การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพในสตรีผู้รอดชีวิตจากมะเร็งของสถาบันมะเร็งแห่งชาติ

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

 การวิจัยและพัฒนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบและศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบการส่งเสริมสุขภาพในสตรีผู้รอดชีวิตจากมะเร็งของสถาบันมะเร็งแห่งชาติ การวิจัยดำเนินการ 3 ระยะ ได้แก่ 1) ศึกษาสถานการณ์ปัญหาสุขภาพและแนวทางการส่งเสริมสุขภาพของสตรีผู้รอดชีวิตจากมะเร็งหลังสิ้นสุดการรักษา 2) พัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพ และ 3) ศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย สตรีผู้รอดชีวิตจากมะเร็งเต้านมและมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง แบ่งเป็นกลุ่มทดลองที่ได้รับรูปแบบการส่งเสริมสุขภาพแบบองค์รวมและกลุ่มควบคุมที่ได้รับการพยาบาลตามปกติ กลุ่มละ 50 คน และพยาบาลวิชาชีพผู้ดูแล 42 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยคู่มือการส่งเสริมสุขภาพ แบบประเมินอาการ แบบสอบถามพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ แบบประเมินคุณภาพชีวิต แบบทดสอบความรู้ และแนวคำถามสำหรับการสนทนากลุ่มและการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติทดสอบทีแบบอิสระ ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัย พบว่า รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) การจัดการผลกระทบด้านร่างกาย 2) การจัดการผลกระทบด้านจิตสังคม 3) การจัดการโรคเรื้อรังร่วม 4) การเฝ้าระวังการกลับเป็นซ้ำและมะเร็งชนิดใหม่ 5) การส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันโรค และ 6) การเตรียมความพร้อมบุคลากร ภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีอาการรบกวนลดลง มีพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพและคุณภาพชีวิตดีกว่าก่อนทดลองและดีกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ขณะที่พยาบาลวิชาชีพมีความรู้หลังอบรมสูงกว่าก่อนอบรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001)

รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพที่พัฒนาขึ้นสามารถส่งเสริมการดูแลผู้รอดชีวิตจากมะเร็งแบบองค์รวม ช่วยเพิ่มพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ คุณภาพชีวิต และศักยภาพของพยาบาลในการดูแลผู้รอดชีวิตจากมะเร็ง จึงสามารถประยุกต์ใช้ในการพัฒนาระบบบริการพยาบาลสำหรับผู้รอดชีวิตจากมะเร็งได้