คุณสมบัติทางกายภาพ-เคมีของใบมะรุมแห้ง

บทคัดย่อ

มะรุมมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Moringa oleifera Lam. วงศ์ Moringaceae ชื่ออังกฤษคือ Horseradish Tree, Drumstick Tree มะรุมเป็นพืชท้องถิ่นของประเทศอินเดีย และมีการนำไปปลูกในแถบเอเชีย อเมริกากลาง อเมริกาใต้ แอฟริกาและแปซิฟิค ในประเทศไทยมีการนำมะรุมเข้ามาปลูก พบได้ทั่วไปเกือบทุกภาค ตามภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยมีรายงานว่า ใบมะรุมมีสรรพคุณห้ามเลือด ขับน้ำนม ทำให้นอนหลับ และแก้เลือดออกตามไรฟัน  ปัจจุบัน มีการแปรรูปใบมะรุมเป็นผลิตภัณฑ์ออกมาจำหน่ายทั้งในระดับหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP)  และการจำหน่ายในร้านยาไทย แต่ยังไม่มีรายงานการศึกษาวิจัยของผลิตภัณฑ์เหล่านั้น ทั้งในด้านประสิทธิผลและความปลอดภัย รวมทั้งยังไม่มีการกำหนดมาตรฐานของใบมะรุมในประเทศไทยมาก่อน ดังนั้น จึงได้ศึกษาวิจัยคุณสมบัติทางกายภาพ-เคมีของใบมะรุมแห้งจากภาคต่าง ๆ จำนวน 23 ตัวอย่าง  จากการตรวจสอบเบื้องต้นทางเคมีด้วยปฏิกิริยาการเกิดสี พบว่าให้ผลบวกกับกลุ่มฟีนอลิกและกรดอะมิโน เมื่อพิสูจน์เอกลักษณ์ทางเคมีด้วยวิธีโครมาโทกราฟีผิวบาง พบว่าให้ผลบวกกับกลุ่มฟลาโวนอยด์ และตรวจพบสารแอสทรากาลินในทุกตัวอย่าง  เมื่อศึกษาคุณสมบัติทางกายภาพ-เคมีของใบมะรุมแห้ง ได้แก่ ปริมาณความชื้นด้วยวิธีกราวิเมทริก ปริมาณเถ้ารวม ปริมาณเถ้าที่ไม่ละลายในกรด ปริมาณสารสกัดด้วยน้ำ ปริมาณสารสกัดด้วย 95%เอทานอล และปริมาณโพลีฟีนอลรวมคำนวณเป็นกรดแกลลิกในสภาวะที่ทำให้แห้ง  พบว่ามีค่าเฉลี่ย ± ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เท่ากับร้อยละ 7.47 ± 1.14, 11.13 ± 1.12, 0.23 ± 0.18, 35.69 ± 2.94, 17.89 ± 2.74 และ 16.95 ± 2.67 โดยน้ำหนัก ตามลำดับ ผลจากการศึกษาวิจัยนี้สามารถใช้เป็นแนวทางในการกำหนดมาตรฐานทางเคมีของใบมะรุมแห้งในตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย ซึ่งจะช่วยคุ้มครองผู้บริโภคและสนับสนุนผู้ประกอบการเชิงพาณิชย์