บทบาทของครอบครัวในการดูแลผู้ใหญ่ที่มีภาวะกลุ่มอาการหลังการกระทบกระเทือนสมอง จากการบาดเจ็บสมองระดับเล็กน้อย

ผู้แต่ง

  • อุมากร สุวนันทวงศ์ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ

คำสำคัญ:

การบาดเจ็บสมองเล็กน้อย, อาการหลังการกระทบกระเทือน, บทบาทครอบครัว, ผู้ดูแล, การฟื้นฟูสมรรถภาพ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอบทบาทของครอบครัวในการดูแลผู้ใหญ่ที่มีอาการหลังการกระทบกระเทือน (Post-Concussion Syndrome: PCS) จากการบาดเจ็บสมองระดับเล็กน้อย (Mild Traumatic Brain Injury; mTBI)   โดยมุ่งเน้นไปที่ช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ซึ่งพบว่า ครอบครัวหรือผู้ดูแลมีบทบาทสำคัญในการเฝ้าสังเกตอาการและการเปลี่ยนแปลงของผู้ป่วย การจัดสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม การสนับสนุนด้านการรักษาและฟื้นฟู ตลอดจนการให้กำลังใจทางจิตใจและสังคม อย่างไรก็ตาม การดูแลผู้ใหญ่จากการบาดเจ็บสมองระดับเล็กน้อยที่มีอาการเรื้อรังมักมาพร้อมกับความท้าทาย เช่น การขาดข้อมูลการดูแลผู้ใหญ่ที่มีภาวะกลุ่มอาการหลังการกระทบกระเทือนที่ถูกต้อง การขาดการประสานงานจากระบบสุขภาพ ภาระและความเครียดของผู้ดูแล รวมถึงช่องว่างความรู้เกี่ยวกับการดูแลผู้ใหญ่ที่มีภาวะกลุ่มอาการหลังการกระทบกระเทือนสมองจากการบาดเจ็บสมองระดับเล็กน้อยในสังคมไทย บทความนี้สรุปแนวทางการสนับสนุนผู้ดูแล เช่น การจัดให้ความรู้ที่ถูกต้อง การติดตามช่วยเหลือหลังออกจากโรงพยาบาล การสนับสนุนด้านจิตใจ และการพัฒนาคู่มือหรือโปรแกรมเฉพาะทางที่เหมาะสมกับบริบทไทยเพื่อเสริมสร้างการดูแลที่มีประสิทธิภาพและลดผลกระทบระยะยาวของผู้ป่วย

เอกสารอ้างอิง

Brain Injury Association of America. (2011). BIAA Adopts New TBI Definition [Online]. Retrieved from https://www.biausa.org/ (cited in Siripituphum et al., 2020).

Gamgee, J., Runacres, J., Norman, A., & Pradhan, P. (2023). The Secondary Impact of Mild Traumatic Brain Injury: An Interpretative Phenomenological Analysis of the Experiences of Family Members. The Family Journal. 31(4), 433–442. https://doi.org/10.1177/10664807231164421

He, J., Chen, Z., Zhang, J., & Liu, X. (2024). Knowledge and attitudes toward mild traumatic brain injury among patients and family members. Frontiers in Public Health, 12, 1349169. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1349169

Kratz, A. L., Sander, A. M., Brickell, T. A., Lange, R. T., & Carlozzi, N. E. (2017). Traumatic brain injury caregivers: A qualitative analysis of spouse and parent perspectives on quality of life. Neuropsychological Rehabilitation, 27(1), 16–37. https://doi.org/10.1080/09602011.2015.1051056

Ontario Neurotrauma Foundation. (2018). Guideline for Concussion/Mild Traumatic Brain Injury & Persistent Symptoms (for Adults). Toronto: Ontario Neurotrauma Foundation. (Available from https://braininjuryguidelines.org)

Royal College of Neurological Surgeons of Thailand (ราชวิทยาลัยประสาทศัลยแพทย์แห่งประเทศไทย). (2019). แนวทางเวชปฏิบัติกรณีสมองบาดเจ็บ พ.ศ.2562 [Clinical Practice Guidelines for Traumatic Brain Injury 2019, in Thai]. กรุงเทพฯ: สถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์, กระทรวงสาธารณสุข. (Retrieved from RCNST website: https://www.rcnst.or.th/)

Siripituphum, D., Songwathana, P., Khupantavee, N., & Williams, I. (2020). Caring for Thai traumatic brain injury survivors in a transitional period: What are the barriers? Journal of Health Science and Medical Research, 38(1), 43–52. https://doi.org/10.31584/jhsmr.202076

Yaowarat Emeot. (2020). การฟื้นฟูกลุ่มอาการภายหลังสมองกระทบกระเทือนในผู้ป่วยสมองบาดเจ็บระดับเล็กน้อย: บทบาทพยาบาล [Rehabilitation of post-concussion syndrome in mild TBI patients: Nurse’s role]. วารสารกองการพยาบาล, 47(1), 1–10. (ภาษาไทย)

สมพร อินทะกนก. (2548). การพัฒนากิจกรรมการเรียนการสอนทักษะการเขียนภาษาอังกฤษของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ด้วยกระบวนการสอนของเฮวินส์. [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี]. มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-08-29