ประสิทธิผลการพอกตำรับยาห้ารากบรรเทาอาการปวดบริเวณตำแหน่งตับใต้ชายโครงข้างขวาตามแนวทางเวชปฏิบัติการดูแลรักษาผู้ป่วยมะเร็งตับระยะสุดท้ายด้านการแพทย์แผนไทยในโรงพยาบาลการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ผสมผสาน

บทคัดย่อ

ผู้ป่วยมะเร็งตับระยะสุดท้ายส่วนใหญ่ได้รับความทุกข์ทรมานจากความปวดโดยเฉพาะการปวดบริเวณตำแหน่งตับใต้ชายโครงข้างขวาบริเวณที่ตั้งของตับหากไม่ได้รับการบรรเทาความปวดที่มีประสิทธิภาพ อาจมีผลต่อการรักษาและคุณภาพชีวิต การวิจัยแบบกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการพอกตำรับยาห้าราก บรรเทาอาการปวดบริเวณตำแหน่งตับใต้ชายโครงข้างขวาตามแนวทางเวชปฏิบัติการดูแลรักษาผู้ป่วยมะเร็งตับระยะสุดท้ายด้านการแพทย์แผนไทย กลุ่มตัวอย่างเป็น ผู้ป่วยมะเร็งตับระยะสุดท้ายที่มารับการรักษาในแผนกผู้ป่วยใน โรงพยาบาลการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ผสมผสาน จำนวน 60 ราย แบ่งเป็นกลุ่ม 2 กลุ่ม กลุ่มละเท่ากัน กลุ่มควบคุม ไม่ได้รับการพอกตำรับยาห้าราก กลุ่มทดลอง ได้รับการพอกตำรับยาห้าราก ประกอบด้วย รากคนทา รากชิงชี่ รากเท้ายายม่อม รากมะเดื่อชุมพร และรากย่านาง อย่างละเท่ากันขนาด 30 กรัม พอกขนาดความกว้าง 10 เซนติเมตร และยาว 15 เซนติเมตร วันละ 2 ครั้ง เช้า–เย็น เป็นระยะเวลา 3 วัน ตามแนวทางเวชปฏิบัติการดูแลรักษาผู้ป่วยมะเร็งตับระยะสุดท้ายด้านการแพทย์แผนไทย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ 1) Visual Analogue Scale 2) และแบบสอบถามความพึงพอใจซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงด้านเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน ค่าดัชนีความตรงตามเนื้อหาเท่ากับ 1 และค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคเท่ากับ 0.84 วิเคราะห์ข้อมูลโดยเปรียบเทียบภายในกลุ่มและระหว่างกลุ่ม ผลการวิจัย พบว่า คะแนนความปวดของผู้ป่วยมะเร็งตับระยะสุดท้ายหลังพอกตำรับยาห้าราก บรรเทาอาการปวดบริเวณตำแหน่งตับใต้ชายโครงข้างขวาลดลง จากก่อนการพอกยาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และเมื่อเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างกลุ่ม ระดับคะแนนความปวดภายหลังการพอกตำรับยาห้ารากบรรเทาอาการปวดบริเวณตำแหน่งตับใต้ชายโครงข้างขวาของกลุ่มทดลองต่ำกว่ากลุ่มควบคุมและแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยที่ความพึงพอใจของผู้ป่วยต่อการพอกตำรับยาห้ารากบรรเทาอาการปวดบริเวณตำแหน่งตับใต้ชายโครงข้างขวาอยู่ในระดับมาก ดังนั้นการพอกตำรับยาห้ารากบรรเทาอาการปวดบริเวณตำแหน่งตับใต้ชายโครงข้างขวาตามแนวทางเวชปฏิบัติการดูแลรักษาผู้ป่วยมะเร็งตับระยะสุดท้ายด้านการแพทย์แผนไทยนี้ เหมาะสมที่จะนำไปใช้ในการบรรเทาอาการปวดบริเวณตำแหน่งตับใต้ชายโครงข้างขวาให้แก่ผู้ป่วยมะเร็งตับระยะสุดท้ายได้