ประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อความรอบรู้ในการจัดการโรคเบาหวาน พฤติกรรมการจัดการตนเอง และภาวะโรคเบาหวานสงบ ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 รายใหม่ ที่เข้ารับการรักษาในคลินิกโรคเรื้อรังโรงพยาบาลหนองบัวแดง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองแบบหนึ่งกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อความรอบรู้ในการจัดการโรคเบาหวาน พฤติกรรมการจัดการตนเองและภาวะโรคเบาหวานสงบ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 รายใหม่ อายุ 30-65 ปี จำนวน 55 คน ที่มารับการรักษาในคลินิกโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลหนองบัวแดง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ โปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพ แบบประเมินความรอบรู้ในการจัดการโรคเบาหวาน แบบประเมินพฤติกรรมการจัดการตนเอง และแบบบันทึกอาการทางคลินิก ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน ได้ค่าดัชนีความสอดคล้อง .67-1.00 และทดสอบความเชื่อมั่นของแบบประเมินทั้งสองฉบับด้วยสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค ได้ค่าเท่ากับ .87 และ .83 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และ paired t-test ที่ระดับนัยสำคัญ .05
ผลการวิจัยพบว่ากลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ในการจัดการโรคเบาหวานและพฤติกรรมการจัดการตนเองหลังเข้าร่วมโปรแกรมเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p< .05) นอกจากนี้ระดับน้ำตาลในเลือดขณะอดอาหารและน้ำตาลสะสมลดลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยพบผู้ป่วยเข้าสู่ภาวะโรคเบาหวานสงบร้อยละ 32.82 และควบคุมระดับน้ำตาลในเกณฑ์ดีร้อยละ 78.20
โปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพช่วยเพิ่มความรอบรู้ในการจัดการโรคเบาหวาน ส่งเสริมพฤติกรรมการจัดการตนเอง ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และเพิ่มอัตราการเข้าสู่ภาวะสงบของโรคในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 รายใหม่ บุคลากรสุขภาพจึงควรนำโปรแกรมนี้ไปประยุกต์ใช้ในการดูแลผู้ป่วยกลุ่มดังกล่าว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหรือข้อคิดเห็นใดใดที่ปรากฏในวารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน ซึ่งบรรณาธิการหรือสมาคมศิษย์เก่า ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย และบทความที่ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ
เอกสารอ้างอิง
American Diabetes Association. (2023). New American Diabetes Association report finds annual costs of diabetes to be $412.9 billion. Retrieved from
https://diabetes.org/newsroom/press-releases/new-american-diabetes-association- report-finds-annual-costs-diabetes-be
Best, J. W. (1977). Research in education (3rd ed.). Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Captieux, M., Pearce, G., Parke, H. L., Epiphaniou, E., Wild, S., Taylor, S. J. C. & Pinnock, H. (2018). Supported self-management for people with type 2 diabetes: A meta-review of quantitative systematic reviews. BMJ Open, 8(12), e024262.
Chanket, R. & Krungkraipetch, N. (2021). A program integrating adult learning theory and social support enhancement for improving health literacy among diabetes patients. Journal of Nursing and Education, 14(2), 34–45. (in Thai).
Chuemthong, P. (2020). The effects of a support and education program on self-care behaviors and glycemic control in newly diagnosed type 2 diabetes patients. Journal of Health and Nursing, 34(2), 45-56. (in Thai).
Department of Disease Control. (2020). Report on the NCDs situation - Diabetes, hypertension, and related risk factors. Retrieved from
https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1035820201005073556.pdf (in Thai).
Diabetes Association of Thailand. (2017). Diabetes statistics in Thailand. Retrieved from https://www.dmthai.org/new/index.php/sara-khwam-ru/sahrab-bukhkhl- thawpi/health-information-and-articles/health-information-and-articles-2560/2018-02-05-09-40-67 (in Thai).
Galaviz, K. I., Weber, M. B., Straus, A., Haw, J. S., Narayan, K. M. V. & Ali, M. K. (2018). Global diabetes prevention interventions: A systematic review and network meta-analysis of the real-world impact on incidence, weight, and glucose. Diabetes Care, 41(7), 1526–1534.
International Diabetes Federation. (2019). IDF Diabetes Atlas (9th ed.). Retrieved from
https://diabetesatlas.org/upload/resources/material/20200302_133351_IDFATLAS9e- final-web.pdf
International Diabetes Federation. (2021). IDF Diabetes Atlas (10th ed.). Retrieved from
https://idf.org/about-diabetes/diabetes-facts-figures/
Jewsuebpong, W., Lekphet, K., Nawamawat, J. & Wanjan, P. (2021). The effect of health literacy on glycemic control among diabetes type II patients. Research and Development Health System Journal, 15(3), 30-43. (in Thai).
Lean, M. E., Leslie, W. S., Barnes, A. C., Brosnahan, N., Thom, G., McCombie, L., Peters, C., Zhyzhneuskaya, S., Al-Mrabeh, A., Hollingsworth, K. G., Rodrigues, A. M., Rehackova, L., Adamson, A. J., Sniehotta, F. F., Mathers, J. C., Ross, H. M., McIlvenna, Y., Stefanetti, R., Trenell, M., Welsh, P., Kean, S., Ford, I., McConnachie, A., Sattar, N. & Taylor, R. (2018). Primary care-led weight management for remission of type 2 diabetes (DiRECT): An open-label, cluster-randomised trial. The Lancet, 391(10120), 541-551.
Muhamad, P., Punyasavatsut, U. & Chitnoon, P. (2016). Development of dietary behavior and physical activity modification program for Muslim women with metabolic syndrome. Songklanagarind Journal of Nursing, 36(Supplement), 85–98. (in Thai).
Nutbeam, D. (2000). Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion International, 15(3), 259-267.
Nutbeam, D. (2008). The evolving concept of health literacy. Social Science & Medicine, 67(12), 2072-2078.
Rungthong, W. & Tabandu, W. (2024). Development of a health literacy promotion model for hypertension prevention behaviors in the working-age risk group in Kanwan District, Khon Kaen Province. Journal of Public Health Research, 32(1), 112-124. (in Thai).
Sagastume, D., Siero, I., Mertens, E., Cottam, J., Colizzi, C. & Peñalvo, J. L. (2022). The effectiveness of lifestyle interventions on type 2 diabetes and gestational diabetes incidence and cardiometabolic outcomes: A systematic review and meta-analysis of evidence from low- and middle-income countries. EClinicalMedicine, 53, 101650.
Subbuk, C. (2024). The effects of self-management programs on blood glucose control behaviors in type 2 diabetes patients who are unable to control their blood glucose levels. Thai Journal of Nursing, 39(4), 123-135. (in Thai).
World Health Organization. (2021). Diabetes fact sheet. Retrieved from
