ทุนทางสังคมและปัจจัยที่สัมพันธ์กับทุนทางสังคมในการดูแลผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ตามลำพัง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาทุนทางสังคมในการดูแลผู้สูงอายุตามการรับรู้ของผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ตามลำพัง และ 2) ศึกษาความสัมพันธ์ของปัจจัยกับทุนทางสังคมในการดูแลผู้สูงอายุ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ตามลำพัง จำนวน 180 คน และเครือข่ายชุมชน จำนวน 60 คน เครื่องมือวิจัย คือ 1) แบบสัมภาษณ์ข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบวัดทุนทางสังคมสำหรับผู้สูงอายุ 3) แบบวัดทุนทางสังคมสำหรับเครือข่ายชุมชน และ 4) แบบวัดความพึงพอใจในการมีส่วนร่วมในการดูแลผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ตามลำพัง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ความถี่ ร้อยละ สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์สเพียร์แมน ไคสแควร์ และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการศึกษาพบ 1) คะแนนเฉลี่ยการรับรู้ทุนทางสังคมของผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ตามลำพัง เท่ากับ 66.33 (SD = 13.79) 2) คะแนนเฉลี่ยการรับรู้ทุนทางสังคมของเครือข่ายชุมชน เท่ากับ 20.30 (SD = 2.47) และ 3) คะแนนเฉลี่ยความพึงพอใจในการมีส่วนร่วมดูแลผู้สูงอายุ เท่ากับ 106.68 (SD = 9.29) 3) ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ พบว่า เพศ (χ2 = 4.37) รายได้ (rs = 0.157) ระดับการศึกษา (rs = 0.224) ความพึงพอใจในคุณภาพชีวิต (rs = 0.251) และที่อยู่อาศัย (χ2 = 5.203) มีความสัมพันธ์ทางบวกกับทุนทางสังคมในการดูแลผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ตามลำพัง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ผลวิจัยครั้งนี้ชี้ให้เห็นว่าเครือข่ายชุมชนควรสร้างความคุ้นเคยกับผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ตามลำพัง โดยเฉพาะผู้สูงอายุชายเพื่อสร้างความไว้วางใจ พยายามเข้าถึงผู้สูงอายุที่มีรายได้น้อย โดยเฉพาะในพื้นที่เขตเมืองเพื่อให้ทุนทางสังคมไปถึงผู้สูงอายุที่อยู่ตามลำพังอย่างทั่วถึง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Department of Older Persons. Statistics on the elderly. [Internet]. [cited 2024 Jun 30]. Available from: https://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=1&id=2555. (in Thai).
National Statistical Office. Survey of the elderly population in Thailand, 2021. [Internet]. [cited 2024 Jun 30]. Available from: https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2023/20230731135832_95369.pdf. (in Thai).
Suraarunsumrit P, Srinonprasert V. Decline in work capacity of elderly patients receiving treatment in hospitals. J Gerontol Geriatr Med 2019;18:66-78. (in Thai).
Meemon N, Paek SC. Older adults living alone in Thailand: Socioeconomic inequality and its relation to unmet health needs. Asia Pacific Social Science Review 2020;20(4):17-31.
Mahem K, Potchana P, Srioad P. The experiences of elderly living alone and differences between women and men: meta-ethnography. Journal of Nursing and Health Care 2020;38(2):138-147. (in Thai).
World Health Organization. Social isolation and loneliness among older people: Advocacy brief. [Internet]. [cited 2021 Oct 14]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240030749.
Bai Z, Wang Z, Shao T, Qin X, Hu Z. Association between social capital and loneliness among older adults: a cross-sectional study in Anhui Province, China. BMC Geriatr 2021;21(1):26.
Evans IEM, Llewellyn DJ, Matthews FE, Woods RT, Brayne C, Clare L, et al. Living alone and cognitive function in later life. Arch Gerontol Geriatr 2019:81:222-33.
Coll-Planas L. Promoting social capital in an ageing society: a win-win proposition? Gac Sanit 2016;30(5):323-5.
Bourdieu P, Wacquant LPD. An invitation to reflexive sociology. Chicago: University of Chicago Press; 1992.
Asadi-Lari M, Hassanzadeh J, Torabinia M, Vaez-Mahdavi MR, Montazeri A, Ghaem H, et al. Identifying associated factors with social capital using path analysis: a population-based survey in Tehran, Iran (Urban HEART-2). Med J Islam Repub Iran 2016;30:414.
Putnam RD. Bowling alone: the collapse and revival of American community. New York: Simon & Schuster; 1993.
Lu N, Wu B. Perceived neighborhood environment, social capital, and life satisfaction among older adults in Shanghai, China. Sci Rep 2022;12(6686):1-10.
Zhu H, He L, Peng J, Li X, Gao B, Zhou H, et al. Community social capital and the health-related quality of life among empty-nest elderly in western China: moderating effect of living arrangements. BMC Psychiatry 2022;22(1):685.
Yi Y, Park Y, Cho B, Lim K, Jang S, Chang SJ, et al. Development of a community-based integrated service model of health and social care for older adults living alone. Int J Environ Res Public Health 2021;18(2):1-13.
Creswell JW, Klassen AC, Plano Clark VL, Smith KC. Best practices for mixed methods research in the health sciences. Bethesda (MD): National Institutes of Health; 2013. p. 541-5.
Krejcie RV, Morgan DW. Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement 1970;30:607-10.
Mason M. Sample size and saturation in PhD studies using qualitative interviews. Forum Qualitative Social Research 2010;11(3):1426-3027.
Bai Z, Yang J, Wang Z, Cao W, Cao C, Hu Z, et al. Association between social capital and self-rated health among community-dwelling older adults. Front Public Health 2022;10(916485):1-11.
Eguchi K, Nagai R. Islet inflammation in type 2 diabetes and physiology. J Clin Invest 2017;127(1):14-23.
Pankong O, Khampeng S, Suwanno P, Soodsuk K. The effects of program strengthening caregiving ability for dependence chronic diseases older adults of community health workers. Academic Journal of Community Public Health 2021;7(4):29-41. (in Thai).
Burns N, Grove SK. The practice of nursing research: conduct, critique, & utilization. 5th ed. St. Louis: Elsevier Saunders; 2005.
Nunkliang S, Khumphiranont S. Potential of local administration organizations in the quality of life development for elderly people based on the Southern Border Provinces cultural capital: a case study of Yupo subdistrict municipality, Yala province. Journal of Politics and Governance 2021;11(3):198-213. (in Thai).
Prasatkettkarn P, Sithisarankul P, Ratanachina J. Social capital and related factors among village health volunteers in Samutprakarn province. RTN Med J 2024;50(2):261-77. (in Thai).