การพัฒนาและประเมินผลของเจลสารสกัดรากทองพันชั่งสำหรับต้านเชื้อราเพื่อรักษาการติดเชื้อที่ผิวหนัง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ทองพันชั่ง [Rhinacanthus nasutus (L.) Kurz] เป็นสมุนไพรที่ใช้ในทางการแพทย์พื้นบ้านของไทยสำหรับรักษาโรคผิวหนัง กลาก เกลื้อน และผื่นคัน พืชนี้มีประสิทธิผลดีในการต้านเชื้อรากลุ่มเดอร์มาโตไฟต์ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของโรคผิวหนังจากเชื้อราโดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนของรากทองพันชั่ง การศึกษานี้มีเป้าหมายเพื่อการพัฒนาสูตรตำรับผลิตภัณฑ์ต้านเชื้อราจากรากทองพันชั่ง ที่ผ่านกระบวนการวิเคราะห์คุณภาพ ทดสอบประสิทธิผล และทดสอบความปลอดภัยของตำรับ การพัฒนาสูตรตำรับเจลสารสกัดรากทองพันชั่งโดยใช้สารก่อเจลเป็นโซเดียมคาร์บอกซีเมทิลเซลลูโลส ให้ลักษณะทางกายภาพของตำรับเหมาะสมตามที่ต้องการ โดยตำรับเจลสารสกัดรากทองพันชั่ง (0.1% Rhinacanthin C) ที่เตรียมได้มีปริมาณสารสำคัญไรนาแคนทิน ซี เป็นไปตามกำหนด (90.0-110.0% ของปริมาณที่ระบุในฉลาก) ผลการทดสอบฤทธิ์ต้านเชื้อราในระดับหลอดทดลองพบว่าตำรับสามารถต้านเชื้อรากลุ่ม
เดอร์มาโตไฟต์ได้ดี การทดสอบการระคายเคืองและการทดสอบการแพ้ทางผิวหนังของเจลสารสกัดรากทองพันชั่งตามมาตรฐาน ISO 10933-10 พบว่าตำรับไม่ทำให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนังกระต่ายและไม่ก่อให้เกิดการแพ้ในหนูตะเภา อย่างไรก็ตาม การทดสอบประสิทธิผลของเจลสารสกัดรากทองพันชั่งในระดับสัตว์ทดลองโดยการทาบริเวณรอยโรควันละ 1 ครั้ง ต่อเนื่องเป็นเวลา 14 วัน พบว่าตำรับสามารถลดอัตราการติดเชื้อของหนูตะเภาได้ 59.55% ดังนั้นจึงควรมีการศึกษาเพิ่มเติมเพื่อกำหนดขนาดใช้ที่เหมาะสมสำหรับผลิตภัณฑ์เจลสารสกัดรากทองพันชั่ง แล้วจึงนำตำรับไปศึกษาในระดับคลินิกเพื่อประเมินความปลอดภัยและประสิทธิผลต่อไป
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Suman B, Raghu PS, Sailaja G, Thyaga R K. The study on morphological, phytochemical and pharmacological aspects of Rhinacanthus nasutus. (L) Kurz (A Review). Journal of Applied Pharmaceutical Science. 2011;1(8):26-32.
Siripong P, Wongseri V, Piyaviriyakul S, Yahaufai J, Chanpai R, Kanokmedakul K. Antibacterial potential of
Rhinacanthus nasutus against clinically isolated bacteria from Thai cancer patients. Mahidol University Journal of Pharmaceutical Sciences. 2006;33(1-4):15-22.
Puttarak P, Charoonratana T, Panichayupakaranant P. Antimicrobial activity and stability of rhinacanthinsrich
Rhinacanthus nasutus extract. Phytomedicine. 2010;17(5):323-7.
Kodama O, Ichikawa H, Akatsuka T, Santisopasri V, Kato A, Hayashi Y. Isolation and identification of an antifungal naphthopyran derivative from Rhinacanthus nasutus. J Nat Prod. 1993;56(2):292-4.
Pruksakorn P, Jaima C, Panyajai P, Mekha N, Autthateinchai R, Dhepakson P. Antifungal activity of Rhinacanthus nasutus (L.) Kurz extract against dermatophytes. J Thai Trad Alt Med. 2018;16(2):205-17. (in Thai)
Sendl A, Chen J L, Jolad S D, Stoddart C, Rozhon E, Kernan M, Nanakorn W, Balick M. Two new naphthoquinones
with antiviral activity from Rhinacanthus nasutus. J Nat Prod. 1996;59(8):808-11.
Thongchuai B, Tragoolpua Y, Sangthong P, Trisuwan K. Antiviral carboxylic acids and naphthoquinones from
the stems of Rhinacanthus nasutus. Tetrahedron Letters. 2015;56(37):5161-3.
Bhusal N, Panichayupakaranant P, Reanmongkol W. In vivo analgesic and anti-inflammatory activities of a
standardized Rhinacanthus nasutus leaf extract in comparison with its major active constituent rhinacanthin-C.
Songklanakarin Journal of Science and Technology. 2014;36(3):325-31.
Tewtrakul S, Tansakul P, Panichayupakaranant P. Effects of rhinacanthins from Rhinacanthus nasutus on nitric
oxide, prostaglandin E2 and tumor necrosis factor-alpha releases using RAW264.7 macrophage cells. Phytomedicine. 2009;16(6-7):581-5.
Tewtrakul S, Tansakul P, Panichayupakaranant P. Anti-allergic principles of Rhinacanthus nasutus leaves.
Phytomedicine. 2009;16(10):929-34.
Petplai D, Tinnakorn Na Ayuthaya P, Bunsit J. List of herbal medicines and indications for primary health
care service. Bangkok: Department of Medical Sciences; 1979. (in Thai)
Thailand Association of Traditional Medicine School Wat PhraChetuphon (Wat Pho) Tha Thien Pranakorn.
Handbook of Thai pharmacist Drug Act B.E. 2510 and ministerial regulation. 2nd ed. Bangkok: Ampolpittaya;
(in Thai)
Darah I, Jain K. Efficacy of the Rhinacanthus nasutus Nees Leaf extract on dermatophytes with special reference to Trichophyton mentagrophytes var. mentagrophytes and Microsporum canis. Nat Prod Sci.
;7(4):114-9.
Deepa N, Ravichandran V. Anti-fungal activity of various extracts of Rhinacanthus nasutus (L). Kurtz. Nat Prod
Indian J. 2008;4(2):125-7.
Wisuitiprot W. Antifungal activity of Rhinacanthus nasutus extract against Malassezia sp. J Health Sci.
;21(3):521-8. (in Thai)
Bureau of Drug Control, Food and Drug Administration. National list of essential medicines 2013. Bangkok: The Agricultural Co-operative Federation of Thailand Printing Press, Ltd.; 2013. (in Thai)
Balouiri M, Sadiki M, Ibnsouda SK. Methods for in vitro evaluating antimicrobial activity: A review. J Pharm
Anal. 2016;6(2):71-9.
Kakande T, Batunge Y, Eilu E, Shabohurira A, Abimana J, Akinola SA, Muhwezi R, Adam AS, Onkoba SK, Aliero
AA, Atuheire C, Kato CD, Ntulume I. Prevalence of dermatophytosis and antifungal activity of ethanolic crude
leaf extract of Tetradenia riparia against dermatophytes isolated from patients attending Kampala International
University Teaching Hospital, Uganda. Dermatol Res Pract. 2019;2019:9328621.
Hockett KL, Baltrus DA. Use of the soft-agar overlay technique to screen for bacterially produced inhibitory
compounds. J Vis Exp. 2017;119:55064.
Ghannoum MA, Hossain MA, Long L, Mohamed S, Reyes G, Mukherjee PK. Evaluation of antifungal efficacy in an optimized animal model of Trichophyton mentagrophytes dermatophytosis. J Chemother. 2004;16(2):139-44.
Ghannoum MA, Long L, Pfister WR. Determination of the efficacy of terbinafine hydrochloride nail solution in
the topical treatment of dermatophytosis in a guinea pig model. Mycoses. 2009;52(1):35-43.
Technical Committee ISO/TC 194. ISO10993-10: 2010. Biological evaluation of medical devices-Part 10: Test for
irritation and skin sensitization. 2010. 67 p.
Magnusson B, Kligman AM. The identification of contact allergens by animal assay. The guinea pig maximization test. J Invest Dermatol. 1969;52(3):268-76.
Bureau of Drug and Narcotic, Department of Medical Sciences. Thai Herbal Pharmacopoeia 2019 Vol. I and II.
Nonthaburi: Bureau of Drug and Narcotics, Department of Medical Sciences, Ministry of Public Health.
Braun-Falco O, Korting HC. Normal pH value of human skin. Hautarzt. 1986;37(3):126-9. (in German)
Payakprom P. Quality control of herbal products. GPO R&D Newsletter. 2015;22(4):2-7. (in Thai)
Nakusha D, Prakash K, Vishal P. Emerging trends in topical antifungal therapy: A review. Inventi Rapid: NDDS.
;2015(2):1-5.
Schmid-Wendtner M-H, Korting HC. The pH of the skin surface and its impact on the barrier function. Skin
Pharmacol Phsiol. 2006;19(2):296-302.
Fiume MM, Heldreth BA, Bergfeld WF, Belsito DV, Hill RA, Klaassen CD, Liebler DC, Marks Jr JG, Shank RC,
Slaga TJ, Snyder PW, Andersen FA. Safety assessment of citric acid, inorganic citrate salts, and alkyl citrate
esters as used in cosmetics. Int J Toxicol. 2014;33(2suppl):16s-46s.
Lachenmeier DW. Safety evaluation of topical applications of ethanol on the skin and inside the oral cavity. J
Occup Med Toxicol. 2008;3:26.
Alió AB, Mendoza M, Zambrano EA, Díaz E, Cavallera E. Dermatophytes growth curve and in vitro susceptibility
test: a broth micro-titration method. Med Mycol. 2005;43(4):319-25.
Achterman RR, Smith AR. Oliver BG. White TC. Sequenced dermatophyte strains: growth rate, conidiation,
drug susceptibilities, and virulence in an invertebrate model. Fungal Genet Biol. 2011;48(3):335-41
Luplertlop N, Suwanmanee S. Dermatophytosis: from bench to bedside. J Trop Med Parasitol. 2013;36:75-87.
Hayette MP, Sacheli R. Dermatophytosis, trends in epidemiology and diagnostic approach. Curr Fungal Infect
Rep. 2015;9:164–79.
Ungpakorn R. Mycoses in Thailand: current concerns. Jpn. J. Med. Mycol. 2005;46(2):81-6.
Halla N, Fernandes IP, Heleno SA, Costa P, Boucherit-Otmani Z, Boucherit K, Rodrigues AE, Ferreira ICFR,
Barreiro MF. Cosmetics preservation: a review on present strategies. Molecules. 2018;23(7):1571.
Saunte DM, Hasselby JP, Brillowska-Dabrowska A, Frimodt-Møller N, Svejgaard EL. Linnemann D, Nielsen
SS, Haedersdal M, Arendrup MC. Experimental guinea pig model of dermatophytosis: a simple and useful tool
for the evaluation of new diagnostics and antifungals. Med Mycol. 2008;46(4):303-13.
Shimamura T, Kubota N, Shibuya K. Animal model of dermatophytosis. J Biomed Biotechnol. 2012;2012:125384.
Poojary SA. Topical antifungals: A review and their role in current management of dermatophytoses. Clin Dermatol Rev. 2017;1(3):24-9.
Garg A, Sharma GS, Goyal AK, Ghosh G, Si SC, Rath G. Recent advances in topical carriers og anti-fungal agents. Heliyon. 2020;6(8):e04663.
