กระบวนการเสริมสร้างพลังอำนาจของผู้ดูแลในการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย: ชุมชนแห่งหนึ่งในจังหวัดเขตภาคเหนือของประเทศไทย

บทคัดย่อ

            การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์กระบวนการเสริมสร้างพลังอำนาจของผู้ดูแลในการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย กรณีศึกษาชุมชนแห่งหนึ่งในจังหวัดเขตภาคเหนือของประเทศไทย การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบการวิจัยเชิงพรรณนา โดยสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ดูแลเด็กปฐมวัยที่เป็นปู่ย่าตายาย จำนวน 20 คน คัดเลือกแบบเจาะจง ตามคุณสมบัติที่สอดคล้องกับเกณฑ์การคัดเลือกผู้ให้ข้อมูล และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการศึกษากระบวนการเสริมสร้างพลังอำนาจของผู้ดูแลเด็ก พบว่า 1) ด้านการตระหนักรู้สถานการณ์ ผู้สูงอายุที่ทำหน้าที่ดูแลเด็กมีเหตุผลหลากหลาย ส่วนใหญ่รู้สึกไม่พร้อมที่จะรับภาระในการดูแล แต่ทำเพราะไม่มีทางเลือก และมีความรักและความผูกพันกับเด็ก ส่วนการส่งเสริมพัฒนาการเด็ก ผู้ดูแลบางคนไม่เข้าใจถึงความสำคัญของการประเมินพัฒนาการเด็ก 2) ด้านการสะท้อนคิดอย่างมีวิจารณญาณ ผู้ดูแลส่วนใหญ่ไม่ทราบถึงบทบาทของตนในการประเมินพัฒนาการเด็ก โดยมองว่าหน้าที่นี้เป็นของบุคลากรทางการแพทย์หรือครู อีกทั้งผู้ดูแลหลายคนยังขาดความมั่นใจในความสามารถของตนเองในการส่งเสริมพัฒนาการเด็ก และมักจะพึ่งพาผู้อื่นในการประเมินพัฒนาการ 3) ด้านการตัดสินใจเลือกแนวทางปฏิบัติ ผู้ดูแลบางรายพยายามเรียนรู้จากผู้อื่นหรือขอให้เจ้าหน้าที่มาอบรมเพิ่มเติม และต้องการให้มีสื่อการเรียนรู้ที่เข้าใจง่าย 4) การคงไว้ซึ่งการปฏิบัติที่มีประสิทธิภาพ จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อผู้ดูแลได้รับการสนับสนุนที่เหมาะสม ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า กระบวนการเสริมสร้างพลังอำนาจของผู้ดูแลเด็กในครอบครัวข้ามรุ่นต้องอาศัยการเพิ่มพูนความรู้และการสนับสนุนจากภายนอกเพื่อให้ผู้ดูแลมีความมั่นใจและสามารถส่งเสริมพัฒนาการเด็กได้อย่างมีประสิทธิภาพ