ความสอดคล้องระหว่างค่าความแม่นยำในการจัดท่าของนักรังสีการแพทย์รายบุคคล และ ค่าความแม่นยำในการจัดท่าเฉลี่ยของสถาบันสำหรับการตรวจติดตามผลความหนาแน่นกระดูก

Main Article Content

ผาณิต ฤกษ์ยินดี
วัลลภ ใจดี
อลิสรา วงศ์สุทธิเลิศ

บทคัดย่อ

บริบท การใช้ค่าความแม่นยำในการจัดท่าเฉลี่ยของสถาบันแทนการใช้ค่าความแม่นยำในการจัดท่าของนักรังสี
การแพทย์รายบุคคลสำหรับแปลผลร้อยละการเปลี่ยนแปลงของความหนาแน่นกระดูก ในผู้ป่วยที่ได้รับการตรวจ
ติดตามผล อาจเกิดความไม่แน่นอนในการแปลผล
วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาหาความสอดคล้องระหว่างค่าความแม่นยำรายบุคคลและค่าเฉลี่ยความแม่นยำของ
สถาบันในการจัดท่าสำหรับตรวจติดตามผลความหนาแน่นกระดูก
วิธีการ การวิจัยแบบตัดขวางที่รวบรวมข้อมูลผลการตรวจความหนาแน่นกระดูกที่ตรวจด้วยเครื่อง DXA ของ
ผู้มารับบริการในโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยบูรพาระหว่างเดือนมิถุนายนถึงเดือนกันยายน พ.ศ.2557 จำนวน
120 ราย ผู้วิจัยวิเคราะห์ค่าความแม่นยำในการจัดท่าของนักรังสีการแพทย์แต่ละรายและค่าความแม่นยำในการ
จัดท่าเฉลี่ยของสถาบัน จากนั้นผู้วิจัยจะส่งแบบฟอร์มการเก็บข้อมูลให้รังสีแพทย์เพื่อแปลผลการเปลี่ยนแปลง
ของความหนาแน่นกระดูกของผู้มารับบริการตรวจติดตามผลความหนาแน่นกระดูก จำนวน 120 ราย ผู้วิจัย
วิเคราะห์ความสอดคล้องของค่าความแม่นยำ ในการจัดท่าทั้งสองวิธีด้วยค่าร้อยละของความสอดคล้องและ
ทดสอบนัยสำคัญด้วยสถิติ kappa analysis
ผลการศึกษา ค่าความแม่นยำในการจัดท่าเฉลี่ยของสถาบันที่กระดูกสันหลังระดับบั้นเอว กระดูกต้นขาส่วน
คอ กระดูกข้อสะโพกรวม และกระดูกข้อมือคือ ร้อยละ 3.20 ร้อยละ 2.91 ร้อยละ 2.73 และร้อยละ 3.01
ตามลำดับ ความสอดคล้องระหว่างค่าความแม่นยำในการจัดท่าทั้งสองวิธีมีความแตกต่างกันระหว่างนักรังสี
การแพทย์ (p<0.05) ตำแหน่งของกระดูกข้อสะโพกรวมมีความถูกต้องในการแปลผลมากที่สุด (ร้อยละ 95.2;
95%CI 89.9 - 100.0) รองลงมาคือกระดูกต้นขาส่วนคอ (ร้อยละ 80.6; 95%CI 70.8 - 90.4) ส่วนกระดูกสัน
หลังระดับบั้นเอว (ร้อยละ 75.8; 95%CI 65.1 - 86.5) และกระดูกข้อมือ (ร้อยละ 77.4; 95%CI 67.0 - 87.8)
มีความถูกต้องไม่สูงมากนัก
สรุป จากการศึกษานี้พบว่าเมื่อใช้ค่าความแม่นยำในการจัดท่าเฉลี่ยของสถาบัน ซึ่งมาจากค่าเฉลี่ยของนักรังสีการ
แพทย์รายบุคคลภายในสถาบัน ในการแปลผลร้อยละการเปลี่ยนแปลงความหนาแน่นกระดูก เปรียบเทียบกับการ
ใช้ค่าความแม่นยำในการจัดท่าของนักรังสีการแพทย์รายบุคคล พบว่าตำแหน่งของกระดูกข้อสะโพกรวมมีความ
ถูกต้องในการแปลผลมากที่สุด และพบว่าร้อยละของความสอดคล้องมีที่ตำแหน่งของกระดูกข้อสะโพกรวมเพียง
ตำแหน่งเดียว จึงสรุปได้ว่าค่าความแม่นยำในการจัดท่าเฉลี่ยของสถาบันไม่มีความสอดคล้องกับค่าความแม่นยำในการจัดท่าของนักรังสีการแพทย์รายบุคคล ดังนั้นจึงไม่สามารถใช้ค่าความแม่นยำในการจัดท่าเฉลี่ยของสถาบัน
แทนการใช้ค่าความแม่นยำในการจัดท่าของนักรังสีการแพทย์รายบุคคลสำหรับประกอบการแปลผลการตรวจ
ติดตามความหนาแน่นกระดูกได้


 

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

บท
นิพนธ์ต้นฉบับ

References

1. Carey JJ, Delaney MF. Utility of DXA for
monitoring, technical aspects of DXA BMD
measurement and precision testing. Bone.
2017; 104: 44-53.

2. 2019 ISCD Official Positions – adult
[Internet]. 2019 [accessed December 27,
2019]. Available from: https://www.iscd.
org/official-positions/2019-iscd-officialpositions-adult/

3. Baim S, Wilson CR, Lewiecki EM, Luckey
MM, Downs RW Jr, Lentle BC. Precision
assessment and radiation safety for dualenergy X-ray absorptiometry: position paper
of the International Society for Clinical
Densitometry.J Clin Densitom. 2005; 8:
371-8.

4. Lewiecki EM, Lane NE. Common mistakes
in the clinical use of bone mineral density
testing. Nat Clin Pract Rheumatol. 2008; 4:
667-74.

5. International Atomic Energy Agency. Dual
energy X Ray Absorbtiometry for bone
mineral density and body composition
assessment. [Internet]. 2010 [accessed
April 29, 2018]. Available from: https
HYPERLINK “https://www-pub.iaea.org/
MTCD/Publications/PDF/Pub1479_web.
pdf”.

6. Bonnick SL, Lewis LA. Bone densitometry for
technologists: The Importance of precision.
3rded.New York: Springer Science+Business
Media; 2013: 163-82.

7. Kim HS, Yang SO. Quality control of
DXA system and precision test of radiotechnologists. J Bone Metab. 2014; 21: 2-7.

8. Lewiecki EM, Binkley N, Morgan SL,
Shuhart CR, Camargos BM, Carey JJ, et
al. Best practices for dual-energy x-ray
absorptiometry measurement and
reporting: International Society for Clinical
Densitometry Guidance. J Clin Densitom.
2016; 19: 127-40.

9. Nelson L, Gulenchyn KY, Atthey M, Webber
CE. Is a fixed value for the least significant
change appropriate? J Clin Densitom. 2010;
13: 18-23. doi: 10.1016/j.jocd.2009.10.001.

10.Kiebzak GM, Morgan SL. Long-term versus
short-term precision of dual-energy x-ray
absorptiometry scans and the impact on
interpreting change in bone mineral density
at follow-up. J Clin Densitom. 2011; 14:
108-15.

Most read articles by the same author(s)