การจัดการความเสี่ยงทางกฎหมายในการปฏิบัติการพยาบาล: บทเรียนที่ได้รับจากการดำเนินคดีทางสูติกรรม

ผู้แต่ง

  • โสภาพรรณ พวงบุญมี พยาบาลวิชาชีพชำนาญการพิเศษ งานการพยาบาลผู้ป่วยใน 2 ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลรามาธิบดี
  • ภัทรจิตร ตันกูล พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ หัวหน้างานการพยาบาลผู้ป่วยใน 2 ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลรามาธิบดี
  • ประภาพร ต้นแก้ว พยาบาลวิชาชีพ งานการพยาบาลผ่าตัด ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลรามาธิบดี

คำสำคัญ:

คดีทางการแพทย์ , ภาวะวิกฤตทางสูติกรรม , การบริหารความเสี่ยง, ISBAR, CUS

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ประเด็นกฎหมาย และถอดบทเรียนจากกรณีศึกษาสำคัญ  3 กรณี ได้แก่ ภาวะการคลอดไหล่ยาก ภาวะทารกขาดออกซิเจน และภาวะตกเลือดหลังคลอด โดยวิเคราะห์เอกสารทางคลินิกเปรียบเทียบกับกฎหมายวิชาชีพและแนวปฏิบัติทางวิชาการ เพื่อนำเสนอมาตรฐานการประเมิน การแก้ปัญหา  และกลยุทธ์ป้องกันข้อพิพาท ผลการสังเคราะห์ข้อเท็จจริงพบว่า สาเหตุหลักของการฟ้องร้องเกิดจากการขาดมาตรฐานการประเมินความเสี่ยง การเพิกเฉยต่อสัญญาณเตือนจากเครื่องตรวจติดตามทารกในครรภ์ด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ การบันทึกเวชระเบียนไม่ครบถ้วน และรายงานแพทย์ล่าช้า บทความนี้จึงเสนอแนวทางปฏิบัติ ได้แก่ การกำหนดมาตรฐานประเมินผู้คลอดเชิงรุก การใช้เครื่องมือสื่อสารมาตรฐาน เช่น Introduction, Situation, Background, Assessment, Recommendation (ISBAR) และ CUS รวมถึงการพัฒนา การจัดการข้อมูลเวชระเบียนที่ถูกต้องตามเวลาที่เกิดขึ้นจริง ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า การบูรณาการสมรรถนะทางคลินิกที่แม่นยำเข้ากับทักษะการสื่อสารเชิงจริยธรรม และการบันทึกที่รัดกุม เป็นหัวใจสำคัญในการป้องกันข้อพิพาท และยกระดับความปลอดภัยของผู้ป่วยอย่างยั่งยืน

 

เอกสารอ้างอิง

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2565). สถิติสาธารณสุข พ.ศ. 2564. กระทรวงสาธารณสุข.

พระราชบัญญัติวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์ พ.ศ. 2528 (2528, 5 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 102 ตอนที่ 120, หน้า 1-24.

พระราชบัญญัติวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2540. (2540, 31 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 114 ตอนที่ 82 ก, หน้า 23-39.

มะลิวรรณ อังคณิตย์, เรวดี สมทรัพย์, และ บุษบา วงค์พิมล. (2563). รูปแบบการพัฒนาคุณภาพระบบบริการพยาบาลโดยกระบวนการมีส่วนร่วมของกลุ่มงานวิจัย และพัฒนาการพยาบาล โรงพยาบาลร้อยเอ็ด. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 38(1), 107-116.

สภาการพยาบาล. (2550). ข้อบังคับสภาการพยาบาลว่าด้วย การรักษาจริยธรรมแห่งวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์ พ.ศ. 2550. https://www.tnmc.or.th

สภาการพยาบาล. (2553). ประกาศสภาการพยาบาล เรื่อง สมรรถนะหลักของผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญา ตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก สาขาพยาบาล ศาสตร์. https://www.tnmc.or.th

สภาการพยาบาล. (2562). ประกาศสภาการพยาบาล เรื่อง มาตรฐานการพยาบาล พ.ศ. 2562. https://www.tnmc.or.th/images/userfiles/files/T_0037.pdf

สภาการพยาบาล. (2564). ข้อบังคับสภาการพยาบาลว่าด้วยข้อจำกัดและเงื่อนไขในการประกอบวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์ พ.ศ. 2564. https://www.tnmc.or.th

Agency for Healthcare Research and Quality. (2023). Team STEPPS 3.0 pocket guide. Agency for Healthcare Research and Quality.

Burgess, A., van Diggele, C., Roberts, C., & Mellis, C. (2020). Teaching clinical handover with ISBAR. BMC Medical Education, 20(Suppl 2), 459. https://doi.org/10.1186/s12909-020-02286-6

Cunningham, F. G., Leveno, K. J., Bloom, S. L., Dashe, J. S., Hoffman, B. L., Casey, B. M., & Spong, C. Y. (2022). Williams obstetrics (26th ed.). New York: Mc Graw Hill.

Davis, D. D., Roshan, A., & Varacallo, M. A. (2023). Shoulder dystocia. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470427/

Perry, S. E., Hockenberry, M. J., Lowdermilk, D. L., & Wilson, D. (2023). Maternal child nursing care (7th ed.). St. Louis: Elsevier.

The Joint Commission. (2023). National patient safety goals effective January 2023: Hospital program. https://www.jointcommission.org/standards/national-patient-safety-goals/

World Health Organization. (2021). WHO labor care guide: User’s manual. https://www.who.int/publications/i/item/ 978924001756

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

พวงบุญมี โ., ตันกูล ภ., & ต้นแก้ว ป. (2026). การจัดการความเสี่ยงทางกฎหมายในการปฏิบัติการพยาบาล: บทเรียนที่ได้รับจากการดำเนินคดีทางสูติกรรม. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 27(52), 114–123. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/nursingsiamjournal/article/view/284744

ฉบับ

ประเภทบทความ

academic article