ผลของสื่อการ์ตูนแอนิเมชันในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าต่อความรู้ในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
แนวโน้มการเริ่มต้นใช้บุหรี่ไฟฟ้าเพิ่มสูงขึ้นในกลุ่มนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย ซึ่งกิจกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าสำหรับวัยรุ่นในปัจจุบันมุ่งไปที่การให้ความรู้ในการป้องกันการเริ่มสูบบุหรี่ไฟฟ้า แต่กิจกรรมส่วนใหญ่ยังพบข้อจำกัดและขาดความเหมาะสมกับบริบทของนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการใช้สื่อการ์ตูนแอนิเมชันต่อความรู้ในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย 110 ราย แบ่งเป็นกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลอง กลุ่มละ 55 ราย โดยกลุ่มควบคุมได้รับการเรียนการสอนตามปกติ และกลุ่มทดลองได้รับการเรียนการสอนตามปกติร่วมกับรับชมสื่อการ์ตูนแอนิเมชันในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าที่ออกแบบโดยใช้แนวคิดแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพและการเรียนรู้ทางสังคม เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบวัดความรู้ในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้า วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติไคสแควร์ และสถิติทดสอบที
ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มทดลองมีความรู้ในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้ามากกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า สื่อการ์ตูนแอนิเมชันสามารถช่วยเพิ่มความรู้ในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลายได้ ข้อเสนอแนะเพื่อส่งเสริมความรู้ในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าอย่างต่อเนื่อง คือ ทบทวนความรู้เกี่ยวกับโทษของบุหรี่ไฟฟ้า ประเมินและติดตามผลการเกิดการเปลี่ยนแปลงในด้านความรู้ในการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าและความตั้งใจในการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Global School-based Student Health Survey (GSHS): fact sheet Thailand 2021. [Internet]. [cited 2025 July 24]. Available from: https://cdn.who.int/media/docs/default-source/ncds/ncd-surveillance/data-reporting/thailand/2021_thailand_gshs_fact_sheetada1f3cd-2ee4-4258-a01f-b40873aaf988.pdf.
Adebisi YA, Phungdee T, Saokaew S, Lucero-Prisno DE. Prevalence and determinants of current cigarette smoking among adolescents in Thailand: evidence from 2021 global school-based health survey. JRSH 2024;24(2):e00610.
Thepthien BO, Tinn CS, Ofuchi T, Kim B. An analysis of e-cigarette and polysubstance use patterns of adolescents in Bangkok, Thailand. Tob Induc Dis 2021;19:88.
Ruanphet K, Khamanek S, Bangoen P, Bonkhunthod P, Salachua P, Thanaroong P, et al. Knowledge, attitude, and behavior in preventing e-cigarette smoking among junior high school students in Mueang District, Buriram Province. Regional Health Promotion Center 9 Journal 2025;19(2):438-48. (in Thai).
Tobacco Control Research and Knowledge Management Center (TRC). E-cigarette. [Internet]. [cited 2025 July 24]. Available from: https://www.trc.or.th/th/attachments/article/905/TRCRUupdate16Vol2.pdf. (in Thai).
Surangsee S, Aekmanset B, Podong P. Effects of eHealth education program on knowledge and attitude to e-cigarette smoking prevention among middle school students. NHEJ 2024;7(2):55-66. (in Thai).
Seeherunwong A, Muangsakul W, Angsukiattitavorn S, Tipayamongkholgul M, Ondee P. Association between personal factors, beliefs, and attitudes towards e-cigarettes and cigarettes use among Thai youths in central region, Bangkok and its perimeter. RTN Med J 2023;50(3):579-89. (in Thai).
Jumpajan J, Thawongna S, Yakamsee N, Mueangkhong P, Khantee N, Wontaisong N, et al. Factors related to knowledge and attitude on electronic cigarette of students in Sakon Nakhon Rajabhat University. Regional Health Promotion Center 9 Journal 2023;17(2):631-44. (in Thai).
Boonpen P, Mentara P, Boonpen P. E-cigarettes behavior and smoking cessation behavior of youth smoker in higher education institute, Bangkok. Srinakharinwirot Research and Development Journal of Humanities and Social Sciences 2019;11(22):111-27. (in Thai).
Rosenstock IM. The health belief model and preventive health behavior. Health Education Monographs 1974;2(4):354-86.
Bandura A. Social reinforcement and behavior change—Symposium, 1962: 1. Behavior theory and identificatory learning. American Journal of Orthopsychiatry 1963;33(4):591.
Griffin KW, Williams C, Botvin CM, Sousa S, Botvin GJ. Effectiveness of a hybrid digital substance abuse prevention approach combining e-learning and in-person class sessions. Front Digit Health 2022;4:931276.
Srisuriyawet R, Homsin P. Effects of school-based smoking initiation prevention program on tried smoking among early adolescents. Journal of Nursing Science Chulalongkorn University 2015;27(3):50-67. (in Thai).
Ridha A, Ramadhani D, Trisnawati E, Radiana D, Ruhama U. Improving knowledge and attitudes about prevention and cessation of smoking using comics: study on youth with smoker´ s social environment. Pan African Medical Journal 2022;43(158):1-10.
Putthai P, Srisuriyawat R, Homsin P. Effects of social cognitive theory applied program on e-cigarette smoking prevention among junior high school students. Thai Pharm Health Sci J 2023;18(1):50-9. (in Thai).
Noar SM, Rohde JA, Horvitz C, Lazard AJ, Ross JC, Sutfin EL. Adolescents' receptivity to e-cigarette harms messages delivered using text messaging. Addict Behav 2019;91:201-7.
Merianos AL, Gittens OE, Mahabee-Gittens EM. Depiction of health effects of electronic cigarettes on YouTube. J Subst Use 2016;21(6):614-9.
Mahabee-Gittens EM, Merianos AL, Matt GE. Preliminary evidence that high levels of nicotine on children’s hands may contribute to overall tobacco smoke exposure. Tob Control 2018;27(2):217-9.
Marzo RR, Bhattacharya S, Ravichandran S, Lakshmanan P, Jeffery VR, Moralitheran P, et al. Educating school students and gauging their perception about the harmful effects of smoking using a “Facial-Ageing App (mobile application):” An experience from Malaysia. Journal of Education and Health Promotion 2019;8(1):250.
Prabmeechai S, Rueangworaboon S. The effect of animation media on knowledge and self-care behavior of school-age children with thalassemia. Nursing Journal of the Ministry of Public Health 2017;27(2):96-109. (in Thai).
Faul F, Erdfelder E, Lang AG, Buchner A. G* Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods 2007;39(2):175-91.
Becker MH, Maiman LA. Sociobehavioral determinants of compliance with health and medical care recommendations. Med Care 1975;13(1):10-24.
Faengphong N, Junprasert S, Rattanagreethakul S. Effects of health belief development program among parents on perceptions and hand-foot-mouth disease preventive behaviors for preschool-aged children in child development center. The Journal of Faculty of Nursing Burapha University 2020;28(3):113-25. (in Thai).
Kim H, Shin S, Lee E. Effects of health belief, knowledge, and attitude toward COVID-19 on prevention behavior in health college students. Int J Environ Res Public Health 2022;19(3):1-11.
Loussug W, Lawang W, Homsin P. The effects of application of the health belief model with family support program on preventive behaviors against cerebrovascular disease among individual at risk. Journal of Nursing and Education 2019;12(4):32-45. (in Thai).
Kitchaicharoenporn C, Prabpai S. The effectiveness of an application of health belief model to promote self prevention secondhand smoke in teenage. Journal of Health, Physical Education and Recreation 2021;47(2):183-96. (in Thai).
Kansin S, Suwannaphant K. Development of cartoon media to provide knowledge on smoking prevention in early school children. Regional Health Promotion Center 9 Journal 2024;18(2):433-45. (in Thai).
Chaksomsak N, Thavornsil T. The effectiveness of a health education program applied from health belief model and the self-efficacy theory on awareness of alcohol abuse prevention among adolescents. Journal of Educational Measurement and Evaluation 2023;17(3):139-55. (in Thai).
