ประสบการณ์ชีวิตของสตรีวัยกลางคนภายหลังการตัดรังไข่ทั้งสองข้างก่อนหมดประจำเดือน: การปรับตัวในบริบทชุมชนภาคเหนือตอนล่าง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสบการณ์ชีวิตของสตรีวัยกลางคนภายหลังการ ตัดรังไข่ทั้งสองข้างก่อนหมดประจำเดือน: การปรับตัวในบริบทชุมชนภาคเหนือตอนล่าง โดยใช้แนวทางการวิเคราะห์ปรากฏการณ์วิทยาเชิงตีความ (Interpretative Phenomenological Analysis: IPA) ร่วมกับทฤษฎีการปรับตัวของรอย (Roy's Adaptation Model: RAM) เป็นกรอบแนวคิด คัดเลือกผู้ให้ข้อมูลหลักแบบเจาะจงจำนวน 12 ราย อายุระหว่าง 35–55 ปี ที่เข้ารับการผ่าตัดตัดรังไข่ทั้งสองข้างก่อนหมดประจำเดือน ณ โรงพยาบาลอุตรดิตถ์ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกกึ่งโครงสร้าง ซึ่งประกอบด้วยคำถามหลัก 4 กลุ่ม ตาม 4 รูปแบบการปรับตัวของ RAM ผ่านการตรวจสอบความตรงของเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญด้านการพยาบาลนรีเวชกรรม 1 ท่าน และด้านระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ 2 ท่าน ได้ค่าดัชนีความตรงของเนื้อหา (Content Validity Index: CVI) เท่ากับ .89 วิเคราะห์ข้อมูลตามขั้นตอน IPA 6 ขั้นตอน จนถึงจุดอิ่มตัวของข้อมูล
ผลการวิจัยพบประเด็นหลัก 4 ประเด็น ได้แก่ 1) "ร่างกายที่ไม่คุ้นเคย" สะท้อนประสบการณ์การเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาอย่างเฉียบพลัน โดยเฉพาะอาการวาสอโมทอร์และปัญหาการนอนหลับ 2) "ฉันยังเป็นผู้หญิงอยู่หรือเปล่า" สะท้อนการตั้งคำถามต่ออัตลักษณ์และภาพลักษณ์ตนเอง ควบคู่กับกระบวนการสร้างนิยามตนเองใหม่ 3) "โลกที่หมุนต่อไปโดยไม่ถามว่าเราพร้อมหรือเปล่า" สะท้อนความท้าทายในการปรับบทบาทหน้าที่ทั้งในครอบครัวและชุมชน และ 4) "รากที่ยึดเอาไว้" สะท้อนบทบาทของครอบครัว ความเชื่อทางพุทธศาสนา และภูมิปัญญาท้องถิ่นในฐานะทรัพยากรทางจิตวิญญาณที่หนุนเสริมกระบวนการปรับตัว
ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าบริบทวัฒนธรรมชุมชนภาคเหนือตอนล่างมีบทบาทสำคัญต่อรูปแบบและความหมายของประสบการณ์ชีวิต ข้อค้นพบเหล่านี้เป็นรากฐานสำหรับการพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลที่สอดคล้องกับบริบทวัฒนธรรมท้องถิ่น ทั้งนี้ควรดำเนินการวิจัยเชิงคุณภาพแบบตามยาวและศึกษาในกลุ่มคู่สมรสหรือครอบครัวในฐานะผู้ให้ข้อมูลร่วมในอนาคต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อคิดเห็นใดใดที่ปรากฏในวารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน ซึ่งบรรณาธิการหรือสมาคมศิษย์เก่า ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย และบทความที่ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ
เอกสารอ้างอิง
Campbell, S., Greenwood, M., Prior, S., Shearer, T., Walkem, K., Young, S., Bywaters, D. & Walker, K. (2020). Purposive sampling: Complex or simple? Research case examples. Journal of Research in Nursing, 25(8), 652–661. doi.org/10.1177/1744987120927206
Darley, A., Furlong, E., Maguire, R., McCann, L., Connolly, M. & Coughlan, B. (2025). Applying interpretative phenomenological analysis to understand the experience of digital health: A methodological reflection. International Journal of Qualitative Methods, 24. doi.org/10.1177/16094069251321603
Goudarzi, F., Khadivzadeh, T., Ebadi, A. & Babazadeh, R. (2022). Women's interdependence after hysterectomy: A qualitative study based on Roy Adaptation Model. BMC Women's Health, 22(1), 40. doi.org/10.1186/s12905-022-01615-2
Gümüşsoy, S., Öztürk, R., Keskin, G. & Yıldırım, G. Ö. (2023). Effects of surgical and natural menopause on body image, self-esteem, and dyadic adjustment: A descriptive and comparative study. Clinical Nursing Research, 32(4), 712–722.
doi.org/10.1177/10547738221114588
Hennink, M. & Kaiser, B. N. (2022). Sample sizes for saturation in qualitative research: A systematic review of empirical tests. Social Science & Medicine, 292, 114523.
doi.org/10.1016/j.socscimed.2021.114523
Kaunitz, A. M., Kapoor, E. & Faubion, S. (2021). Treatment of women after bilateral salpingo- oophorectomy performed prior to natural menopause. JAMA, 326(14), 1429–1430.
doi.org/10.1001/jama.2021.3305
Khan, S. J., Kapoor, E., Faubion, S. S. & Kling, J. M. (2023). Vasomotor symptoms during menopause: A practical guide on current treatments and future perspectives. International Journal of Women's Health, 15, 273–287. doi.org/10.2147/IJWH.S365808
Kingsberg, S. A., Schulze-Rath, R., Mulligan, C., Moeller, C., Caetano, C. & Bitzer, J. (2023). Global view of vasomotor symptoms and sleep disturbance in menopause: A systematic review. Climacteric, 26(6), 537–549. doi.org/10.1080/13697137.2023.2256658
Langgapin, S., Boonchieng, W., Chautrakarn, S. & Maneeton, N. (2024). Senior mental health
scenarios in Thai Buddhist contexts: a qualitative study. Religions, 15(4), 440.
doi.org/10.3390/rel15040440
Lincoln, Y. S. & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE.Li, N., Shen, C., Wang, R., & Chu, Z. (2023). The real experience with women's hysterectomy: a meta-synthesis of qualitative research evidence. Nursing Open, 10(2), 435–449. doi.org/10.1002/nop2.1348
Meadows, R., Padamsee, T. J. & Paskett, E .D. (2018). Distinctive psychological and social experiences of women choosing prophylactic oophorectomy for cancer prevention. Health Care Women Int, 39(5), 595-616.
Rocca, W. A., Mielke, M. M., Gazzuola Rocca, L. & Stewart, E. A. (2021). Premature or early bilateral oophorectomy: A 2021 update. Climacteric, 24(5), 466–473.
doi.org/10.1080/13697137.2021.1893686
Sarang, B., Bhandarkar, P., Parsekar, S. S., Patil, P., Venghateri, J. B., Ghoshal, R., Kizhakke Veetil, D., Shah, P., Gadgil, A. & Roy, N. (2023). Concerns and coping mechanisms of breast cancer survivor women from Asia: A scoping review. Supportive Care in Cancer, 31(9), 528. doi.org/10.1007/s00520-023-07996-w
Smith, J. A., Flowers, P. & Larkin, M. (2021). Interpretative phenomenological analysis: Theory, method and research (2nd ed.). SAGE.
Turan, A., Karabayır, H. B. & Kaya, İ. G. (2024). Examining the changes in women's lives after the hysterectomy operation: Experiences of women from Turkey. Archives of Women's Mental Health, 27(6), 899–911. doi.org/10.1007/s00737-024-01419-3
Vincent, C., Bodnaruc, A. M., Prud'homme, D., Olson, V. & Giroux, I. (2023). Associations between menopause and body image: A systematic review. Women's Health, 19,
doi.org/10.1177/17455057231209536
