องค์ประกอบทางเคมีจากส่วนเหนือดินของหญ้ายุ่ม (Centotheca lappacea (L.) Desv.)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
หญ้ายุ่ม หรือ barbed grass (Centotheca lappacea (L.) Desv.) เป็นสมุนไพรพื้นบ้านที่มีสรรพคุณการใช้ในหญิงหลังคลอดโดยการรมหรือนำมาต้มน้ำดื่ม การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบองค์ประกอบทางเคมีจากส่วนเหนือดินของหญ้ายุ่ม โดยศึกษาองค์ประกอบทางเคมีด้วยการวิเคราะห์ด้วยเทคนิคต่าง ๆ เช่น ปริมาณวิตามินและกรดอะมิโนวิเคราะห์ด้วย HPLC ส่วนสารสกัดหยาบและควันไฟที่เกิดจากการเผาวิเคราะห์ด้วย GC/MS ปริมาณแร่ธาตุและซิลิกาวิเคราะห์ด้วย X-Ray Fluorescence รวมถึงการหาปริมาณฟีนอลิกรวม และปริมาณเฟลโวนอยด์รวม นอกจากนี้ยังมีการตรวจสอบกลุ่มพฤกษเคมีโดยใช้เทคนิคโครมาโทกราฟีชนิดแผ่นบาง (Thin Layer Chromatography-phytochemical screening) ผลการศึกษาพบว่าส่วนเหนือดินของหญ้ายุ่มประกอบด้วยโปรตีนร้อยละ 9.08 ไขมันร้อยละ 0.25 ปริมาณเส้นใยอาหารทั้งหมด (total dietary fiber) ร้อยละ 71.87 ปริมาณเถ้ารวมร้อยละ 9.27 ปริมาณแร่ธาตุต่าง ๆ รวมร้อยละ 13.25 พบซิลิการ้อยละ 6.15 และซิลิกอนร้อยละ 2.89 นอกจากนี้ยังมีกรดอะมิโน และวิตามินต่าง ๆ เมื่อนำมาวิเคราะห์ด้วยเทคนิค GC/MS พบว่าประกอบด้วยสารกลุ่มฟีนอลิก, กรดไขมัน, สารกลุ่มไทรเทอร์พีน และสารกลุ่มไฟโตสเตอรอล โดยพบสาร 4-coumaric acid และ 5,7,4'-trimethoxyflavone เป็นสารที่แยกได้จากกระบวนการทางโครมาโทกราฟี การศึกษาองค์ประกอบทางเคมีจากควันไฟที่เกิดจากการเผาผงหญ้ายุ่มแห้ง และคราบเหลืองที่เกิดจากการเผา พบสารกลุ่มฟีนอลิก เช่น อนุพันธ์ของฟีนอล และกรดไขมัน การตรวจวัดปริมาณฟีนอลิกรวมต่อน้ำหนักผงแห้ง พบว่ามีปริมาณสูงสุดในสารสกัดที่ได้จากน้ำต้ม และปริมาณเฟลโวนอยด์รวมทั้งหมดต่อน้ำหนักผงแห้ง มีค่าสูงสุดในสารสกัดด้วยเอทานอล การตรวจสอบพฤกษเคมีเบื้องต้นโดยใช้เทคนิคโครมาโทกราฟีชนิดแผ่นบาง (Thin Layer Chromatography-phytochemical screening) ไม่พบสารกลุ่มแอลคาลอยด์ สรุปได้ว่า ส่วนเหนือดินของหญ้ายุ่มประกอบด้วยโปรตีน สารกลุ่มฟีนอลิก สารกลุ่มเฟลโวนอยด์ และแร่ธาตุต่าง ๆ ซึ่งเป็นสารพฤกษเคมีเชิงซ้อน (phytochemical-complex) ที่อาจมีบทบาทในการบำรุงร่างกายของหญิงหลังคลอดตามหลักภูมิปัญญาไทย คำสำคัญ: หญ้ายุ่ม, Centotheca lappacea, ซิลิกา, ฟีนอลิก, เฟลโวนอยด์
Article Details
เอกสารอ้างอิง
2. Office of the Forest Herbarium, Department of National Parks, Wildlife and Plant Conservation. Tem Smitinandûs Thai Plant Names. 2014 Rev. ed. Bangkok: Office of
National Buddhism Press; 2014. p. 122. (in Thai)
3. The library of Abhaibhubejhr. Ya Hee Yum, the herb for woman rejuvenation [Internet]. 2014 [cited 2015 Jan 26]. Available from: http://www.abhaiherb.com/ knowledge/thaiherb/5993 (in Thai)
4. Bureau of Animal Nutrition Development, Department of Livestock Development. Centotheca latifolia (Osb.) Trin. [Internet] n.d. [cited 2015 Jan 26]. Available from:
http://nutrition.dld.go.th/exhibision/native_grass/grass/ Centotheca%20%20latifolia.htm (in Thai)
5. Norsaengsri M, Chantaranothai P. The tribe Centotheceae (Poaceae) in Thailand. Thai For Bull (Bot.). 2008;36:52-60.
6. Liang L, Phillips SM. Tribe Centotheceae. In: Wu ZY, Raven PH, Hong DY. editors. Flora of China. Vol. 22: Poaceae. Beijing and St. Louis, MO: Science Press and
Missouri Botanical Garden; 2006. p. 444-6. Available from: http://flora.huh.harvard.edu/China/mss/volume22/FOC22_16_Centotheceae.pdf
7. McClatchey W. The ethnopharmacopoeia of Rotuma. J Ethnopharmacol. 1996;50:147-56.
8. Quattrocchi U. CRC world dictionary of medicinal and poisonous plants: common names, scientific names, eponyms, synonyms, and etymology. Boca Raton,FL:
CRC Press. 2012. p. 884.
9. Department of Medical Sciences, Ministry of Public Health. Thai Herbal Pharmacopoeia 2009 vol. III. Bangkok: Office of National Buddhism Press; 2009. p 103-62.
10. Official Methods of Analysis of AOAC International. 19th ed. Maryland: AOAC International; 2012. Official method 938.08.
11. Official Methods of Analysis of AOAC International. 18th Ed. Maryland: AOAC International; 2005. Official method 992.23.
12. Official Methods of Analysis of AOAC International. 19th ed. Maryland: AOAC International; 2012. Official method 2003.05.
13. Official Methods of Analysis of AOAC International. 19th ed. Maryland: AOAC International; 2012. Official method 985.29.
14. Munzuroglu O, Karatas F, Geckil H. The vitamin and selenium contents of apricot fruit of different varieties cultivated in different geographical regions. Food Chem.
2003;83(2):205-12.
15. Batifoulier F, Vemy MA, Chanliaud E, Remesy C, Demigne C. Effect of different breadmaking methods on thiamine, riboflavin and pyridoxine contents of wheat
bread. J Cereal Sci. 2005;42(1):101-8.
16. Gatti R, Gioia MG. Liquid chromatographic determination with fluorescence detection of B6 vitamers and riboflavin in milk and pharmaceuticals. Anal Chim Acta. 2005;538(1-2):135-41.
17. Sanchez-Moreno C, Plaza L, de Ancos B, Cano MP. Vitamin C, provitamin A carotenoids, and other carotenoids in high pressurized orange juice during
refrigerated storage. J Agric Food Chem. 2003;51(3):647-53.
18. British Standards Institution (BSI). Foodstuffs-determination of vitamin A by high performance liquid chromatography-P.1: Measurement of all-trans-retinol
and 13-cis-retinol. BS EN 12823-1:2000.
19. Herbert P, Barros P, Ratola N, Alves A. HPLC determination of amino acids in musts and port wine using OPA-FMOC derivatives. J Food Sci. 2000;65(7):1130-3.
20. Kaisoon O, Siriamornpun S, Weerapreeyakul N, Meeso N. Phenolic compounds and antioxidant activities of edible flowers from Thailand. J Funct Foods, 2011;3(2):88-
99.
21. Woisky RG, Salatino A. Analysis of propolis: some parameters and procedures for chemical quality control. J Apic Res. 1998;37(2):99-105.
22. Sutthanut K, Sripanidkulchai B, Yenjai C, Jay M. Simultaneous identification and quantitation of 11 flavonoid constituents in Kaempferia parviflora by gas
chromatography. J Chromatogr A. 2007;1143 (1-2):227-33.
23. Yi B, Hu L, Mei W, Zhou K, Wang H, Luo Y, et al. Antioxidant phenolic compounds of Cassava (Manihot esculenta) from Hainan. Molecules. 2010;16(12):10157-67. doi:10.3390/molecules161210157
24. Robards K, Prenzler PD, Tucker G, Swatsitang P, Glover W. Phenolic compounds and their role in oxidative processes in fruits. Food Chem. 1999;66(4):401-36.
25. Pietta PG. Flavonoids as antioxidants. J Nat Prod. 2000;63(7):1035-42.
26. Filho AAO, Fernandes HMB, Sousa JP, Maia GLA, Barbosa-Filho JM, Lima EO, et al. Antibacterial activity of flavonoid 5, 7, 4'- trimethoxyflavone isolated from
Praxelis clematides R.M. King & Robinson. Bol Latinoam Caribe Plant Med Aromat. 2013;12(4):400-4.
27. Filho AAO, Fernandes HMB, Sousa JPD, Maia GLDA, Filho JMB, Assis TJCFD, et al. Antifungal effect of flavonoid 5, 7, 4'- trimethoxyflavone against Candida
krusei strains. IJTDH. 2015;5(2):136-40. Article no. IJTDH.2015.014.
28. Yenjai C, Prasanphen K, Daodee S, Wongpanich V, Kittakoop P. Bioactive flavonoids from Kaempferia
parviflora. Fitoterapia. 2004;75(1):89-92.
29. Luceri C, Giannini L, Lodovici M, Antonucci E, Abbate R, Masini E, et al. p-Coumaric acid, a common dietary phenol, inhibits platelet activity in vitro and in vivo. Br
J Nutr. 2007;97(3):458-63.
30. Lodovici M, Raimondi L, Guglielmi F, Gemignani S, Dolara P. Protection against ultraviolet B-induced oxidative DNA damage in rabbit corneal-derived cells
(SIRC) by 4-coumaric acid. Toxicology. 2003;184(2-3):141-7.
31. Lodovici M, Caldini S, Morbidelli L, Akpan V, Ziche M, Dolara P. Protective effect of 4-coumaric acid from UVB ray damage in the rabbit eye. Toxicology. 2009;255(1-
2):1-5.
32. Opinion of the scientific panel on dietetic products, nutrition and allergies on a request from the Commission related to the tolerable upper intake level of silicon.
Request No. EFSA-Q-2003-018. The EFSA J. 2004;60:1-11. Available from: http://www.efsa.europa.eu/sites/default/files/scientific_output/files/main_documents/
60.pdf
33. Price CT, Koval KJ, Langford JR. Silicon: a review of its potential role in the prevention and treatment of postmenopausal osteoporosis. Inter J Endocrin. 2013.
article ID 316783. Available from: http://dx.doi.org/10.1155/2013/316783
34. Ikegami F, Sekine T, Fujii Y. Antidermatophyte activity of phenolic compounds in çmokusaku-ekié. J Pharm Soc Jpn. 1998;118(1):27-30.
35. Rupasinghe HPV, Bitzer JB, Ahn T, Odumeru JA. Vanillin inhibits pathogenic and spoilage microorganisms in vitro and aerobic microbial growth in freshcut
apples. Food Res Intl. 2006;39(5):575-80.
36. Fitzgerald DJ, Stratford M, Michael JG, Narbad A. Structure-function analysis of the vanillin molecule and its antifungal properties. J Agric Food Chem. 2005;53(5):1769-75.
37. Hahn S, Kielhorn J, Koppenhofer J, Wibbertmann A, Mangelsdorf I. Resorcinol: Concise international chemical assessment document 71. Geneva: World
Health Organization; 2006. p 10. Available from: http://www.who.int/ipcs/publications/cicad/cicad71.pdf
