การวิเคราะห์ผลลัพธ์การเรียนรู้ตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565: กรณีศึกษา หลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทยและภาษาไทยประยุกต์

กิตติปัทม์ แสงงาม

doi:10.14456/jmu.2026.28

ผู้แต่ง

กิตติปัทม์ แสงงาม คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

DOI:

https://doi.org/10.14456/jmu.2026.28

คำสำคัญ:

ผลลัพธ์การเรียนรู้, มาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา, ภาษาไทย, ภาษาไทยประยุกต์

บทคัดย่อ

การผลิตบัณฑิตระดับบัณฑิตศึกษาให้เป็นนักวิชาการระดับสูงในปัจจุบัน พบว่ายังไม่มีงานวิจัยจากหลักสูตรด้านภาษาไทยในสถาบันอุดมศึกษาของไทยที่นำเสนอการวิเคราะห์อย่างเป็นระบบที่ระบุผลลัพธ์การเรียนรู้เฉพาะศาสตร์ได้ การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ผลลัพธ์การเรียนรู้รายด้าน และนำเสนอแนวทางการกำหนดผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับหลักสูตรตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565 เป็นการถอดบทเรียนด้วยการวิจัยเชิงคุณภาพและใช้มาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาเป็นกรอบในการศึกษา หลักสูตรที่ศึกษาใช้วิธีเลือกแบบเจาะจง คือ หลักสูตรศิลปศาสตร-มหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทยและภาษาไทยประยุกต์ หลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2567 เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์
เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลหลัก 4 กลุ่ม ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการวิเคราะห์ผลลัพธ์การเรียนรู้ 4 ด้าน ประกอบด้วย 1.1) ความรู้ ได้แก่ แนวคิดและทฤษฎีในสามศาสตร์ภาษาไทย ประกอบด้วยภาษาศาสตร์ภาษาไทย วรรณคดีไทย และคติชนวิทยา รวมถึงความรู้ที่ควรพัฒนาด้านภาษาไทยสำหรับชาวต่างชาติ วิธีการวิจัยและสถิติ และศิลปวัฒนธรรมไทย 1.2) ทักษะ ได้แก่ การประยุกต์ใช้ความรู้ด้านภาษาไทย การผลิตและนำเสนอผลงานวิจัย การสื่อสารและถ่ายทอดความรู้ และทักษะการคิด 1.3) จริยธรรม ได้แก่ จรรยาบรรณในการประกอบอาชีพและจริยธรรมทางวิชาการ และ 1.4) ลักษณะบุคคล ได้แก่ ความใฝ่รู้และพัฒนาตนเอง ความเป็นผู้นำและการเห็นคุณค่าของภาษาไทย และ 2) แนวทางกำหนดผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับหลักสูตร คือ ควรมีไม่เกิน
5 ข้อ ควรคงความรู้เกี่ยวกับแนวคิดและทฤษฎีในสามศาสตร์ภาษาไทย และเพิ่มผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับหลักสูตรด้านภาษาไทยสำหรับชาวต่างชาติ

ผลการวิจัยนี้เป็นแนวทางในการออกแบบผลลัพธ์การเรียนรู้ให้แก่หลักสูตรอื่น เพื่อนำไปต่อยอดการพัฒนาหลักสูตรระดับปริญญาโทตามบริบทของหน่วยงานอย่างเป็นระบบต่อไปได้

เอกสารอ้างอิง

กฎกระทรวงมาตรฐานหลักสูตรการศึกษาระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565. (2565, 31 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 139 ตอนที่ 20 ก. หน้า 12-19.

ชูศรี วงศ์รัตนะ. (2560). เทคนิคการใช้สถิติเพื่อการวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 13). อมรการพิมพ์.

ฐิติมา ญาณะวงษา, สมเกียรติ อินทสิงห์, สุนีย์ เงินยวง, และ น้ำผึ้ง อินทะเนตร. (2564). หลักสูตรที่เน้นผลลัพธ์: แนวทางใหม่สำหรับหลักสูตรอุดมศึกษา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 15(2), 279-291.

ณัฐธยาน์ แวงอุบล. (2566). การเรียนรู้ภาษาไทยในศตวรรษที่ 21 โดยใช้สมองเป็นฐาน. Journal of Applied Education, 1(3), 1-16.

ทัศนัย เพ็ญสิทธิ์ และ ศันสนีย์ จะสุวรรณ์. (2564). การศึกษาทักษะทางสังคมเพื่อการเข้าสู่อาชีพของนักศึกษา คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. วารสารวิชาการครุศาสตร์สวนสุนันทา, 5(1), 45-58.

นพเก้า ณ พัทลุง. (2567). การสร้างหนังสือส่งเสริมการอ่านภาษาไทย “วิถีชีวิต วัฒนธรรมและ ประเพณีภาคใต้” สำหรับชาวต่างชาติ. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 24(1), 130-136.

นิตยา สำเร็จผล, ศิลปชัย บูรณพานิช, และ พัชรา แย้มสำราญ. (2567). การศึกษาแนวทางการพัฒนาและปรับปรุงหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาที่เน้นผลลัพธ์การเรียนรู้ ตามเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา พ.ศ. 2565: สาขาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น. วารสารพุทธจิตวิทยา, 9(3), 354-369.

บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. (2568, 14 กันยายน). ข้อมูลสารสนเทศบัณฑิตวิทยาลัย. บัณฑิตวิทยาลัย. https://grad-mis.psu.ac.th/index.php

ประกาศคณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษาเรื่อง เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565. (2565, 9 กันยายน). ราชกิจจา-นุเบกษา. เล่ม 139 ตอนพิเศษ 212 ง. หน้า 21-34.

ประกาศคณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษาเรื่อง รายละเอียดผลลัพธ์การเรียนรู้ตามมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565. (2565, 9 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 139 ตอนพิเศษ 212 ง. หน้า 35-36.

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. (2560, 22 พฤศจิกายน). แผนพัฒนามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ระยะยาว 20 ปี (พ.ศ.2560-2579). สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.). https://www.nstda.or.th/home/ knowledge_post/development-plan-psu

รอซีกีน สาเร๊ะ, อัฎฮียะห์ มูดอ, ขวัญจิต พงศ์รัตนามาน, ชญานุช หลวงนะ, สลิล กาจกำแหง, พิริยา ผาติวิกรัยวงค์, ฐิติกา กิมิเส, นภัส ลัภนะก่อ-เกียรติ, และ ปณตา ปรีชาวุฒิเดช. (2560). การบูรณาการการจัดการเรียนการสอนกับการทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรมของนักศึกษาหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรบัณฑิต. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 4(3), 151-159.

รุ่งฤดี แผลงศร. (2560). ศาสตร์การสอนภาษาไทยฐานะภาษาต่างประเทศ. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ลัดดาวัลย์ วิชิต, วรรณ์นิสา เสนาะสรรพ์, ธีรังกูร วรบำรุงกุล, และ เริงวิชญ์ นิลโคตร. (2566). ภาวะผู้นำที่มีจิตสำนึกสาธารณะในยุคศตวรรษที่ 21. วารสารคุณภาพชีวิตกับกฎหมาย, 19(1), 121-134.

วัชรินทร์ อินทพรหม. (2562). การวิเคราะห์และการนำเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์)), 10(2), 314-333.

ศรัณย์พร ยินดีสุข. (2560). แนวทางการพัฒนาความใฝ่รู้: ทางออกสำหรับการดำรงอยู่ในสังคมแห่งการเรียนรู้. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 45(1), 335-344.

สำนักการศึกษาและนวัตกรรมการเรียนรู้. (2562, 11 กรกฎาคม). การปรับปรุงหลักสูตรให้เป็นไปตามแนวทางของ Outcome-Based Education (OBE). สำนักการศึกษาและนวัตกรรมการเรียนรู้. https://eila.psu.ac.th

สิทธิโชค วรานุสันติกูล. (2546). จิตวิทยาสังคม : ทฤษฎีและการประยุกต์. ซีเอ็ดยูเคชั่น.

สิริสกุล เกิดมี. (2562). แนวทางการบูรณาการองค์ความรู้ทางศิลปวัฒนธรรมของสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ในยุคไทยแลนด์ 4.0. วารสารพัฒนศิลป์วิชาการ, 3(2), 89-106.

สุทธิพงศ์ เสมสูงเนิน และ พระมหาเอกพันธ์ วรธมฺมญฺญ. (2568). ทิศทางการศึกษาไทยเพื่อตอบโจทย์ตลาดแรงงานในยุคดิจิทัล. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์, 12(1), 425-440.

Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: a revision of bloom’s taxonomy of educational objectives. Longman.

Miguel, A. L., Icy, F. A., Anh, N. Q. P., Mark, A. E,. & Gunjana, K. (2022). Graduate employability in ASEAN: The contribution of student mobility. SHARE Project Management Office.

Mike, M., Coleman, A., Donoghue, E. & Hunt, E. (2023, February 2-3). Graduate attribute s program to prepare student to future. [Conference presentation]. 2023 European Learning & Teaching Forum: Connecting people, spaces and realities, the University of Deusto, Bilbao, Spain.

World Economic Forum (WEF). (2023, January 13). Defining education 4.0: A taxonomy for the future of learning. World Economic Forum. https://www.weforum.org/publications/defining-education-4-0-a-taxonomy-for-the-future-of-learning