสัปดาห์ที่ 4: X̄ = 24.11 ± 5.26 องศา ติดตามผลหลังการรักษาในสัปดาห์ที่ 6: X̄ = 23.77 ± 4.96 องศา ท่าหมุนหัวไหล่เข้า ก่อนการรักษา: X̄ = 29.30 ± 4.92 องศา หลังการรักษาในสัปดาห์ที่ 4: X̄ = 37.73 ± 4.78 องศา ติดตามผลหลังการรักษาในสัปดาห์ที่ 6: X̄ = 37.10 ± 4.42 องศา และท่าหมุนหัวไหล่ออก ก่อนการรักษา: X̄ = 27.36 ± 5.05 องศา หลังการรักษาในสัปดาห์ที่ 4: X̄ = 37.16 ± 5.68 องศา ติดตามผลหลังการรักษาในสัปดาห์ที่ 6: X̄ = 36.20 ± 5.55 องศา
อภิปรายผล: การนวดราชสำนักร่วมกับการประคบสมุนไพรเป็นทางเลือกหนึ่งของการรักษาโรคทางระบบกล้ามเนื้อและโครงสร้างที่ได้รับการยอมรับอย่างแพร่หลายในประเทศไทย มีประสิทธิผลในการเพิ่มการไหลเวียนเลือดและน้ำเหลืองและเพิ่มการผ่อนคลาย ลดความตึงตัวของเนื้อเยื่อ ลดระดับความเจ็บปวด ลดการอักเสบเรื้อรังของหัวไหล่และเพิ่มองศาการเคลื่อนไหวของหัวไหล่ได้ทุกทิศทางเมื่อได้รับการรักษาต่อเนื่อง 8 ครั้ง (สัปดาห์ละ 2 ครั้ง) จำนวน 4 สัปดาห์
ข้อสรุปและข้อเสนอแนะ: การนวดร่วมกับการประคบสมุนไพรมีประสิทธิผลในการลดระดับความเจ็บปวดและเพิ่มองศาการเคลื่อนไหวของหัวไหล่ทุกทิศทาง ในการศึกษาครั้งต่อไปควรศึกษาเปรียบเทียบระหว่างการนวดร่วมกับการประคบสมุนไพรกับการรักษาตามแนวทางมาตรฐานของการแพทย์แผนปัจจุบัน และเพิ่มจำนวนผู้เข้าร่วมวิจัยให้มากขึ้น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Dictionary of Medical and Pharmaceutical science, Royal Institute of Thailand. 2nd ed. Bangkok: The WarVeterans Organization of Thailand Publishing; 2010. Hua Lai Thid; p. 268. (In Thai)
Supcharoen P, Limtiyayothin A, Manosil U. Nuad Thai (court-type Thai traditional massage) training manual. 1st ed. Bangkok: Sam Chareon publishing; 2006. 187 p. (in Thai)
Deewiset K, editor. Lines, points and diseases in the theory of Nuad Thai (Thai traditional massage). 1st ed. Bangkok: Printing Mill Office, War Veterans Organization of Thailand; 1995. 88 p. (in Thai)
Suwannatrai U, editor. Thai therapeutic massage (Nuad Thai or Court-type Thai traditional massage). 1st ed. Bangkok: Suphawanich Publishing; 2003. 190 p. (in Thai)
Supcharoen P, editor. Nuad Thai (court-type Thai traditional massage) handbook. 1st ed. Bangkok: Samcharoen Panich; 2007. 199 p. (in Thai)
Limtiyayothin A, Limtiyayothin S, Sookmaitri K, Premkamon K, Wisessutthimon P, Worrathamphitak T, Fonrieng S. Nuad Thai (court-type Thai traditional massage) training manual. 1st ed. Bangkok: PK Max Design; 2015. 255 p. (in Thai)
Sukhothai Thammathirat Open University. Nuad Thai (Thai traditional massage). 5th ed. Nonthaburi: Office of the University Press, Sukhothai Thammathirat Open University; 2010. 496 p. (in Thai)
Kowatanamongkon K. Prevalence and associated factors of frozen shoulder among patients at family practice medicine center in Phra Nakhon Si Ayutthaya hospital. JPMAT. 2019;9(1):59-72. (in Thai)
Sigh H, Goyal M. Physiotherapeutic management of adhesive capsulitis: a review of literature. Int J Physio-ther Res. 2016;4(6):1719-27.
Barua SK, Alam Z. Phonophoresis in adhesive capsulitis (frozen shoulder). Chattagram Maa-O-Shishu Hosp Med Coll J. 2014;13(1):60-4.
Margaretha van de Laar S, Zwaal P. Management of the frozen shoulder. Orthop Res Rev. 2014;6:81-90.
Bal A, Eksioglu E, Gulec B, Aydog E, Gurcay E, Cakci A. Effectiveness of corticosteroid injection in adhesive capsulitis. Clin Rehabil. 2008;22(6):503-12. doi: 10.1177/0269215508086179
Vermeulen HM, Rozing PM, Obermann WR, Cessie SL, Vliet Vlieland TP. Comparison of high-grade and low-grade mobilization techniques in the management of adhesive capsulitis of the shoulder: randomized controlled trial. Phys Ther. 2006;86(3):355-68.
Eid A. Miniopen coracohumeral ligament release and manipulation for idiopathic frozen shoulder. Int J Shoulder Surg. 2012;6(3):90-6.
Wajanavisit W, Woratanarat P, Kijkunasathian S, Laoha-jaroensombat S, Suppaphol S, editor. Orthopaedics. 1st ed. Bangkok: Holistic publishing; 2007. 582 p. (in Thai)
Thattanon D, Chotanaphuthi T, Kukiattinun S, editor. Orthopaedics for medical students. 1st ed. Bangkok: Nam Akson Printing House; 2005. 496 p. (in Thai)
Phimarn R. Physical therapy for frozen shoulder. Chula Med Bull. 2019;1(4):425-38. (in Thai)
Pansuan C. The comparison treatment with frozen shoulder by passive stretching and elastic exercise technique. Journal of Medical and Public Health Region 4. 2009;11(1):115-20. (in Thai)
Ebadi S, Forogh B, Fallah E, Ghazani AB. Does ultrasound therapy add to the effects of exercise and mobilization in frozen shoulder? A pilot randomized double-blind clinical trial. J Bodyw Mov Ther. 2017;21(4):781-7.
Clement RG, Ray AG, Davidson C, Robinson CM, Perks FJ. Frozen shoulder: long-term outcome following arthrographic distension. Acta orthopaedica Belgica. 2013;79(4):368-74.
Reid SA, Rivett DA, Katekar MG, Callister R. Comparison of mulligan sustained natural apophyseal glides and maitland mobilizations for treatment of cervicogenic dizziness: a randomized controlled trial. Phys Ther. 2014;94(4):466-76.
Shah N, Lewis M. Shoulder adhesive capsulitis: systematic review of randomised trials using multiple corticosteroid injections. Br J Gen Pract. 2007;57(541):662-7.
Neviaser AS, Neviaser RJ. Adhesive capsulitis of the shoulder. J Am Acad Orthop Surg. 2011;19(9):536-42.
Kelley MJ, McClure PW, Leggin BG. Frozen shoulder: evidence and a proposed model guiding rehabilitation. J Orthop Sports Phys Ther. 2009;39(2):135–48.
Wanmanee S, Prasartwuth O. Effectiveness of shoulder stabilizing exercises inpatients with adhesive capsulitis. Thai J Phys Ther. 2009;41(3):112–28. (in Thai)
Raksapol T. Effectiveness of scapular stabilization exercise with conventional physiotherapy for the frozen shoulder, Maharat Nakhon Ratchasima Hospital. Mahasarakham Hospital Journal. 2020;18(3):27–39. (in Thai)
Saithong J. Effect of indirect stability and mobility training on range of motion and VAS score in elderly people with shoulder stiffness (thesis). Sport and Exercise Science, Faculty of Physical Education. Nakhon Nayok: Srinakharinwirot University; 2018. (in Thai)
Suebsui N, Songpra J, Singkoed N, Kuasang R. Effectiveness of SK innovative model to relief stiff shoulder in aging at Salaeng Phan, Wang Muang District, Saraburi Province. Adv Sci J. 2019;19(2):85–101. (in Thai)
Jullasan K, Wannawong V, Chinda R, Treeburus C. Effective of the relief frozen shoulder set in aging at Bangnaisri Sub District, Takuapa District, Phang-nga Province. Phang-nga: Ban Bang Nai Si Subdistrict Health Promoting Hospital/Takuapa Sub-Provincial Public Health Office, Ministry of Public Health; 2021. (in Thai)
Kiddeejing K, Chan-ae P, Sripanya N, Intase S, Kanbutr A, Kaewsoongnem T. Innovation of self shoulder joint stretching machine to relieve frozen shoulder. In: The 2nd academic conference on science, technology and innovation, 2019 Feb 28, Faculty of Science and Technology, Loei Rajabhat University, p.449-59. (in Thai)
Usayapunt N, Santamit S. Effects of deep and superficial heating with joint mobilization therapy on range of motion and visual analog scale in patients with frozen shoulder. Region 11 Medical Journal. 2017;31(2):305–15. (in Thai)
Meekai N, Junto E, Saelee K, Komnaisak K. Efficacy of Ya-Tha-Pra-Sen in relieving frozen shoulder pain. JTT Med Res. 2021;7(2):17–30. (in Thai)
Singchai S, Srichaitat S, Suphalaknari S. Efficacy of combination therapy of frozen shoulder by using Ratchasomnak massage and Thao wan priang (Derris scandens) capsules. In: The 13th RSU National Graduate Research Conference, 2018 Aug 16, Graduate school, Rangsit University, p.3112-21. (in Thai)
Tankitjanon P, Palanuvej C, Ruangrungsi N. A comparative study of court-type Thai traditional massage versus diclofenac gel on function of shoulder and ability of arm in patients with frozen shoulder: a randomized, controlled trial. JRTAN. 2017;18:32–40.
Faculty of Medicine, MSU. Annual Report of the Faculty of Medicine, MSU. 1st ed: Khon Kean: Klungnana Vittaya Press; 2017. 41 p. (in Thai)
Chantawang N, Phasawang P, Konsue A, Sornsuphap R, Intarut N. Screening for Back signaling point number 4 Lom Plai Pattakhat disease: a comparison between Thai therapeutic massage examination and diagnostic radiology. J Thai Trad Alt Med. 2023;21(1):42-57. (in Thai)
Reese NB, Bandy WD. Joint range of motion and muscle length testing. 2nd ed. Louis: Saunders Elsevier; 2010. 480 p.
Pincus T, Bergman M, Sokka T, Roth J, Swearingen C, Yazici Y. Visual analog scales in formats other a 10 centimeter horizontal line to assess pain and other clinical data. J Rheumatol. 2008;35(8):1550-8.
Chapman CR, Casey K, Dubner R, Foley K, Gracely RH, Reading A. Pain measurement: an overview. Pain. 1985;22(1):1-31.
Leung MS, Cheing GL. Effects of deep and superficial heating in the management of frozen shoulder. Journal of rehabilitation medicine. 2008;40(2):145-50.
Vermeulen HM, Rozing PM, Obermann WR, le Cessie S, Vliet Vlieland TP. Comparison of high-grade and low-grade mobilization techniques in the management of adhesive capsulitis of the shoulder: randomized controlled trial. Physical therapy. 2006;86(3):355-68.
Chantawang N, Mairuae N, Homwhutthiwhong K. Khongsri S, Raomad W, Lapyuneyong N. Anatomical locations in the upper limb that correlate with basic massage lines and signaling points of Nuad Thai. J Thai Trad Alt Med. 2017;15(2):205-21.
Plakornkul V, Vannabhum M, Viravud V. Roongruangchai J, Mutirangura p, Akarasereenont P, Laohapand T. The effects of the court-type Thai traditional massage on anatomical relations, blood flow, and skin temperature of the neck, shoulder, and arm. BMC Complementary and Alternative Medicine 2016. doiI 10.1186/s12906-016-1282-y
Mori H, Ohsawa H, Tanaka TH, Taniwaki E, Leisman G, Nishijo K. Effect of massage on blood flow and muscle fatigue following isometric lumbar exercise. Med Sci Monit. 2004;10(5):173-8.
Tankitjanon P, Palanuvej C, Krobpradit B, Ruangrungsi N. Court-type traditional Thai massage efficacy on quality of life among patients with frozen shoulder: a randomised controlled trial. J Med Assoc Thai. 2019;102(8):19.
Thanakiatpinyo T, Suwannatrai S, Suwannatrai U, Khumkaew P, Wiwattamongkol D, Vannabhum M, Pianmanakit S, Kuptniratsaikul V. The efficacy of traditional Thai massage in decreasing spasticity in elderly stroke patients. Journal of Clinical Interventions in Aging. 2014;9:1311-9.
Sitikaipong K. Comparative study the efficacy of Thai massage and analgesic drug (diclofenac) to relief shoulder pain. J Health Sci. 2014;49(3):183-8.
Damapong P, Kanchanakhan N, Eungpinichpong W, Putthapitak P, Damapong P. A randomized controlled trial on the effectiveness of court-type traditional Thai massage versus amitriptyline in patients with chronic tension-type headache. J Evid Based Complement Alternat Med 2015. doi: 10.1155/2015/930175.
Chantawang N. Treatment of upper back pain with Thai therapeutic massage for Office workers. J Thai Trad Alt Med. 2018;16(3):436-48. (in Thai)
