ความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิตและคุณภาพการนอนหลับของบุคลากรในโรงพยาบาลชุมชนแห่งหนึ่ง จังหวัดอุบลราชธานี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิตและคุณภาพการนอนหลับของบุคลากรในโรงพยาบาลชุมชนแห่งหนึ่ง จังหวัดอุบลราชธานี
วิธีการศึกษาการศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง ในกลุ่มบุคลากรที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลชุมชนแห่งหนึ่ง จังหวัดอุบลราชธานี ไม่ต่ำกว่า 3 เดือน ในช่วงเดือนธันวาคม 2567 - กุมภาพันธ์ 2568 เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามคุณภาพชีวิตดัดแปลงจากองค์การอนามัยโลกชุดย่อ ฉบับภาษาไทย (WHOQOL-BREF-THAI) และแบบวัดคุณภาพการนอนหลับฉบับภาษาไทย (Pittsburgh Sleep Quality Index: PSQI) วิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตด้วย Multivariable linear regression analysis และคุณภาพการนอนหลับด้วย Multivariable logistic regression analysis
ผลการศึกษากลุ่มตัวอย่าง 182 คน ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 72) อายุเฉลี่ย 35.5 ปี ส่วนใหญ่มีชั่วโมงการทำงาน 9 - 16 ชั่วโมงต่อวัน (ร้อยละ 51.6) กลุ่มอาชีพเป็นสายวิชาชีพที่ให้บริการผู้ป่วยโดยตรง (ร้อยละ 40.7) และสายวิชาชีพสนับสนุนทางคลินิก (ร้อยละ 40.7) สภาพแวดล้อมในการทำงานอยู่ระดับดี (ร้อยละ 74.2) มีคุณภาพชีวิตในระดับปานกลาง (ร้อยละ 54.9) และมีความชุกของคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดี จำนวน 92 ราย (ร้อยละ 50.5) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของบุคลากรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) ได้แก่ ออกกำลังกาย (coefficient = 4.87, 95% CI = 0.96 - 8.77, p = 0.015) การดื่มคาเฟอีน (coefficient = 4.34, 95% CI = 0.24 - 8.45, p = 0.038) มีสภาพแวดล้อมการทำงานดี (coefficient = 6.93, 95% CI = 2.50 - 11.37, p = 0.002) และบุคลากรที่มีความเหนื่อยล้ามาก (coefficient = -7.04, 95% CI = -12.69 ถึง -1.39, p = 0.015) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดีของบุคลากรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ อายุที่เพิ่มขึ้น (AOR = 1.15, 95% CI = 1.03 - 1.29, p = 0.016) กลุ่มอาชีพที่ดูแลผู้ป่วยโดยตรง (AOR = 4.40, 95% CI = 1.39 - 13.96, p = 0.012) และการทำงาน 9 - 16 ชั่วโมงต่อวัน (AOR = 2.73, 95% CI = 1.16 - 6.41, p = 0.021) ขณะที่การรับรู้ว่าสภาพแวดล้อมการทำงานที่ดีสัมพันธ์กับโอกาสของการนอนหลับที่ไม่ดีลดลง (AOR = 0.40, 95% CI = 0.16 - 1.00, p = 0.049)
สรุป การออกกำลังกาย การดื่มคาเฟอีน และการรับรู้ว่าสภาพแวดล้อมการทำงานที่ดี สัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตที่สูงขึ้น ขณะที่การมีความเหนื่อยล้ามากสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตที่ลดลง ส่วนลักษณะการทำงาน (กลุ่มอาชีพ/ชั่วโมงงาน) และปัจจัยส่วนบุคคล (อายุ) สัมพันธ์กับโอกาสที่เพิ่มขึ้นของการมีคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดี และสภาพแวดล้อมการทำงานที่ดีสัมพันธ์กับโอกาสที่ลดลงของทั้งปัญหาคุณภาพชีวิตและคุณภาพการนอนหลับ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ส่งมาเพื่อพิจารณา ต้องไม่เคยตีพิมพ์หรือได้รับการตอบรับให้ตีพิมพ์ในวารสารฉบับอื่น และต้องไม่อยู่ระหว่างการส่งไปพิจารณาในวารสารอื่น
เอกสารอ้างอิง
The WHOQOL Group. Development of the World Health Organization WHOQOL-BREF quality of life assessment. Psychol Med 1998;28(3):551–8.
Medic G, Wille M, Hemels ME. Short- and long-term health consequences of sleep disruption. Nat Sci Sleep 2017;19:151–61.
Knutson KL, Van Cauter E. Associations between sleep loss and increased risk of obesity and diabetes. Ann N Y Acad Sci 2008;1129:287–304.
Pilcher JJ, Huffcutt AI. Effects of sleep deprivation on performance: a meta-analysis. Sleep 1996; 19(4):318–26.
Baglioni C, Battagliese G, Feige B, Spiegelhalder K, Nissen C, Voderholzer U, et al. Insomnia as a predictor of depression: a meta-analytic evaluation of longitudinal epidemiological studies. J Affect Disord 2011;135(1–3):10–9.
Kalmbach DA, Arnedt JT, Song PX, Guille C, Sen S. Sleep disturbance and short sleep as risk factors for depression and perceived medical errors in first-year residents. Sleep 2017; 40(3): 1-8.
Zhou ES, Gardiner P, Bertisch SM. Integrative medicine for insomnia. Med Clin North Am 2017; 101(5):865-79.
Killgore WD. Effects of sleep deprivation on cognition. Prog Brain Res 2010; 185: 105-29.
Pilcher JJ, Morris DM, Donnelly J, Feigl HB. Interactions between sleep habits and self-control. Front Hum Neurosci 2015;9:284.
World Health Organization. WHOQOL-BREF: Introduction, administration, scoring and generic version of the assessment. Geneva: WHO;1998.
Pappa S, Ntella V, Giannakas T, Giannakoulis VG, Papoutsi E, Katsaounou P. Prevalence of depression, anxiety, and insomnia among healthcare workers during the COVID-19 pandemic: A systematic review and meta-analysis. Brain Behav Immun 2020;88:901-7.
Fox J, McGrail M, Cha YJ, Cho D, Lu RW, Yi R, et al. A mixed-methods systematic review of sleep duration and quality in healthcare workers: Impacts on patient safety and quality of care. Behav Sleep Med 2025;23(5):698-714.
Saintila J, Soriano-Moreno AN, Ramos-Vera C, Oblitas-Guerrero SM, Calizaya-Milla YE. Association between sleep duration and burnout in healthcare professionals: a cross-sectional survey. Front Public Health 2024;11:1268164.
Jahrami H, BaHammam AS, AlGahtani H, Ebrahim A, Faris M, AlEid K, et al. The examination of sleep quality for frontline healthcare workers during the COVID-19 pandemic: A systematic review and meta-analysis. Sleep Breath 2021;25(4):1743-51.
Kongnantha, S. Sleep Quality Problem and Associated Factors in Nurse, Bandan Hospital. MJSSBH 2022;37(3):609–19.
Junsatitanon P, Pongpirul K. Depression and sleep quality among nurses in a tertiary hospital in Bangkok. Chula Med J 2021;65(2):147-53.
Somsila N, Chaiear N, Boonjaraspinyo S, Tiamkao S. Work-Related Quality of Life among Medical Residents at a University Hospital in Northeastern Thailand. J Med Assoc Thai 2015;98(12):1244-53.
Hengjeerajarusand N, Inchai J, Theerakittikul T. The relationship of sleep quality and sleep hygiene with fatigability of resident physicians in a university hospital. BSCM 2019;58(1):31-4.
Alghamdi LA, Alsubhi LS, Alghamdi RM, Aljahdaly NM, Barashid MM, Wazira LA, Batawi GA, Manzar MD, Alshumrani RA, Alhejaili FF, Wali SO. Prevalence of poor sleep quality among physicians and nurses in a tertiary health care center. J Taibah Univ Med Sci 2024;19(3):473-81.
Sirinara P, Hanprathet N, Pongpirul K, Jiamjarasrangsi W. Impact of shift work on sleep quality among nursing staff. Chula Med J 2019;63(4):221-7.
Chantapreda N. Work life quality of registered nurses at a private hospital In Bangkok Metropolis. PH.PL 2021;7(3):461-73.
Tubsoongnoen P. Job stress, coping strategies, and quality of life among nurses. Siriraj Med J 2024;76(1):53–60.
Nantsupawat A, Kunaviktikul W, Nantsupawat R, Wichaikhum OA, Thienthong H, Poghosyan L. Effects of nurse work environment on job dissatisfaction, burnout, intention to leave. Int Nurs Rev 2011;58(1):74–80.
Sawaengdee, K., Ruangrattanatrai, W., Hanvoravongchai, P., & Gajeena, A. Analyses of Workload and Productivity of 12 Public Hospital Nurses in Region 2 of Thailand. J Health Sci Thai 2017;24(4):741–50.
Rueangsaeng S, Prasertchai A, Thammakun T. Stress among health personnel at sub-district health promoting hospital, Pathum Thani Province during COVID-19 outbreak. J Med Public Health Reg 4 2025;15(2):79-88.
Tiengwatchanakul W, Tangtong C, Arphorn S, Maruo S, Sillabutra J. Factor Associated with Stress among Emergency Nurses in Community Hospitals, Nakhon Ratchasima Province. J Royal Thai Army Nurses 2023;24(1):100-8.
Sultana A, Sharma R, Hossain MM, Bhattacharya S, Purohit N. Burnout among healthcare providers during COVID-19: Challenges and evidence-based interventions. Indian J Med Ethics 2020;V(4):1-6.
Phoomchan K, Lueboonthavatchai P. Burnout and related factors in physicians at King Chulalongkorn Memorial Hospital. J Psychiatr Assoc Thailand 2019;64(1):33–46.
Baruch Y, Holtom BC. Survey response rate levels and trends in organizational research. Human relations 2008;61(8):1139-60.
Babbie, E. The Practice of Social Research. Cengage Learning 2020.
Methipisit T, Mungthin M, Saengwanitch S, Ruang- kana P, Chinwarun Y, Ruangkanchanasetr P, et al. The Development of Sleep Questionnaires Thai Version (ESS, SA-SDQ, and PSQI): Linguistic Valida- tion, Reliability Analysis and Cut-Off Level to Deter- mine Sleep Related Problems in Thai Population. J Med Assoc Thai 2016;99:893-903.
Sitasuwan T, Bussaratid S, Ruttanaumpawan P, Chotinaiwattarakul W. Reliability and validity of the Thai version of the Pittsburgh Sleep Quality Index. J Med Assoc Thai 2014;97 Suppl 3:S57-67.
Poopitaya P, Osothsinlp S. Quality of Life Level and Factors Associated with Quality of Life in Healthcare Personnel in Nopparat Rajathanee Hospital. J Royal Thai Army Nurses 2024;25(2):357–66.
Woradet, S., Chaimay, B., Suwannarat, R., & Thawanchaiwat, D. Factors Associated with Quality of Working Life among Health Personnel in Kong-Ra Hospital, Phatthalung Province Journal of Health Science of Thailand 2017;24(2):262–72.
Sklempe Kokic I, Barusic Z, Crnkovic Knezevic M, Benko Mestrovic S, Duvnjak I. Physical Activity and Health-Promoting Behaviours of Nurses and Physiotherapists: a Cross-Sectional Survey. Health Educ Health Promot 2022;10(3):433-41.
Leridis, I., Matsouka, O., Bebetsos, E., & Kosta, G. The effect of physical activity on the quality of life of emergency room nurses working in public hospitals. Scientific Journal of Sport and Performance 2023;2(2):236–46.
Srikaew J. The relationship between exercise and quality of life in medical professions. Buddhachinaraj Med J 2024;41(2):127-35.
Chinnawoot S, Uraisripong K, Wongjan J. Factors related to quality of work life among nurses: a systematic review. NJPH 2020;30(3):90-103.
Skeldon AC, Derks G, Dijk DJ. Modelling changes in sleep timing and duration across the lifespan: Changes in circadian rhythmicity or sleep homeostasis?. Sleep Med Rev 2016;28:96-107.
Cajochen C, Münch M, Knoblauch V, Blatter K, Wirz-Justice A. Age-related changes in the circadian and homeostatic regulation of human sleep. Chronobiol Int 2006;23(1-2):461-74.
Tsegay Y, Arefayne NR, Fentie DY, Workie MM, Tegegne BA, Berhe YW. Assessment of sleep quality and its factors among clinicians working in critical care units and operation theaters at North West Ethiopia, 2022: a multicenter cross-sectional study. Ann Med Surg (Lond) 2023;85(8):3870-9.
Kerdcharoen N, Wisitpongaree C, Padermpornromyen C, Jaroennophakunsri C, Sittisak N, Imeuarbpathom N, et al. Work factors related to sleep quality among professional nurses in the inpatient department, Faculty of Medicine Vajira Hospital. Vajira Medical Journal: Journal of Urban Medicine 2020;64(1):41–58.
Coelho J, Lucas G, Micoulaud-Franchi JA, Philip P, Boyer L, Fond G. Poor sleep is associated with work environment among 10,087 French healthcare workers: Results from a nationwide survey. Psychiatry Res 2023;328:115448.
Johnson JV, Hall EM. Job strain, work place social support, and cardiovascular disease: a cross-sectional study of a random sample of the Swedish working population. Am J Public Health 1988;78(10):1336-42.
