การศึกษาหลักการใช้พืชสมุนไพรในคัมภีร์วิถีกุฏฐโรค
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
คัมภีร์วิถีกุฏฐโรค เป็นตำราที่ใช้ในการวินิจฉัยโรคที่เกี่ยวกับความผิดปกติของผิวหนังและเนื้อเยื่อ รวมถึงวิธีการรักษาตามหลักแนวคิด ทฤษฎี และวิธีการแพทย์แผนไทย การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเอกสาร โดยการรวบรวม ตรวจสอบ และวิเคราะห์ข้อมูลการใช้พืชสมุนไพรในคัมภีร์วิถีกุฏฐโรค จากการศึกษาสามารถรวบรวมตำรับยาได้ทั้งหมด 60ตำรับ จำแนกตามกลุ่มโรคได้ 11กลุ่ม โดยพบตำรับยาที่ใช้รักษากลุ่มโรคผิวหนังอักเสบ (Dermatitis) มากที่สุด (14ตำรับ) รวบรวมเภสัชวัตถุได้ทั้งหมด 189ชนิด แบ่งเป็น สัตว์วัตถุ 9 ชนิด ธาตุวัตถุ 23 ชนิด และพืชวัตถุ 157 ชนิด (พืช 155ชนิด และ เห็ด 2 ชนิด) โดยพืชวัตถุสามารถจำแนกได้ 68 วงศ์ วงศ์ที่พบมากที่สุดคือ Fabaceaeจำนวน 19 ชนิด พืชสมุนไพรที่มีค่าอัตราส่วนของความถี่ (Frequency ratio; FR) สูงสุด คือ ข้าวเย็นเหนือ (Smilax corbularia Kunth)และ ข้าวเย็นใต้ (Smilax glabra Roxb.) (FR = 4.36) กลุ่มโรคที่มีค่าอัตราส่วนความสอดคล้องการใช้สมุนไพร (Formulas Consensus ratio; FCR) มากที่สุดคือ ผิวหนังอักเสบ (FCR = 1.80) นอกจากนี้พบว่าส่วนของพืชที่นำมาใช้ประกอบตำรับยามากที่สุดคือ ใบ โดยรสเมาเบื่อเป็นรสยาสมุนไพรที่พบมากที่สุด การเตรียมยาที่พบมากที่สุดคือ การต้ม (36%) และการกิน (47%) เป็นวิธีการใช้ยาที่พบมากที่สุด ผลการศึกษาแสดงให้เห็นถึงหลักการใช้สมุนไพรรักษาโรคผิวหนังในคัมภีร์วิถีกุฏฐโรคที่มีหลักแนวคิด ทฤษฎี และวิธีการตามหลักการแพทย์แผนไทย โดยการรักษาโรคจำเป็นต้องใช้ยาเป็นตำรับที่ประกอบด้วยตัวยารสหลักและยารสอื่น ๆ เพื่อเป็นการปรับสมดุลของธาตุในร่างกายแบบองค์รวมตามสาเหตุและสมุฏฐานของการเกิดโรค
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Thai Traditional Medical School. Medicine textbook in the stone inscription of Phra Chetuphon Wimol Mangkalaram Temple (Wat Pho) Pranakorn by King Nangklao (Rama III) in 1832. Bangkok: Thai Traditional Medical School; 1962. (in Thai)
Bureau of Thai Traditional Medical Wisdom Protection. Thai traditional medicine textbook in the stone inscription of Phra Chetuphon Wimol Mangkalaram Temple (Wat Pho), Volume 2. Bangkok: The War Veterans Organization of Thailand; 2014. (in Thai)
Picheansoonthon C, Chawalit M, Jiravongse V. An explanation of King Narai Remedies: The Special Edition Commemorated the King 72nd Birthday Anniversary
(December 5, 1999). 4th ed. Bangkok: Ammarin Printing and Publishing; 2017. (in Thai)
Tiangbooranatam W. Thai medicinal plants dictionary. 6th ed. Bangkok: Ruam san (1977); 2005. (in Thai)
Wutithamawech W. Thai medicinal plants 1. 2nd ed. Bangkok: Silpasiam packaging and printing; 2015. (in Thai)
Pooma R, Suddee S, editors. Thai plant names Tem Smitinand revised edition 2014. Bangkok: Office of the Forest Herbarium, Department of National Park, Wildlife and Plant Conservation; 2014. (in Thai)
Pong-a-monkoon W, Wattatana S. Thai plant series books: Medicinal plants 1. 1st ed. Chiang Mai: The Botanical Garden Organization; 2010. (in Thai)
Bunyapraphatsara N, editors. Thai traditional medicine vocabulary. 3rd ed. Bangkok: Saeng Thian Printing; 2008. (in Thai)
Trotter RT, Logan MH. Informant consensus: A new approach for identifying potentially effective medicinal plants. In: Etkin NL, editor. Plants in indigenous medicine and diet: biobehavioral approaches. New York: Redgrave Publishing Company; 1986. p. 91–112.
Heinrich M, Ankli A, Frei B, Weimann C, Sticher O. Medicinal plants in Mexico: healers’ consensus and cultural importance. Journals of Social Science & Medicine. 1998;47(11):1859-71.
Panichakul T, Boohuad N, Chantree K, Kunchanaphakhawat T, Pathummasutra P, Rungruang R, Onvimol N. Antibacterial Activity of Rhinacanthus nasutus (L.) Kurz Extract Against Bacteria with Dermatologic Relevance. SDU Res. J. 2017;10(3):17-32. (in Thai)
Phongpaichit S, Pujenjob N. Antifungal activity from leaf extracts of Cassia alata L., Cassia fistula L. and Cassia tora L. Songklanakarin J Sci Technol. 2004;26(5):741-8.
Damodaran S, Venkataraman S. A study on the therapeutic efficacy of Cassia alata Linn. leaf extract against Pityriasis versicolor. Journal of Ethnopharmacology.
;42(1):19-23.
Vijayalakshmi A, Madhira G. Anti-psoriatic activity of flavonoids from Cassia tora leaves using the rat ultravio let B ray photodermatitis model. Revista Brasileira de Farmacognosia. 2014;24(3):322-9.
Dwarampudi LP, Palaniswamy D, Nithyanantham M, Raghu PS. Antipsoriatic activity and cytotoxicity of ethanolic extract of Nigella sativa seeds. Pharmacognosy Magazine. 2012;8(32):268-72.
Khrupanyamat L, editors. Thai pharmaceutical textbook. 2nd ed. Bangkok: Usa Printing; 2016. (in Thai)
Institute of Dermatology. Graph showing statistics of outpatient diseases (new disease) top 10 of the Institute of Dermatology in 2016. Bangkok: Institute of Dermatology; 2016. (in Thai)
Afolayan AJ, Grierson DS, Mbeng WO. Ethnobotanical survey of medicinal plants used in the management of skin disorders among the Xhosa communities of the Amathole District, Eastern Cape, South Africa. Journal of Ethnopharmacology. 2014;153(1):220-32.
Abbasi AM, Khan MA, Ahmad M, Zafar M, Jahan S, Sultana S. Ethnopharmacological application of medicinal plants to cure skin diseases and in folk cosmetics
among the tribal communities of North-West Frontier Province, Pakistan. Journal of Ethnopharmacology. 2010;128(2):322-35.
Policepatel SS, Manikrao VG. Ethnomedicinal plants used in the treatment of skin diseases in Hyderabad Karnataka region, Karnataka, India. Asian Pacific Journal of Tropical Biomedicine. 2013;3(11):882-6.
Wet HD, Nciki S, Vuuren SFV. Medicinal plants used for the treatment of various skin disorders by a rural community in northern Maputaland, South Africa Medicinal plants used for the treatment of various skin disorders by a rural community in northern Maputaland, South Africa. Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine. 2013;9(51):1-10.
Bhat P, Hegde GR, Hegde G, Mulgund GS. Ethnomedicinal plants to cure skin diseases-An account of the traditional knowledge in the coastal parts of Central Western Ghats, Karnataka, India. Journal of Ethnopharmacology. 2014;151(1):493-502.
Mowobi GG, Abubakar S, Osuji C, Etim VN, Ogechi N, Egya JJ. Ethnobotanical Survey of Medicinal Plants Used for the Treatment of Skin Disease in Keffi, Nigeria.
American Journal of Phytomedicine and Clinical Therapeutics. 2016;4(2):73-90.
Martínez GJ, Barboza GE. Natural pharmacopoeia used in traditional Toba medicine for the treatment of parasitosis and skin disorders (Central Chaco, Argentina). Journal of Ethnopharmacology. 2010;132(1):86-100.
Sharma J, Gairola S, Sharma YP, Gaur RD. Ethnomedicinal plants used to treat skin diseases by Tharu community of district Udham Singh Nagar, Uttarakhand,
India. Journal of Ethnopharmacology. 2014;158(PART A):140-206.
Yang BY, Guo R, Li T, Wu JJ, Zhang J, Liu Y, Wang QH, Kuang HX. New anti-inflammatory withanolides from the leaves of Datura metel L. Steroids. 2014;87:26-34.
Saelee C, Thongrakard V, Tencomnao T. Effects of Thai medicinal herb extracts with Anti-Psoriatic activity on the expression on NF-κB signaling biomarkers in HaCaT Keratinocytes. Molecules. 2011;16(5):3908-32.
Hossen MJ, Baek KS, Kim E, Yang WS, Jeong D, Kim JH, Kweon DH, Yoon DH, Kim TW, Kim JH, Cho JY. In vivo and in vitro anti-inflammatory activities of Persicaria
chinensis methanolic extract targeting Src/Syk/NF-κB. Journal of Ethnopharmacology. 2015;159:9-16.
Tripathy S, Asha M, Pradhana D. Acute and chronic anti-inflammatory evaluation of Crateva religiosa in rats. International Journal of Pharmacy and Technology.
;2(4):1270-9.
Udeh NE, Onoja SO. Analgesic and free radical scavenging activities of hydromethanolic extract of Crateva adansonii stem bark. J Intercult Ethnopharmacol.
;4(3):224–7.
