ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกของสตรีที่อาศัยในกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

            การศึกษานี้เป็นวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายพฤติกรรมการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกของสตรีที่อาศัยอยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร โดยใช้แบบจำลอง PRECEDE-PROCEED เป็นกรอบแนวคิด ข้อมูลถูกรวบรวมจากการตอบแบบสอบถามด้วยตนเอง ผู้เข้าร่วม จำนวน 424 คน คัดเลือกจาก 6 เขตการปกครองของกรุงเทพมหานคร ซึ่งแบบสอบถามครอบคลุมปัจจัยนำ ปัจจัยเอื้อ และปัจจัยเสริม เครื่องมือที่ใช้ในงานวิจัย คือ แบบสอบถามการรับรู้โอกาสเสี่ยงของการเกิดโรคมะเร็งปากมดลูก แบบสอบถามการรับรู้ความรุนแรงของโรคมะเร็งปากมดลูก แบบสอบถามการรับรู้ประโยชน์ของการตรวจมะเร็งปากมดลูก แบบสอบถามการเข้าถึงบริการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก แบบสอบถามการรับรู้นโยบายการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก และแบบสอบถามพฤติกรรมการมารับบริการตรวจมะเร็งปากมดลูก ผ่านการตรวจสอบจากผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน มีค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.73, 0.78, 0.75, 0.69, 0.69, 0.87 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา การทดสอบไคสแควร์ และการถดถอยแบบพหุทวิ
             ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนมากมีพฤติกรรมการตรวจคัดกรองไม่เหมาะสม คิดเป็นร้อยละ 54.48 ปัจจัยที่สามารถทำนายพฤติกรรมการตรวจคัดกรอง ได้แก่ ระดับการศึกษา การรับรู้ประโยชน์ของการตรวจคัดกรอง การเข้าถึงบริการตรวจคัดกรอง และการสนับสนุนทางสังคม
            บุคคลากรด้านสาธารณสุข ได้แก่ แพทย์ พยาบาล ที่ทำหน้าที่ส่งเสริมการตรวจคัดกรองควรคำนึงถึงปัจจัยดังกล่าวมาพัฒนากิจกรรมส่งเสริมการรับรู้ประโยชน์ของการตรวจคัดกรอง และรณรงค์ส่งเสริมให้สมาชิกในครอบครัวเช่น สามี บุตร พี่น้อง มีการกระตุ้นและสนับสนุนให้สตรีเข้ารับการตรวจคัดกรอง นอกจากนี้ภาครัฐควรมีบทบาทในการสนับสนุนนโยบาย ประชาสัมพันธ์และส่งเสริมการเข้าถึงการบริการตรวจคัดกรองในกลุ่มสตรีมากขึ้นด้วย